«уфк» трилогиясининг русча таржимасини киёсий-стилистик жихатдан урганиш муаммолари

DOC 193,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405913476_56860.doc «уфк» трилогиясининг русча таржимасини «уфк» трилогиясининг русча таржимасини киёсий-стилистик жихатдан урганиш муаммолари reja : 1. мерименинг “триктрак ўйини” новелласи таржималарида сўз танлаш муаммолари. 2. э.хемингуэйнинг «алвидо курол» романи таржимасида лексик бирликларнинг шакл ва мазмун бирлиги масалалари 3. й.в.гётенинг «ўрмон шохи» балладаси таржимаси хусусида “мухокамат ул-луfатайн” нинг инглизча 4. таржимаси хакида таржима тилида образ талкини мохир прозаик, узбекистон кахрамони саид ахмад 300 дан ортик лирик, юмористик, хужжатли-мемуар хикоялар, 6 та кисса («кадрдон далалар», «хукм», «суд», «ђилдирак», «киприкда колган тонг», «умрим баёни»), «уфк» трилогияси («кирк беш кун», «хижрон кунлари», «уфк бусагасида»), «жимжитлик» романи, киносценарийлар («севги можароси», «туйлар муборак»), комедиялар («келинлар кузглони», «куёв», «фармонбиби аразлади»), бир канча очерк, хажвия, телеминиатюра, фельетон, эссе ва публицистик маколалар яратган. ёзувчининг энг яхши асарлари рус, арман, козок, тожик, туркман ва шунингдек, француз, инглиз, испан, немис, хинд каби уттиздан ортик тилларга таржима килинган. китобхонлар н.владимирова, р.бородина, э.амит, н.асанов, в.шуваев, о.сидельников, с.волгин каби таржимонларнинг мехнати туфайли ёзувчи саид …
2
, айникса кузга яккол кузга ташланади. н.владимирова узининг таржимага доир тадкикотларидан бирида «таржима ёзувчи махоратининг узга тиллардаги кузгуси булганлигидан, унинг каламига хос барча ютук ва камчиликлар, ёзувчининг бутун ижодий мехнати шу кузгу оркали кузга ташланиб турмоги керак», -деган эди [2, 153]. таржимон узининг ана шу эстетик тамойилига саид ахмад ижодидан килинган барча таржималарида тула амал килиб келмокда. бунга фразеологизмлар таржимасини киёсий-стилистик йуналишда куздан кечириш оркали тула ишонч хосил килиш мумкин. таржимашунос олим а.в.федоров “таржима назариясига кириш” номли асарида фразеологизмларни, макол ва маталларни таржима килишнинг куйидаги уч усулини алохида ажратиб курсатган эди: 1) фразеологизм, макол ва маталларни – таркибидаги сузларнинг маъносини айнан саклаган холда аник таржима килиш; 2) асл нусхадаги макол, матал ва фразеологизмлар таркибидаги сузларнинг моддий мазмунини ёки шаклини бирмунча узгартириб таржима килиш; 3) асл нусхадаги фразеологизмларни асар таржима килинаётган тилда хакикатда мавжуд булган мукобил билан алмаштириш [3, 164-165]. муаллифнинг курсатишича, фразеологизмларни таржима килишнинг биринчи ва иккинчи усуллари кул келмаган …
3
а шундай шир ялангоч” (201) - “гол как сокол” – с. 170; «ош авлиё-ю, нон пайгамбар булмай «обед – чудотворец, хлеб – куриб кетсин» (82) - ангел-хранитель» – с.70. маълумки, «уфк» трилогиясида иноят оксокол образи макол ва фразеологизмларни кенг куллаши билан, пул, мол-мулк, дунёга учлик хиссининг кучлилиги билан алохида ажралиб туради. таржимон н.владимирова бу образнинг ана шундай хусусиятини чукур хис этган ва таржимада хам буни ёркин акс эттиришга интилган. масалан, иноят оксокол нуткидан олинган куйидаги парчага диккат килайлик: «озиклик от хоримас. нафсини тийган узокка боради. тома-тома кул булур; бугун бир бурда тежасанг, эртага нонинг икки бурда булади» (81-82-бетлар). таржимаси: «сытая лошадь усталости не знает. кто умеет сдерживать аппетит, может проделать большой путь. по капельки, по капельки – глядишь, и озеро образуется; сэкономишь сегодня кусок – завтра будешь иметь два» (с.70). юкорида оригиналдан мисол учун келтирилган парчада 4 та макол, матал типидаги тургун бирикма булиб, таржимон уларни биринчи ва иккинчи усул …
4
ибораларининг, “аламзада”, “хижронзада” эпитетларининг таржимасиз колдирилганлиги асар миллий рухининг, муаллиф интонациясининг ифодасига бироз соя ташлаган. “уфк” трилогиясига таркибига кирувчи дастлабки роман – “кирк беш кун” хозиргача тула рус тилига таржима килиб нашр этилмаган. ана шундай иш амалга оширилганда, “уфк”ни тула холида рус тилида кайта нашр этиш имконияти вужудга келган буларди. хулоса килиб айтганда, мохир прозаик саид ахмад асарлари, хусусан, «хукм», «уфк», «жимжитлик», «назм чоррахасида», «йукотганларим ва топганларим», «киприкда колган тонг» каби йирик повесть ва романларнинг, эссе ва хужжатли-мемуар хикояларнинг рус тилига килинган таржималарини киёсий-стилистик планда чукур урганиш, бу таржималар асосида узбек тилидан русчага килинаётган бадиий таржималарнинг узига хос хусусиятларини ёритиш таржимашунос олимлар олдида турган энг долзарб масалалардан бири саналади. мерименинг “триктрак ўйини” новелласи таржималарида сўз танлаш муаммолари маълумки жахон адбиётининг кўпгина шох асарларидан ўзбек китобхонлари билвосита тил - рус тили оркали бахраманд бўлиб келишди. бу жараёнда ўзбек таржимашунослик назарияси шаклланди ва равнок топди. хорижий адабиётларни рус тили оркали ўзбек тилига …
5
а француз тилидан рус тилига м. кузмина ва 1986 йилда ундан ўзбек тилига о. шарафиддинов томонидан таржима килиниб, нашр килинган. бевосита ва билвосита таржима матнларида сўз танлаш муаммосини ўрганиш аслиятда берилган лексик бирликлар рус тилида канчалик функционал мос эквивалентлар билан ўгирилганини, русчадан ўзбекчага ўгирилганида бу функционалликка кай даражада амал килинганлигини, таржимонларнинг сўзлар ифодалаган шакл ва мазмун бирлигига, эквивалентларнинг стилистик бўёкдорлигини таъминлашдаги иктидори ва махоратини, ўзбек адабий тили меъёрларига канчалик даражада амал килинганликларини аниклаш имконини беради. француз ва рус тилида отларнинг род категориясининг мавжудлиги уларни учинчи шахс бирлик мужской ва женский роддаги “il, еlle”, –“он, она” олмошлари билан ифодалаш воситасидир.таржимада бундай олмошларни ўзбек тилига ўгиришда одатдагидек “у” олмоши билан ўгирсак, тилимизда род категориясини ифодалайдиган олмошларнинг мавжуд эмаслиги туфайли гап аёл хакидами, эркак хакида кетяптими, китобхонга англашилмайди.таржима амалиётида бу ўринда лексик-грамматик трансформация усулидан фойдаланилади. новелла таржимасида бу усулдан унумли фойдаланилмаганлиги туфайли персонажлар родини ифодаловчи олмошларни ўгиришда айрим гализликларга дуч келамиз: “еlle s’arrêta …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "«уфк» трилогиясининг русча таржимасини киёсий-стилистик жихатдан урганиш муаммолари"

1405913476_56860.doc «уфк» трилогиясининг русча таржимасини «уфк» трилогиясининг русча таржимасини киёсий-стилистик жихатдан урганиш муаммолари reja : 1. мерименинг “триктрак ўйини” новелласи таржималарида сўз танлаш муаммолари. 2. э.хемингуэйнинг «алвидо курол» романи таржимасида лексик бирликларнинг шакл ва мазмун бирлиги масалалари 3. й.в.гётенинг «ўрмон шохи» балладаси таржимаси хусусида “мухокамат ул-луfатайн” нинг инглизча 4. таржимаси хакида таржима тилида образ талкини мохир прозаик, узбекистон кахрамони саид ахмад 300 дан ортик лирик, юмористик, хужжатли-мемуар хикоялар, 6 та кисса («кадрдон далалар», «хукм», «суд», «ђилдирак», «киприкда колган тонг», «умрим баёни»), «уфк» трилогияси («кирк беш кун», «хижрон кунлари», «уфк бусагасида»), «жимжитлик» романи, киносценарийлар («севги ...

Формат DOC, 193,5 КБ. Чтобы скачать "«уфк» трилогиясининг русча таржимасини киёсий-стилистик жихатдан урганиш муаммолари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: «уфк» трилогиясининг русча тарж… DOC Бесплатная загрузка Telegram