конструкцион металларни тузилиши ва хоссалари

DOC 366.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404549562_54135.doc а) б) с) na, k, wo, mo, cr, ti, a -fe ……………….. cu,al, hb, ………….. ca, ni, ………………. g -fe ………………... mg, zn, te,ka,be…… 3 c м г v p = g d д p 3 2 4 1- шпиндел. 2- шар 3- намуна f p hb = 2 2 2 2 2 d d d d f - × - × = p p n b элемент о- a элемент. b а) б) с) na, k, wo, mo, cr, ti, (-fe ……………….. cu,al, hb, ………….. ca, ni, ………………. (-fe ………………... mg, zn, te,ka,be…… d д p 3 2 4 1- шпиндел. 2- шар 3- намуна ( b элемент î- a элемент. b конструкцион металларни тузилиши ва хоссалари режа: 1.1 . фаннинг мақсади ва уни машинасозликдаги қрни . 1.2. машинасозликда ишлатиладиган металлар ва қотишмалар. 1.3 .металларни тузилиши. 1.4 металларни хоссалари. таянч иборалар: метал қотишма, металмаслар, техник металлар, кристалл моддалар, …
2
масалаларини хал қилишда конструкцион материаллар технологияси фанини ахамияти жуда катта. материаллар технологияси фани бундан икки аср муқаддам алохида фан сифатида вужудга келди. фанга асос солган олимлардан ломоносов м.в, аносов п.п, менделеев д. и, чернов к.к, бендрасс м.а, мартен п, томас с ва бошқалар фанни ривожлантиришда қзларини хиссаларини ққшганлар . ўозирда республикамизда халқ хқжалигини ривожлантиришни асосий тамойиллари – машинасозликда сифат қзгаришлар, ялпи махсулот ишлаб чиқаришни ошириш, уни сифатини яхшилаш, мехнат шароитини енгилаштириш, ишлаб чиқариш жараёнларини механизациялаштириш ва автоматлаштириш, жахон талабларига жавоб берадиган автоматик линияларни ишлаб чиқаришга жорий этиш каби масалаларни хал қилишдан иборат. металлар технологияси фани халқ хқжалигида кенг ишлатиладиган қора металлар, рангли металлар ва уларнинг қотишмаларини рудалардан ажратиб олиш жараёни ва улардан маҳлум талабларга жавоб берадиган аниқ қлчамли турли деталларни тайёрлаш жараёнини хамда хар турдаги конструкциялар, заготовкаларни пайвандлаш технологик жараёнини қргатади . шунинг учун металлар технологияси фани асосларини келгусида малакали ходимлар бқлиб етишувчи хар бир мухандис ва техник томонидан чуқур …
3
и металлардир. қолган қисми металмаслардир. металларни шундай кўп бўлишига қарамасдан саноатда жуда оз сони ишлатилади . асосий саноат аҳамиятига эга бўлган металл бу темир (ье) бўлиб, унинг углерод (с) билан бирикмаси қора металларни ташкил этади. машинасозликда ишлатиладиган металлар ва қотишмалар дунёда саноатда ишлатиладиган металларни 93% қора металлар ташкил этади. ҳамма қурилишларда, машина ва механизмлар асосан қора металлар ишлатилади. шунинг учун ҳар бир давлатнинг техник ўсганлиги қора металларни қанча эритилганлиги билан ифодаланади. қолган металлар ва уларни қотишмалари рангли металлар группасига киради. рангли металлардан саноат аҳамиятига эга бўлган мис-си, алюминий –аl, магний –мg, қўрғошин-рв, рух-zn, қалай ва бошқалар бўлиб, техник аҳамиятга эгадир. рангли металлар қиммат бўлгани учун саноатда иложи борича уларни ўрнини боса оладиган қора металлардан ишлатишга ҳаракат қилинади. юқорида кўрсатилган рангли металлардан ташқари саноатда хром cr,никел ni, марганец mn, молибден mо,каболoт со,титан т ҳам ишлатилади., бу металлар асосан, асосий материалаарни, хусусиятларини яхшилаш учун, унга маoлум хусусиятлар бериш учун қўшимча материаллар ҳисобланади. …
4
а қирқишда,домна ва конвертерларда металл ишлаб чиқариш жараёнини тезлаштириш учун ишлатилади. кремний si . турли хил металл қўтишмаларини олишда ишлатилади, металларни жилвирлашда,силлиқлашда кремний карборунти sic ишлатилади. олтингугурт s чўян ва пўлат таркибида жуда оз миқдорда бўлади. углерод с олмос,графит, тошкўмир ҳолида учрайди. пўлат ва чўянни хоссалари углеродни миқдорига ва ҳолатига боғлиқ.(эркин,яни графит ҳолида, темир билан брикган, цементит ҳолида бўлади) фосфор р жуда кўп металлар билан тез бирикади темирнинг барча углероди бирикмалари таркибида мавжуд. фосфор билан олтингугурт пўлат таркибидаги зарарли элементлар ҳисобланадилар. металларни тузилиши металл ва қотишмалардан тўғри фойдаланиш учун уларни хоссаларини ва бу хоссалари қандай шароитда ўзгаришини билиш керак. текширишлар шуни кўрсатдики, металл ва қотишмани ички тузилиши яни структураси ўзгариши билан уларнинг хоссалари ҳам ўзгарар экан. металларни ички тузилишини ўргатадиган фан металография деб айтилади. қаттиқ моддалар иккига: аморф моддалар ва кристалл моддаларга бўлинади. аморф моддаларнинг атомлари тартибсиз жойлашган бўлади,уларни синдирилганда ҳам тартибсиз йўналишда синади, синиқларида текис юзалар бўлмайди. қиздирилганда аста-секин …
5
а температураси, уларни атом тузилишига боғлиқ ва хоссаларига таoсир этади. кристалл моддалар бузилганда уларнинг бўлаклари ҳам текис юзали бўлиб, баpзан уларни батартиб тузилганлиги ҳам кўриниб туради. кристаллар кўпинча эритмалардан олинади эритма қиздирилганда эритувчи буғланиб, кристалл ҳосил бўлади.бу ходиса кристалланиш деб аталади. кристалланиш шароитига қараб, кристаллар майда ёки йирик бўлиши мумкин. эритма паст температурада аста- секин буғлатилса йирик кристаллар, юқори температурада буғлатилиб, тез совитилса майда кристаллар ҳосил бўлади. майда донли пўлатлар қаттиқ, йирик донли пўлатлар юмшоқ бўлади. ҳосил бўлган кичик бир кристалл атрофида мунтазам равишда ўсувчи йирик кристалл олиш мумкин. бу процессни кристаллни усиши деб айтилади. ҳамма металл ва қотишмалар кристалл тузилишига эга. кристалл донлар геометрик шаклсиз бўлиб, ташқи томонидан кристалл-кўп қиррага ўхшайди ва уларни кристалл донали ёки грануллар деб аталади. металларни ички тузилиши расм. кристалл панжара ва уя кристалларни ташкил этган заррачалар шу кристалларни ҳажмида батартиб геометрик тарзда жойлашади, бу жойлашиш кристалл панжара деб айтилади.(1-расм.) рентген нурлари ёрдамида текширишлар аксари …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "конструкцион металларни тузилиши ва хоссалари"

1404549562_54135.doc а) б) с) na, k, wo, mo, cr, ti, a -fe ……………….. cu,al, hb, ………….. ca, ni, ………………. g -fe ………………... mg, zn, te,ka,be…… 3 c м г v p = g d д p 3 2 4 1- шпиндел. 2- шар 3- намуна f p hb = 2 2 2 2 2 d d d d f - × - × = p p n b элемент о- a элемент. b а) б) с) na, k, wo, mo, cr, ti, (-fe ……………….. cu,al, hb, ………….. ca, ni, ………………. (-fe ………………... mg, zn, te,ka,be…… d д p 3 2 4 1- шпиндел. 2- шар 3- намуна ( b элемент î- a элемент. b конструкцион металларни тузилиши ва хоссалари режа: …

DOC format, 366.5 KB. To download "конструкцион металларни тузилиши ва хоссалари", click the Telegram button on the left.