киёсий-типологик тилшунослик ва таржимашунослик натижа ва истикболлар

DOC 59,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405922985_57049.doc киёсий-типологик тилшунослик ва таржимашунослик натижа ва истикболлар киёсий тилшунослик ва таржимашунослик бир-бирига муштаракдир. турли тилларнинг системаларини, хусусан, уларнинг фонологияси, морфонологияси, морфологияси, синтаксиси ва айникса, лексик-семантик жихатларини киёсламай, таржимашунослик (биз таржима назарияси ва амалиётини кискача шундай деб атаймиз) хакида аникрок фикр билдириш мушкулдир. киёсий-типологик тилшунослик икки ва ундан ортик турли оилаларга ва морфологик тасниф буйича турли типларга мансуб булган тилларнинг хар томонлама чогиштириб тадкик этади ва унинг натижалари бир йула амалий ва назарий ахамиятга эгадир. кейинги йилларда она тили билан хорижий тилларни киёслаш буйича илмий тадкикотлар анча купайди ва уларнинг сифати хам яхшиланди. киёсий-типологик фонология буйича илмий ишлар фонематик (унли ва ундош фонемалар)ва просодик (бугин, ургу ва интонация) воситаларни чукур урганишга багишланди. кейинча фонотактика (фонемалар бирикуви) хамда хозир тилшуносликни кизикарли сохаси булган имо-ишора, мимика ва фонацияларни урганувчи паралингвистика буйича тадкикотлар ривожланди. бу сохаларни "киёсий-типологик фонотактика" ва "киёсий-типологик паралингвистика" деб аташ мумкин. турли система ва структурага эга булган тилларда товушларнинг суз …
2
булиб колди. киёсий фонтика эса, турли тилларда товуш жихатининг кандай ташкил булгани, унли ва ундошларнинг галаффузида нутк аъзоларининг харакатидаги ухшашлик ва фарклар хамда ургу, бугин ва интонациянинг айтилиш жихатини урганади. товуш воситаларининг функционал жихати фонологияга тегишли булиб, унли ва ундош фонемаларни урганиш фонематика, бугин - бугин фонологиясига, ургу-сузларнинг акцент структурасига, интонация-интонологияг-а киради. шунингдек, бу булимларда киёсий-типологик просодиканинг алохида сохалари сифатида караш мумкин. чунки турли тиллардаги, айникса, бир-биридан бугин таркиби буйича жуда капа фарк киладиган узбек ва корейс, хитой, ветнам тилларидаги бугиннинг фонетик ва фонологик хусусиятлари алохида урганилиши зарур. турли тиллардаги суз ургуси киёсий-типологик акцентологияда, интонацияни киёсий-типологик интонологияда илмий тадкик этилади. биз юкорида киёсий-типологик фонология ва паралингвистикага доир булимларни хам алохида терминлар билан аташ ва уларнинг урганиш сохасини аник курсатиб беришга жазм этдик. киёсий-типологик фонология таржимашуносликка хеч кандай алокаси йукдек туюлади. аслида, таржимадаги турли атокли отлар, шахар, кишлок ва кучаларнинг номи ва турли нарса ва жисмларнинг номларини чет тилидан узбек тилига …
3
берилиши уларнинг факат шакл жихатига асосланган булиб, мазмун жихати узгарувсиз сакланган. лекин таржимада, аксинча, иборанинг мазмун жихатини акс эттириб, унинг шакл жихатини бутунлай узгартириб бериш холлари мавжуд. бундай таржима фразеологик бирликлар, макол ва маталларни бир тилдан иккинчи тилга мукрбилларини беришда кузга ташланади. масалан, инглизча east or west home is best -"уз уйим-улан тушагим" ёки "уз уйингдан куймасин". эндиликда хорижий тилларнинг хар бирига оид, хусусан, инглиз, немис, француз ва бошка тиллардан узбек тилига таржима килиш назарияси ва амалиётига оид дарслик ва укув кулланмалари яратиш ва бу борада киёсий-типологик тилшунослик буйича мавжуд илмий тадкикотлардан фойдаланиш лозим . паралингвистик воситаларнинг таржимада берилиши масаласи хам деярли урганилмаган. шу сабабли, имо-ишора, мимика ва фонацияларнинг турли миллатлар ва тилларда ифодаланиш хусусиятлари хануз муаммо булиб келмокда. кейинги йилларда юртимизда узбек тилига инглиз, немис, француз, испан ва бошка гарб ва шарк тилларидан килинган таржималар анча купайди. хозиргача гарб тилларида ёзилган баъзи нодир асарлар рус тили оркали узбек тилига …
4
на амалга оширган . киёсий-тилшунослик ва таржимашуносликнинг чамбарчас богловчиси матн хисобланади. икки тил матнини, яъни асл ва унга киёсланган ёки ундан таржима килинган матнларни хар тарафлама урганиш оркали улардаги ухшашликлар ва фаркларни аниклаш мумкин. матн эмоционаллиги энг долзарб булиб, бу сохада хам йирик тадкикотлар мавжуд . алохида таъкидлаш лозимки, киёсий типологик фонология ва семантика, матн тилшунослиги, рус тилшунослиги ва адабиётшунослигига доир йирик илмий тадкикотларимиз факат республикамизда эмас, балки купгина хорижий мамлакатларда хам маълумдир. киёсий-типологик грамматика, лексика, семантика ва стилистика сохаларида узбек, рус ва хорижий тиллар материаллари асосида олиб борилган тадкикотлар хам салмоклидир. аввалига узбек, рус ва баъзи хорижий тилларни киёслаш асосида буюк олим проф.е.д.поливанов асос солган киёсий тилшунослик биринчи марта бизнинг юртимизда яратилди. киёсий-типологик тилшунослик ва таржима назарияси буйича олиб борилган илмий тадкикотлар асосида хорижий тиларни урганишга дойр катор дарсликлар ва укув кулланмалари яратилди. университетимиз профессор-укитувчилари узбек тилига давлат макоми берилгандан сунг уни русийзабон фукароларга ургатиш буйича дарслик ва укув …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "киёсий-типологик тилшунослик ва таржимашунослик натижа ва истикболлар"

1405922985_57049.doc киёсий-типологик тилшунослик ва таржимашунослик натижа ва истикболлар киёсий тилшунослик ва таржимашунослик бир-бирига муштаракдир. турли тилларнинг системаларини, хусусан, уларнинг фонологияси, морфонологияси, морфологияси, синтаксиси ва айникса, лексик-семантик жихатларини киёсламай, таржимашунослик (биз таржима назарияси ва амалиётини кискача шундай деб атаймиз) хакида аникрок фикр билдириш мушкулдир. киёсий-типологик тилшунослик икки ва ундан ортик турли оилаларга ва морфологик тасниф буйича турли типларга мансуб булган тилларнинг хар томонлама чогиштириб тадкик этади ва унинг натижалари бир йула амалий ва назарий ахамиятга эгадир. кейинги йилларда она тили билан хорижий тилларни киёслаш буйича илмий тадкикотлар анча купайди ва уларнинг сифати хам яхшиланди. киёсий...

Формат DOC, 59,5 КБ. Чтобы скачать "киёсий-типологик тилшунослик ва таржимашунослик натижа ва истикболлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: киёсий-типологик тилшунослик ва… DOC Бесплатная загрузка Telegram