шукур холмирзаев ижоди

DOC 108,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1662626349.doc шукур холмирзаев ижоди р е ж а: 1. ҳозирги ўзбек адабиёти тараққиётида ш.холмирзаев ижодининг аҳамияти. 2. ш.холмирзаевнинг таржимаи ҳоли. 3. ш.холмирзаев ижодий йўлининг илк босқичи. 4. ш.холмирзаев ҳикоялари. 5. ш.холмирзаевнинг қисса ва романлари. 6. ш.холмирзаев эсселари. 7. ш.холмирзаев драмалари. шукур холмирзаев (1940-2005) шукур холмирзаев ижоди ҳозирги замон ўзбек адабиётининг ёрқин ва мазмундор саҳифаларидан бирини ташкил этади. кўп қиррали истеъдод соҳиби шукур холмирзаев адабиётнинг турли жанрларида ранг-баранг бадиий асарлар яратиб, ўзбек адабиёти хазинасини бойитган. адиб ўзининг ранг-баранг ҳикоялари, публицистик мақолалари, тарихий эсселари, реалистик қиссалари-ю ажойиб романлари билан ҳозирги замон адабиётида муносиб ўрин эгаллайди. ш.холмирзаев 1940 йилда сурхондарё вилоятининг бойсун туманида туғилди. мактабни аъло баҳолар билан битириб, у 1956 йилда тошкент давлат университетига ўқишга кирди. шукур холмирзаев эслашича, мактабда ўқиб юрган чоғларидаёқ унда адабиётга ҳавас уйғонади. тошкент давлат университетининг филология факультетида бу ҳавас янада ортади. худди шу йиллари шукур холмирзаев бадиий ижод соҳасида дастлабки қадамларини қўяди. унинг дадил ижод йўлига киришида …
2
а интилади. унинг бу хусусиятлари, айниқса, кейинги йилларда яратилган “шудринг тушган бедазор”, “чўлоқ турна”, “подачи”, “кўк денгиз”, “хорун ар-рашид”, “қадимда бўлган экан”, “табассум”, “устоз”, “фарзанд” каби ҳикояларида яққол намоён бўлган. ш.холмирзаев ҳикояларида, асосан, сурхон воҳасининг калорити ёрқин сезилиб туради. ёзувчининг ҳикояларида сурхондарёликларнинг ўзига хослиги, ёрқин ва катта характерлари, яшаш тарзи яққол кўзга ташланиб туради. унинг “арпали қишлоғида”, “олис юлдуз остида”, “милтиқ отилди”, “кимсасиз ҳовли”, “ов” каби ҳикоялари, “сўнгги бекат”, “қил кўприк”, “олабўжи” романларида бу колоритни аниқ сезиш мумкин. тўғри, ёзувчи шукур холмирзаев дастлабки ижодий қадамлариданоқ “ўзлигини”, ўз услубини топиб олгани йўқ. у тинимсиз изланишлар, ижодий тажрибани ўзлаштириш жараёнида шунга эришди. “мана ўтмишу ҳозирги замон адабиёти ёзиш усулларидан озми-кўпми ўрганиб, ўз йўлимни топиш устида кўп ўйландим, - деган эди ёзувчи, - бу изланиш ҳатто нуқта, вергулни қаерга қўйиш борасида ҳам бўлади”. бу унинг, хусусан, сўнгги йилларда яратаётган асарларида ўзининг ёрқин ифодасини топмоқда. ёзувчининг “ҳаёт абадий”, “кулган билан кулдирган”, “оғир тош кўчса”, …
3
ади. масалан, ўктам, насиба билан алоқасини узади. насиба ҳам ўктам билан бахтли бўла олмаслигини билиб, қишлоқдан кетади. қувватбеков эса шаҳарга кетмай, қишлоқда қолишга қарор қилади. исҳоқ чол эса ўзининг ким эканлигини англаб етади, шамсуддинов ҳам ўзидаги камчиликларни тузатишга киришади. ёзувчи ш.холмирзаев ижоди китобхонлар диққатини жалб этиб келмоқда. унинг “тўлқинлар” повести ҳақида с.мирвалиев, а.расулов, м.олимов, а.қулжонов, н.шукуров, с.мирзаев, а.алиев каби танқидчилар баҳслашгандилар. унинг “сўнгги бекат” романи бўйича профессорлар у.норматов ва очил тоғаевлар мунозара қилишган. ш.холмирзаевнинг бошқа асарлари ҳам фикр олишувларга сабабчи бўлган. демак, у замондошларимизни тўлқинлантирадиган, салмоқли ижтимоий фикрга молик асарлар ижод қилаётган ёзувчидир. унинг шундай асарларидан бири 80-йилларнинг ўрталарида эълон қилинган бўлиб, у роман “қил кўприк” деб аталади. ёзувчи шукур холмирзаев ҳикоялари, повестлари ҳамда “сўнгги бекат” романида, асосан замонавий мавзуларни ёритган бўлса, “қил кўприк” номли йирик романида инқилоб йилларидаги қайноқ ҳаёт материалига мурожаат қилди. шу нуқтаи назардан ёзувчининг ижодида бу асари янги ҳодиса бўлди. ёзувчи ғоявий мақсадини шарқий бухоро – …
4
лади, инқилоб туфайли кейин озодликка чиқади. қурбон инқилоб самараларини ҳимоя қилиш йўлида фидоркорлик кўрсатувчи қаҳрамон даражасига кўтарилади. унинг собиқ пири эшони судур ислом лашкарлари қўмондони иброҳимбек қошида бош маслаҳатчи бўлади. бу фақат унга душман қароргоҳига кира олиш учун қулай имконият яратади. шу сабабли разведкачи сифатида юборилади. қурбон ўзига қийин ва масъулиятли вазифалар юклатилганига қарамай, уларни шараф билан бажаради ва ҳалок бўлади. ёзувчи қурбон образини жонли ва жозибали ишлаган. у ижтимоий фаолиятда актив бўлиши билан бирга, шахсий ҳаётида ҳам жозибага эга. қурбоннинг ойпарчага муҳаббати ундаги ижобий хислатларнинг ёрқинроқ намоён бўлишига ёрдам беради. ёзувчи романдаги барча образлар қатори қурбон тимсолининг ҳам бир ёқлама яратилишига йўл қўймайди. қурбон фаол курашчи, жон-дили билан ғалабаларни ҳимоя қилишга киришган қаҳрамон бўлса-да, унда динга, худога ишониш туйғулари ҳам мавжуд. бу романда ниҳоятда ҳаққоний ва ишонтирарли тарзда ифодаланган. чунки мадрасаларда таҳсил кўрган собиқ муллаваччанинг худодан дарҳол юз ўгириши мумкин бўлмаган ҳол. “қил кўприк” романида ойпарча образи ҳам самимий …
5
одир бўлаётган воқеаларга қаҳрамон кўзи билан қараб, уларни тушунишга, таҳлил қилишга ва баҳолашга интилади. қаҳрамон кўзидан қишлоқлардаги даҳшатли меҳнат ҳам, ахлоқий тубанликлар ҳам, нопок кишилару ишбилармон раҳбарлар ҳам, ҳатто узоқ кубадаги қийинчиликлар ҳам қочиб қутилмайди. ёзувчи қаҳрамонни йўлга чиқариб, уни объектдан-объектга ўтказаверса, сафари ҳеч қачон тугамаслигини пайқаб қолади. бунинг устига у китобдаги кўп воқеалар жуда сунъий ва мантиқсиз чиққанлигини сезади. шунинг учун ҳам ш.холмирзаев бошда икки китоб сифатида ўйланган бу романни давом эттирмасликка қарор қилади. “йўловчи” романи шу тариқа ёзувчи ижодида бир тажриба бўлиб қолади. шунга ўхшаш тажрибани ёки изланишни ш.холмирзаевнинг кейинги йирик асари “ола бўжи” деб аталган “романдан катта ҳикоя”сида ҳам кўриш мумкин. “ола бўжи” асарида 80-йиллар охири ва 90-йилларнинг бошларидаги шароит қамраб олинган. агар асар совет даврининг сўнгги йиллари тасвири билан бошланса, ўзбекистон мустақиллигининг дастлабки кунларидаги ўзгаришлар манзараси билан хотималанади. асар марказида тарихчи мактаб ўқитувчиси ултон образи туради. уни ёзувчи социалистик реализм талабларига мос келадиган ижобий қаҳрамон сифатида …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"шукур холмирзаев ижоди" haqida

1662626349.doc шукур холмирзаев ижоди р е ж а: 1. ҳозирги ўзбек адабиёти тараққиётида ш.холмирзаев ижодининг аҳамияти. 2. ш.холмирзаевнинг таржимаи ҳоли. 3. ш.холмирзаев ижодий йўлининг илк босқичи. 4. ш.холмирзаев ҳикоялари. 5. ш.холмирзаевнинг қисса ва романлари. 6. ш.холмирзаев эсселари. 7. ш.холмирзаев драмалари. шукур холмирзаев (1940-2005) шукур холмирзаев ижоди ҳозирги замон ўзбек адабиётининг ёрқин ва мазмундор саҳифаларидан бирини ташкил этади. кўп қиррали истеъдод соҳиби шукур холмирзаев адабиётнинг турли жанрларида ранг-баранг бадиий асарлар яратиб, ўзбек адабиёти хазинасини бойитган. адиб ўзининг ранг-баранг ҳикоялари, публицистик мақолалари, тарихий эсселари, реалистик қиссалари-ю ажойиб романлари билан ҳозирги замон адабиётида муносиб ўрин эгаллайди. ш.холмирзаев 1940 йилда с...

DOC format, 108,0 KB. "шукур холмирзаев ижоди"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: шукур холмирзаев ижоди DOC Bepul yuklash Telegram