куёш системаси жисмларининг ўлчамлари. уларгача бўлган масофаларни аниклаш

DOC 206,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1441972670_9257.doc l l b a j j - ) ( b a z z - b a b a z z n - = j - j = ° l ° = n l l 0 ° = × ° = n l l l 360 360 0 å = r l p 2 å = ° ° r n l p 2 360 å r p ° ° = å n l r 180 l ± b a b а - = e 3 , 298 1 a b 0 p 0 sin p l r = å 0 sin p r l å = 0 p p p p ¢ ¢ = ¢ ¢ = ¢ ¢ ¢ ¢ 206265 1 1 sin sin 0 0 0 206265 p r l å = c t l = 2 2 ct l = 1 1 1 ) ( d …
2
ни ёйининг узунлиги - топилиб, сўнгра у асосда меридиан айланасининг узунлиги - embed equation.3 аниқланади ( (расм). бунинг учун танланган ер меридиани ёйининг узунлиги n0 унинг учларида (a ва b да ) турган кузатувчиларнинг географик кенгламаларининг фарқи , бу кузатувчилар учун бир вақтда кульминацияда бўлган м ёритгичнинг зенитдан узоқликларининг фарқи га кўра топилади, яъни сўнгра мазкур меридиан ёйининг узунлиги ўлчанади. бу топилган катталиклар асосида 10 –га тўғри келган меридиан ёйнинг узунлиги тенгликдан топилади. у ҳолда меридиан айланасининг узунлиги га тенг бўлади. иккинчи томондан бўлганидан, мос равишда, бу тенгликларни ўнг томонларини тенглаб, ни оламиз. бундан ер радиуси - ни қуйидаги ифодадан топамиз: бу ерда ни узунлигини топиш, қадимда анча мураккаб иш бўлиб, айни пайтда махсус триангуляцион метод дейилувчи усул асосида осон топилади. триангуляция методи. ернинг ўлчами ва формаси бу усулнинг моҳияти шундан иборатки, узунлигининг аниқланиши талаб этилган ав – ер меридиани ёйининг ҳар иккала томонида бир – биридан 30-40 км узоқликда …
3
ган учбурчаклар –сферик учбурчаклар эканлиги этиборга олиниши зарур. оқибатда acegb ва adfb синиқ чизиқларнинг узунликларини аниқлаш мумкин. бу синиқ чизиқларнинг ab меридиан ёйига проекциялаб, базис йуналишининг азимутига таянган ҳолда ab ёй узунлиги l ни топиш мумкин. триангуляция методи ер меридиани ёйини ўлчаш учун биринчи марта голландияда 1615 йилда снеллус томонидан қўлланилди. маълум бўлишича, унинг 10 ли ёйининг узунлиги ҳамма ерда бир хил бўлмай, экватор яқинида 110,6 км бўлгани ҳолда, ер қутби зонасида 111,7 км ни ташкил қилар экан. бинобарин, ернинг формаси шардан фарқ қилиб, сфероид формада эканлиги аниқланди. собиқ иттифоқда ер сфероидини аниқ ўлчашлар ф.н.красовский ва а.а.изотовлар томонидан 1940 йилда бажарилди. уларнинг аниқлашича сфероид катта ярим ўқининг узунлиги эса = 6356,86 км ни ташкил этди. ернинг кўринишда ҳисобланадиган анқлиги чиқди. охирги йилларнинг ўнлаб ўлчашларига кўра ҳалқаро астрономик иттифоқ 1964 йилда ер сфероиди учун қуйидаги маълумотларни қабул қилди: = 6378,16 км; = 6356,78 км; ( = 1: 298,25 қуёш системасига кирувчи …
4
рчакларга (¢лчашлар асосида улар осон топилади) к¢ра в дарахтгача масофа аниқланади. осмон жисмларигача масофаларни аниқлаш усули ҳам моҳияти жиҳатидан мактаб геометрия курсида қаралган, бориб бўлмайдиган объектларгача масофани ўлчаш усулига жуда ўхшаш. фақат бу ўринда базис сифатида ернинг катта ўлчамлари (радиуси ёки диаметри) олинади. қуёш жисмларигача масофаларни аниқлаш уларнинг горизонтал параллаксларини топиш орқали бажарилади (1( бобнинг 18(§ ига қаранг). дарвоқе, -расмга кўра, ер марказидан горизонтал суткалик параллакси бўлган м осмон жисмигача масофа, тўғри бурчакли учбурчак ekm дан ёки орқали топилади, бу ерда –одатда ёй секундларида ифодаланишини (ойдан бошқа осмон жисмлари учун) эътиборга олсак: бўлади. бу ифоданинг қийматини олдинги тенгламага қуйиб, ёритгичгача масофа ифода орқали топиш мумкинлигини аниқлаймиз. бу формула ёрдамида фақат қуёш ситемасига тегишли осмон жисмларигача б¢лган масофаларнигина ҳисоблаш мумкин. қуёш системасидан жуда катта масофада ётган осмон жисмлари, жумладан, юлдузларгача б¢лган масофаларда осмон жисмларининг суткалик параллакс бурчакларини ¢лчашнинг иложи й¢қ, чунки бундай катта масофалар олдида базис сифатида қаралаётган ер диаметри ҳисобга …
5
м m ёритгичнинг кульминациясини кузатаётган бўлсин ( (расм). у ҳолда, бу кузатувчиларга мазкур ёритгич юлдузлар орасида, мос равишда, ва нуқталарда кўринади. чизмада ҳосил бўлган eamb тўртбурчак бурчаклари учун: ; (eam=180(-za ; (amb=pa-pb ; (mbe=180(+zв эканлигидан ёза оламиз: ёки pa-pb=((а-za)-((в-zв) бўлади. ёритгичнинг pa ва pb параллаксларини унинг суткалик горизонтал параллакси орқали ифодалаб: pа=р0sinza; pb=p0sinzb, кулминациядаги ёритгич учун (а-za=(1; (в-zb=(2 эканлигини эътиборга олсак, юқоридаги тенглама р0sin((a-(1)-p sin((b-(2)=(1-(2 ёки p0[sin((a-(1)-sin((b-(2)]= (1-(2 кўринишини олади. бу ердан р0 ни топсак: бўлади. қуёшнинг суткалик горизонтал паралаксини ва унга кўра ердан қуёшгача ўртача масофани аниқлаш қуёшнинг ўртача суткалик параллаксини топиш, қуёш системаси чегараси учун асосий узунлик ўлчов бирлиги(астрономик бирликни аниқлашга имкон бериши билан муҳим. бунинг учун одатда, ўзининг ҳаракати давомида, қуёшга қарама-қарши туриши (ерга нисбатан) кузатиладиган майда планеталардан фойдаланилади (дастлаб бу мақсадда марсдан фойдаланишган). қуёшнинг суткалик горизонтал параллаксини аниқлаш учун биз, қарама-қарши туриш пайтида, қуёшга марсдан 1,5 марта яқин келадиган майда планета(эросни танлаймиз. бунда қуёш, ер ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "куёш системаси жисмларининг ўлчамлари. уларгача бўлган масофаларни аниклаш"

1441972670_9257.doc l l b a j j - ) ( b a z z - b a b a z z n - = j - j = ° l ° = n l l 0 ° = × ° = n l l l 360 360 0 å = r l p 2 å = ° ° r n l p 2 360 å r p ° ° = å n l r 180 l ± b a b а - = e 3 , 298 1 a b 0 p 0 sin p l r = å 0 sin p r l å = 0 p p p p ¢ ¢ = ¢ ¢ = ¢ ¢ ¢ …

Формат DOC, 206,5 КБ. Чтобы скачать "куёш системаси жисмларининг ўлчамлари. уларгача бўлган масофаларни аниклаш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: куёш системаси жисмларининг ўлч… DOC Бесплатная загрузка Telegram