таржиманинг прагматик муаммолари

DOC 153,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1556879959_74226.doc таржиманинг прагматик муаммолари режа: 1. таржимада прагматика тушунчаси ва таржимашуносликда прагматиканинг ўрни. 2. таржиманинг прагматик салохияти. 3. таржима жараёнида прагматик маънонинг тушириб колдирилиши. 4. прагматик маънонинг асосий хусусиятлари. 5. прагматик маъно ва таг билимлар. таржимада прагматика тушунчаси ва таржимашуносликда прагматиканинг ўрни. прагматика (юнонча прагма - харакат) - муайян нутқ жараёнида белгилар ва уларнинг иштирокчилари уртасидаги муносабатни ўрганувчи семиотиканинг бир булимидир. прагматикага бугунги кунда тил вақилларининг муайян сўзлар ва семантик конструкциялар ёрдамида ўз муносабатини билдириш ва сухбатдошнинг муносабатини тушуниш даражаси, яъни мавжуд вазиятдан келиб чикиб муносабат билдириш сифатида каралади. прагматика амалиётининг ривожланишида уч боскич кўзатилади: биринчи босқич. 1930 йилда «прагматика» атамаси биринчи марта семиология-семиотика (белгилар ҳақидаги фан)нинг булими сифатида кулланилди. карнапнинг таъкидлашича (1938), прагматика тилдан фойдаланувчининг сўз ва муносабатларига асосланган бўлади. чарльз моррис семиологияни 3 кисмга ажратади (1940): синтактика, семантика ва прагматика. грейснинг фикрича, импликатуралар харфий муқобили бўлмаган аспектлар маъно ва мантикни ифодалашнинг маъкул йўли хисобланади. яъни шу йўл билан …
2
гматиканинг британия ва америка мактаблари шаклланди. бу мактаблар гап структураси ва грамматикасини дейктик ифодалашга йўналтирилган эди. прагматик маънонинг таъсири баён мазмуни ва шакли уйгунлигида намоён бўлади. таржима жараёнида прагматик маънонинг маълум кисми тушиб колиши мумкин. нойтбертнинг фикрича, прагматик маънонинг таржимага кучиши қуйидагича содир бўлади: 1) таржимага кучишнинг юкори даражаси (илмий-техникавий адабиёт ва х.к.); 2) таржимага чекловлар билан кўчиш (бошқа тил вакиллари учун информацион-аналитик материаллар тайёрлашда); 3) аслият прагматикасининг деярли таржимага кўчмаслик холати (матн муайян тил вақилларигагина каратилган бўлса). катрин райснинг таъбирича, прагматик маънони алоҳида етказиб бериш имкони йўқ. таржима буюртмачининг манфаатларига мос келиши керак. куринадики, прагматика - бу тил жамоасининг тил бирликларига бўлган субъектив муносабати. уларнинг бу муносабатдаги компонентлари хусусиятлари тилнинг парагматик хусусияти тушунчасини келтириб чикаради. таъкидлаш жоизки, тилшуносликдаги прагматика тушунчаси фақатгина тил бирикмаларининг прагматикаси тушунчасини ўз ичига олмайди. бу тушунча анча кенг бўлиб, у ёки бу тилнинг коммуникатив жараён иштирокчилари ва вокеа сюжети хилма-хиллиги ҳамда иштирокчиларнинг малакасига ҳам боғлиқлигини …
3
раф) сўзлар билан бир каторда, кулланиш доираси чекланган сўз ва сўз би-рикмалари мавжудки, уларни маълум жанрлар ва тиллар учунгина қўллаш мумкин. бундай чеклашлар сўзларнинг стилистик тавсифини белгилаб беради. шу мақсадда ҳам таржимашуносликда «стилистик тавсифнома» атамаси кўп кулланади. маълумки, нутқни ифодалашнинг икки асосий куриниши хисобланган оғзаки-сўзлашув ва ёзма турлари мавжуд. ёзма нутқнинг қуйидаги асосий жанрлари мавжуд: 1) бадиий адабиёт; 2) расмий-илмий жанр; 3) публицистик жанр ва ш. к. бу жанрларнинг хар бири кичик гурухларга булинади. масалан: бадиий адабиёт - бадиий проза; драматургия ва шеъриятга, расмий-илмий жанр расмий матнларга, публицистиканинг ўзи сиёсий адабиёт, газета ва журнал жанрлари каби турларга бўлинади. юқоридагилардан келиб чикиб, инглиз ва ўзбек тилларида қуйидаги стилистик характердаги сўзларни учратишимиз мумкин: 1. нейтрал - луғат таркибининг ядросини ташкил қилувчи ва ҳамма жанрларда кулланадиган сўзлар. 2. оғзаки-сўзлашув-оғзаки нутқда, норасмий вазиятларда ишлатиладиган сўзлар. улар ёзма нутқда қўлланилмайди, аммо бадиий асарда персонаж нутқини ифодалаш учун истифода этилади. 3. китобий - китобий нутқнинг ҳамма …
4
лик) сўзларидан таркиб топган. демак, тили ва дини бўлакча халқлар орасида ҳам муштарак тушунчаларни англатувчи сўзлар мавжуд. таржимондан ана шундай синчковлик билан ўз тили ва таржима лексикасини киёслаб ўрганиш, хар битта сўзнинг энг муқобил вариантини танлаш талаб қилинади. баъзи холларда битта жумлада икки-уч хил прагматик эмоционал буёк учраши мумкин: please come in (расмий). come in (нейтрал). come in, will you (маиший, салбий буёкли). get the hell in here (фамиляр, салбий эмоционал). «киз» сўзининг регистри қуйидагича булиши мумкин: a girl (нейтрал эмоционал) - қиз. a maiden (ижобий эмоционал) - малак. баъзан нейтрал ёки эмоционал прагматик маъно ифодаловчи сўзлар кахрамон характерини ёркинрок ифодалаш мақсадида макроконтекстдан келиб чикиб, салбий эмоционал сўзлар билан алмаштирилиши мумкин. масалан, е. хеменгуэйнинг «алвидо, курол» асаридаги девушки здесь увидели, что такое фронт жумласини иброхим гафуров бу онаси упмаган ойимтиллалар уруш нималигини шу ерга келиб билишган шаклида таржима қилади. бу ерда кизларнинг холати таржимон куллаётган киноя буёгига эга бўлган прагматик …
5
ликлар билан алмашти-риш яхши натижа беради. таъсирчан ва жонли нутқнинг вужудга келиши прагматик мазмундаги мақол, матал ва фразеологизмларга боғлиқ. нотиқлар ўз нутқининг прагматик таъсирчанлигини ошириш учун ана шу воситалардан кенг фойдаланади. шу мақсадда ёзувчилар ҳам ўз асарларида мақол, матал ва фразеологизмлардан, жонли сўзлашув тилининг прагматик элементларини ўрни билан ишлатади. фразеологик бирикмаларнинг келиб чикиши ва тараккиёти хар бир тилнинг ривожланиш тарихи, лингвомаданий ва минтакавий-географик шароити, қўлланиладиган лисоний воситаларнинг прагматик маъноси билан боғлиқ булиши мумкин. масалан, махалла ва кучада хар куни арик билан юзлашадиган ўзбекларда олдингдан ощан сувнинг кадри йўқ мақоли анча машхур. ота-боболаримиз ёнларидан окиб утувчи беминнат арик суви орқали богдорчилик қилиб, куча бетларини кукаламлаштирган. аммо кишилар кунлик эхтиёжга айланган сувнинг кадрига етмай, арикларга ахлат тўқиб, ифлос қилган, бу холат эса кишиларга беминнат хизмат қилувчи, аммо бу хизмати кадр топмаган одамга мукояса қилинган. шунингдек, мазкур ибора орқали кишилар кадрламай куйган буюм ёки вокеа-ходиса ҳам ифодаланади. масалан: олдингдан оккан сувнинг кадри йўқ, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"таржиманинг прагматик муаммолари" haqida

1556879959_74226.doc таржиманинг прагматик муаммолари режа: 1. таржимада прагматика тушунчаси ва таржимашуносликда прагматиканинг ўрни. 2. таржиманинг прагматик салохияти. 3. таржима жараёнида прагматик маънонинг тушириб колдирилиши. 4. прагматик маънонинг асосий хусусиятлари. 5. прагматик маъно ва таг билимлар. таржимада прагматика тушунчаси ва таржимашуносликда прагматиканинг ўрни. прагматика (юнонча прагма - харакат) - муайян нутқ жараёнида белгилар ва уларнинг иштирокчилари уртасидаги муносабатни ўрганувчи семиотиканинг бир булимидир. прагматикага бугунги кунда тил вақилларининг муайян сўзлар ва семантик конструкциялар ёрдамида ўз муносабатини билдириш ва сухбатдошнинг муносабатини тушуниш даражаси, яъни мавжуд вазиятдан келиб чикиб муносабат билдириш сифатида каралади. прагматика амал...

DOC format, 153,0 KB. "таржиманинг прагматик муаммолари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.