йўл қурилиш материалларининг тузилиши ва асосий хоссалари

DOCX 174,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1680606554.docx - - - йўл қурилиш материалларининг тузилиши ва асосий хоссалари режа: 1. умумий маълумотлар 2. йўл қурилиш материалларини стандартлаш, сертификатлаш ва метрология асослари 3. материаллар тузилиши, таркиби ва хоссаларининг ўзаро боғлиқлиги 4. материалларнинг физик хоссалари 5. материалларнинг механик хоссалари 6. материалларнинг махсус хоссалари 1. умумий маълумотлар йўл қурилиши учун материаллар танлашда уларнинг хоссалари муҳим аҳамиятга эга. чунки бунда ишлатиладиган материаллар турли ҳил юкларни қабул қилади ва ташқи муҳит таъсирига учрайди. ташқи юклар материалда деформация ва ички кучланишларни келтириб чиқаради. шу сабабли йўл иншоотларини лойиҳалашда қўлланиладиган материалларнинг аниқ мустаҳ- камлик ва деформативлик тавсифларини ҳисобга олиш талаб қилинади. йўл қурилиш материаллари мустаҳкамликдан ташқари турғунлик хусусиятига эга бўлиши яъни, муҳитнинг физик ва кимёвий таъсирига қаршилик қила олиши керак. ҳаводаги буғ ҳамда газлар, сув ва ундаги эриган моддалар, ҳарорат ва намликнинг ўзгариши, музлаш ва эриш, кимёвий зарарли моддалар (кислоталар, ишқорлар ва ш. к.) таъсирларига чидамлилик каби хоссалар материалларнинг сифати ва ишлатилиш чегарасини белгилайди. …

орқали тавсифланади. қурилиш конструкцияларининг чидамлилиги аниқ об-ҳаво шароитида ва ишлатилиш даврида сифат кўрсаткичларини йўқотмасдан хизмат қилиш муддати билан белгиланади. буюм ва конструкциялар учун уларнинг ҳизмат қилиш муддати қурилиш меъёрларида белгилаб қўйилади. масалан, темирбетон конструкциялар учун уч даражали чидамлилик кўрсаткичи белгиланган: i-хизмат қилиш муддати 100 йилдан ортиқ; ii-50...100 йил ва iii-50 йилгача. ишончлилик буюмларни ишлатиш мобайнида уларда намоён бўладиган барча хоссаларини тавсифловчи умумий хусусиятидир. ишончлилик-чидамлиликни рад қилинмаслик, таъмирланувчанлик ва сақланувчанликларни таъминлашдан ташкил топади. ушбу хоссалар бир-бири билан ўзаро узвий боғлиқдир. 2. йўл қурилиш материалларини стандартлаш, сертификатлаш ва метрология асослари материалларни стандартлаш. бино ва иншоотларни лойиҳалаш, уларга ишлатиладиган материалларни тўғри танлаш учун ушбу материалнинг хоссаларини яхши билиш лозим. йўл қурилишда турли ҳил хоссаларга эга бўлган жуда кўп материаллар қўлланилади, аммо ҳар-бир материал учун муҳим бўлган асосий хоссалари мавжуддир. бундай хоссаларга зичлик, ғоваклик, мустаҳкамлик, деформацияланувчанлик, чидамлилик кабилар киради. кўрсатилган хоссалар материалнинг сифатини аниқлайди ва у ёки бу конструкцияга қўлланилишини белгилайди. материалларнинг хоссалари рақамли …

(iso), ўзбекистон республикасининг давлат стандарти (o’zdst), тармоқ стандарти (tst), корхона стандартлари (kst), техник шартлар (tsh) жорий қилинган. қурилиш материалларига доир стандартлар “ўздавархитектқурилиш” қўмитаси ва “ўзстандарт” агентлиги томонидан тасдиқланади, тегишли номер қўйилиб қурилишга жорий этилади. халқаро стандартлар ва хорижий мамлакатларнинг миллий стандартлари, шунингдек, халқаро қоида ва меъёрлар ўзбекистон республикаси иштирок этган шартнома ёки битимларга мувофиқ қўлланилади. уларни республика худудида қўллаш тартибини “ўзстандарт” ва давлат бошқарувининг бошқа ташкилотлари ўз ваколатлари доирасида белгилайди. қурилиш материаллари ва буюмлари асосида бино ва иншоотларни барпо этишнинг меъёрлари “қурилиш меъёрлари ва қоидалари” (қмқ) ва “шаҳар- созлик норма қоидалари” (шнқ) каби ҳужжатларда белгиланган бўлиб, барча қурилиш ташкилотлари ва муассасалар учун мажбурий бўлган лойиҳалаш, қуриш ва қурилиш материаллари ҳамда буюмларига бағишланган расмий меъёрий ҳужжатлар тўпламидир. материалларни сертификациялаш. сертификат бу маҳсулотларнинг сифат кўрсаткичини ифодалайдиган дастури-амал хужжатдир. ушбу хужжат қурилиш материаллари ва буюмларини ишлаб чиқаришнинг сифат кўрсаткичларини яхшилаш, шунингдек, уларни қўллашда ҳавфсизлигини аниқлаш ва таъминлаш мақсадида ишлаб чиқилади. қурилиш (жумладан, йўл …

йин буюртмачига тақдим этилади. сертификатлаш муассасалари ҳамдўстлик ва хорижий давлатлардан олиб келинган қурилиш материалларини қайтадан сертификатлаш хуқуқига эга. келтирилган қурилиш маҳсулотига мувофиқлик сертификати ушбу маҳсулот меъёрий хужжатларида кўрсатилган яроқлилик муддатига берилади. тўхтовсиз ишлаб чиқариладиган маҳсулот учун мувофиқлик сертификати 3 йил муддатга берилади. шунингдек, буюртмачига мувофиқлик белгисидан фойдаланиш хуқуқи берилганлиги ҳақида шартнома тузилади. ишлаб чиқариш жараёнини сертификатлаш сертификатловчи ташкилот вакили томонидан танланган схема бўйича бажарилади. ушбу схема ишлаб чиқариш жараёнига оид барча хужжатларнинг мавжудлиги ва бажарилиши, технологик ускуналарнинг ҳолати, зарур ўлчов ва синов жиҳозларнинг мав- жудлиги ва ш. к. ларни ўз ичига олади. материални тўхтовсиз ишлаб чиқа- ришга сертификат берган идора, йилига камида бир марта инспекция назоратини ўтказади. буюм ва конструкцияларни сертификатлаш қуйидагича амалга оширилади: конструкцияга сертификат гувоҳномаси беришдан олдин унинг кўриниши ва умумий ҳолати аниқланади. шу конструкцияга тегишли барча техник хужжатлар ўрганилади ва унинг ўлчамлари текширилади, лойиҳага техник шартлар ёки стандартларга мувофиқлиги белгиланади; хужжатлар рўйхати тузилади, ўлчамлар ва улардан четланиш …

ришга эҳтиёж бўлса, хулосада уларни амалга ошириш ва бартараф қилиш бўйича тавсиялар берилади. материал ёки конструкцияга берилган мувофиқлик сертификатни бекор қилиш ўзбекистон республикаси сертификатлаш миллий тизими давлат реестридан чиқарилган вақтдан бошлаб кучга киради. метрология асослари. метрология-юнонча “metros” табиатдаги барча нарсалар (жисмлар) ўлчами деган маънони билдиради. ҳар бир маҳсулот, материал ёки табиатнинг ўзгариши ўлчам бирликларига эга. метрология фани ўлчамга доир тажриба натижаларини назарий таҳлил қилиш, физик ўлчам бирликлари ва уларни аниқлашда ишлатиладиган асбобускуналар, тажриба услубларининг мутаносиблиги ва ўлчаш аниқлиги, ўлчам бирликларининг эталонга мослиги каби йўналишларда илмий-амалий иш олиб боради. метрологияда аниқланган ўлчам бирликлари давлат томонидан қонун билан белгилаб қўйилади. метрология корхоналарининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат: аниқ ўлчамларнинг бир ҳиллигини ва мослигини таъминлаш; ўлчаш натижаларини ва ўлчашнинг аниқлик меъёрини таҳлил қилиш, тартибга келтириш; замонавий ўлчов асбоблари воситасида илмий-амалий ишларни бажариш, назорат қилиш ва янги услубларни қўллаш; лойиҳаларни метрологик экспертиза ва аттестация қилиш, ишлаб чиқа- рилган материални қўллаш жараёнларидаги ўлчаш ишларини назорат қилиш. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "йўл қурилиш материалларининг тузилиши ва асосий хоссалари"

1680606554.docx - - - йўл қурилиш материалларининг тузилиши ва асосий хоссалари режа: 1. умумий маълумотлар 2. йўл қурилиш материалларини стандартлаш, сертификатлаш ва метрология асослари 3. материаллар тузилиши, таркиби ва хоссаларининг ўзаро боғлиқлиги 4. материалларнинг физик хоссалари 5. материалларнинг механик хоссалари 6. материалларнинг махсус хоссалари 1. умумий маълумотлар йўл қурилиши учун материаллар танлашда уларнинг хоссалари муҳим аҳамиятга эга. чунки бунда ишлатиладиган материаллар турли ҳил юкларни қабул қилади ва ташқи муҳит таъсирига учрайди. ташқи юклар материалда деформация ва ички кучланишларни келтириб чиқаради. шу сабабли йўл иншоотларини лойиҳалашда қўлланиладиган материалларнинг аниқ мустаҳ- камлик ва деформативлик тавсифларини ҳисобга олиш талаб қилинади. йўл қури...

Формат DOCX, 174,0 КБ. Чтобы скачать "йўл қурилиш материалларининг тузилиши ва асосий хоссалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: йўл қурилиш материалларининг ту… DOCX Бесплатная загрузка Telegram