ернинг ва ойнинг ҳаракати

DOC 108.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662984629.doc k ¢ k k ¢ t c t × × u = q s sin sin q u = s sin sin c q s q u = × s sin 1 sin c ii q × u = s sin 206265 c c км / 78 , 29 = u c км c / 2999792 = q ¢ ¢ » q × ¢ ¢ = s sin 0 5 , 20 sin 6 49 , 20 = a = b q f = f сos 0 j сos 0 f = f ) ( 0 e j - f = f сos ) ( 0 e j + f = f сos ) ( 0 d j - f = f сos ернинг ва ойнинг ҳаракати режа: 1. ернинг қуёш атрофида айланиши. аберрация 2. йил фаслларининг ўзгариши 3. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши. прецессия ва нутация 4. ер …

ия деб, кузатувчидан ёритгичнинг ҳақиқий ва кўринма ўринларига тортилган йўналишлар орасидаги бурчакка ҳам айтилади. аберрация ҳодисаси, юлдуздан келаётган нурнинг ҳаракати билан ернинг орбита бўйлаб ҳаракатларининг қўшилишидан келиб чиқади. бу ҳодисани қуйидаги ҳол учун курайлик. фараз қилайлик, сd йўналиш бўйлаб ҳаракатланаётган ернинг к нуқтасидаги кузатувчи эклиптика қутбида ётган м юлдузни кузатаётган бўсин. бунда сd га тик жойлашган телескопни куриш майдони шу қадар кичикки, унга фақат битта юлдуз сиғади деб ҳам фараз қилайлик. у ҳолда ернинг тезлиги сезиларли катта бўлганда, телескопнинг n объективига тушган юлдуздан келаётган нур, телескоп тубусини t вақтда ўтгунга қадар к кузатувчи силжиб нуқтага келиб қолади ва окуляр орқали қараб юлдузни кўрмайди. бинобарин, юлдузни кўриш учун телескопни окуляр жойлашган қисмини га тенг kl кесма катталигича орқага суриш керак бўлади. шунда n объективдан ўтган нур окулярга етиб келгунча, кузатувчи ҳам l нуқтадан к га етиб келади. натижада биз юлдузни унинг ҳақиқий ўрни м да эмас, балки мi нуқтада кўрамиз. бошқача …

кузатувчининг) апекси йил давомида эклиптика бўйлаб 360( га силжишини эътиборга олсак, у ҳолда эклиптика қутбида жойлашган юлдуз ((=90(; бу ерда (-юлдузнинг эклиптикал кенгламаси) ўрни атрофида 20,50( радиус билан кичик айлана чизишини тушуниш қийин эмас. ихтиёрий (-эклиптикал кенгламадаги юлдузлар эса, ярим ўқлари 20,50( ва 20,50(sin((бўлган эллипсни чизади. борди-ю юлдуз эклиптика текислигида ётса ((=0), у ҳолда катта ўқи нолга тенг (sin(=0) бўлган эллипсга, яъни узунлиги 41( ли ёй кесмасига айланади. йиллик аберрация, йиллик параллаксдан фарқ қилиб, юлдузларнинг узоқлигига боғлиқ бўлмайди. бинобарин, йиллик аберрация, йиллик параллаксдан тубдан фарқ қилувчи ҳодиса бўлиб, мустақил равишда ернинг қуёш атрофида айланишини исботлайди. 2. йил фаслларининг ўзгариши маълумки, ер ўқининг орбита текислигига оғмалиги 66034ў бўлиб, ер қуёш атрофида айланаётганда, у фазода ўз йўналишини ўзгартирмайди. шунга кўра, ернинг маълум қисмига, йилнинг турли даврларида, қуёш нурлари турлича бурчак остида тушиб, йил фаслларини вужудга келтиради. бу ҳол билан яқиндан танишайлик. физика курсидан маълумки, сиртга тушаётган ёруғлик оқими ф, унга ўтказилган нормаль …

топилади. умумий ҳолда, қуёшнинг оғиши ( га кўра, турли географик кенгламаларда тушаётган ёруғлик оқимининг миқдори ифода ёрдамида аниқланади. бундан кўринадики( ер шимолий ярим шарида ер сирти баҳор ва ёз пайтларида (21 мартдан 23 сентябргача) куз ва қиш пайтлардагига (23 сентябрдан 21 мартгача) нисбатан бирмунчи марта кўп иссиқлик олади; жанубий ярим шарда эса( бунинг акси бўлиб, 23 сентябрдан келгуси йилнинг 21 мартига қадар ер сирти олган иссиқлик миқдори 21 мартдан 23 сентябргача олинганидан бир неча марта кўп бўлади. 3. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши. прецессия ва нутация планетамиз — ернинг шакли шардан фарқ қилиб (қутблари сиқиқлиги туфайли), унинг экватор зонасида -жойлашган сферадан (радиуси ернинг қутбий радиусига тенг) ортиқча қисмининг массасига ой ва қуёшнинг таъсири туфайли ер ўқи эклиптикага оғмалигини ўзгартмаган ҳолда фазода 26000 йиллик давр билан конус сирт чизади. бу ҳодиса прецессия деб юритилади. олам ўқи ер ўқи билан бир тўғри чизиқда ётганидан, бу ўқнинг осмон сфераси билан кесишган нуқтаси олам …

қуёш марказининг икки марта кетма-кет баҳорги тенгкунлик нуқтасн орқали — ўтиши учун зарур бўлган вақт оралиғи тропик йил деб аталиб, у 365, 2422 суткага тенг. шунингдек, ер орбитасининг катта ярим ўқи ҳам юлдузларга нисбатан жуда секинлик билан айланади. шунга кўра ернинг перигелийдан икки марта кетма-кет ўтиши учун зарур бўлган вақт оралиғи аномалистик йил деб аталиб, у 365, 2596 суткага тенг бўлади. ер ўқи эклиптика ўқи атрофида айланиши давомида жуда кичик тебранишларда иштирок этади. бу тебранишлар олам ўқининг маълум ўртача ҳолати атрофида системали кузатилади. бундай тебранма ҳаракат нутация дейилиб, у қуёш ва ой таъсири туфайли содир бўладиган ер ўқини бурувчи кучлар катталикларининг ўзгариб туриши туфайли содир бўлади. қуёш ва ой осмон экватора текислигида ётганда бу кучларнинг катталиги нолга куёш ва oй экватор текислигидан энг катта бурчак масофага узоқлашганда бу кучларнинг катталиги максимумга эришади. ер ўқининг асосий нутацион. тебраниш даври oй орбитаси тугунларининг айланиш даврига тенг бўлиб, 18,6 йилни ташкил қилади. натижада …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ернинг ва ойнинг ҳаракати"

1662984629.doc k ¢ k k ¢ t c t × × u = q s sin sin q u = s sin sin c q s q u = × s sin 1 sin c ii q × u = s sin 206265 c c км / 78 , 29 = u c км c / 2999792 = q ¢ ¢ » q × ¢ ¢ = s sin 0 5 , 20 sin 6 49 , 20 = a = b q f = f сos 0 j сos 0 f = f ) ( 0 e j - f = f сos ) ( 0 e j + f = f сos ) ( 0 d j - …

DOC format, 108.5 KB. To download "ернинг ва ойнинг ҳаракати", click the Telegram button on the left.

Tags: ернинг ва ойнинг ҳаракати DOC Free download Telegram