илмий тадқиқот жараёнини моделлаш

DOCX 34,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1497260435_68509.docx илмий тадқиқот жараёнини моделлаш режа: 1. илмий моделлаш таснифи 2. илмий тадқиқот объекти ва унинг моделини танлаш 3. ўхшашлик мезони 4. моделлаш ёрдамида баҳолаш 5. илмий тадқиқот ишлари самарадорлигини баҳолаш илмий моделлаш таснифи таянч иборалар ва атамалар: модель, илм - фан, аксиомалар тизими, тилшунослик, морфологик, грамматик, мунажжимлик, жараён ва ҳодиса кечиищ, таълим, моҳият, моделлаш, физик моделлаш, математик моделлаш, электр моделлаш, кибернетик моделлаш, аналог моделлаш, кимё реакторларини моделлаш, стохастик моделлаш, ахборотли моделлаш. моделлар куриш, инсон тафаккурининг ўзига хос ижодий тараккиетига мое равишда борганлиги сабабли ҳам уларнинг йўналишлари ҳам кўпайиб боради. қуйида биз уларнинг баъзилари тўғрисида тўхталамиз: 1. машинасозликда ишлаб чиқариш учун эталон сифатида ишлатиладиган намуна: автомобиллар, трактор, механизм ва ҳ.к. 2. санъатда бирор буюм: ҳайкал, буюеет, монумент ва ҳ.к. 3. қурилишда бирор бино, иншоот ва шу кабиларнинг макети. 4. илм-фанда муайян аксиомалар тизимининг моделда ифодаланган объектлари бўлиб, у оркали объект хоссалари ва улар ўртасидаги муносабатлари муайян аксиомалари тизимини қаноатлантиради. бу …

и ҳамиша кенгайтириб борилган табиат объектив конунларининг содда нусхалари ва тавсифларидан то бевосита кузатилмайдиган жараёнларнинг абстрак тасвирларигачалиги туфайли бизни ўраб турган оламнинг тобора мураккаб ҳодисалари жараёнларини очишга йўналтирилган ижодий имкониятларимиз ҳам тобора ривожланмоқда. моделлар ёрдамида биз фақатгина янгиликни билибгина қолмасдан, балки билимларни ривожлантириш имконига ҳам эга бўламиз ва айниқса билимларни ўқитиш ва таркатишда ҳам ишончли дидактика ҳамдир. моделнинг амалий аҳамиятини инсониятнинг барча жабҳаларида кўриш мумкин. айниқса, болалиқда ўйинчоклар- реал олам нусхаси - боланинг ривожланиши ҳамда тарбиясида муҳим аҳамият касб этади. улар болаларни келажакдаги турли ҳаётий ҳолатларга руҳий нуктаи назардан тайёрлайдиган муҳим восита ролини ўйнайди. ҳар кандай моделнинг моҳияти муайян объектларнинг қўйилган масалани ечиш учун зарур ва етарли бўлган хоссаларини ажратиб олиш, тасвирлашдан иборат. кўпинча, масалани тўғри кўйиш - масала ечимининг ярми, қолгани эса, моделни тўғри танлашга боғлиқ, деган фикр кайд этилади. агар модел қўйилган масала шартини тўлиқ акс этдирса, у ҳолда бу тегишли натижани тўғри, тез ва осонлик билан кўлга …

аланилади. математик моделлашдан ўрганилаётган объектнинг математик ифодаланиши асосий роль ўйнайди ва у ўша объектни масала шартига мое математик формулалар билан ифодалайди. электр моделлашда актив индуктив ва сиғим қаршиликларидан фойдаланилади. кибернетик моделлашда ҳодисалардан жараён кечишини бошкаришнинг оптимал вариантларини топиш асосий мақсад кдлиб олинади. аналог моделлашда физик табиати ҳар хил бўлган, аммо бир хил математик аппарат тенглама, функция, функционал алгоритм ва ҳ.к.лар билан ифодаланган ҳодисаларнинг ўхшашлигига асосланган тадкнкот ўтказилади. киме реакторларини моделлашда тадқикот объекти ва уни ўрганишга қўйилган талабларга мувофиқ, уларнинг тажриба учун оптимал ўлчамлардаги аппаратлардан (макетларида) ўтадиган кимёвий технологик жараёнларининг натижаларини олдиндан билиш эътиборга олинади. стохастик моделлашда баъзи мураккаб ҳодисалар турбулентлик, ҳаво ёки суюклик оқимининг узилиш соҳасидаги пульеланишлари, киши организмидаги кон айланиш тизимидаги ҳолатлар ва шу кабиларнинг юз бериш эҳтимоллиги асосидаги тадқикотлар эътиборга олинади. буларда жараёнларни ёки ҳодисаларни айрим жараёнларини тўла акс этдирмайди. бундай ҳолларда у ерда кандайдир ўртача ёки умумий йиғинди ҳакидаги маълумотлардан фойдаланиб, умумийрок бўлган моделга ўтилади. ахборотли моделлашда …

хос хусусиятларини ҳамда улар орасидаги боғланишни тавсифлаш аниқлиги билангина белгиланади. моделлаш доимо объектни аниқ таърифлашни кўзда тутиб келган. бирор ҳодиса ёки жараён ҳакидаги эмпирик ҳамда интеллектуал тасаввуримизни аниқ таърифлашгина ҳодиса ёки жараёнларнинг кечишини олдиндан айтиб беришга ва бу билан мазкур моделларнинг қўлланилиш чегарасини текшириш ва аниқлаш имконини беради. календарнинг пайдо бўлиши, табиат жараёнлари, кун ва туннинг тенглашиши, сувнинг кўтарилиши ҳамда пасайишининг ва бошқа жараёнларнинг алмашиниб туришини акс этдирадиган ахборотли моделнинг натижасидир. iii. математик моделлаш математик модель ўрганилаётган ҳодиса ва жараёнлар кечиши математик муносабатлар ва белгилар орқали ифодаланиши. масала берилишиннг математик муносабатлари ва белгилашлар орқали қатьий ифодаланишига масаланинг математик модели дейилади. математик моделни яратиш куйидаги кетма-кетликда олиб борилса, объектни имкони борича тўлиқроқ акс этгириш (ифодалаш) имкони яратилади: · тадкикот объектини ифодаловчи модель яратишда, унинг асосий кўрсаткичлари орасидаги алоқадорлик конунларини шакллантириш (ўрнатиш); · математик моделни яратишга олиб келадиган математик масалаларни ечиш муҳокамасини ҳал этиш; · математик моделнинг объектни тадқиқ қилишнинг илмий-назарий асосларига …

еллаштириш тадқиқот усулининг кўлами янада кенгайди. илмий тадқиқот объекти ва унинг моделини танлаш моделни танлаш ҳам тадқиқот объектига мое ҳолда олиб борилади. бунда оғзаки, яъни сўзлар (фикрлар) орқали ифодаланган моделларга асосланган фанлар мавжуд бўлсада, тадқикот объектини, табиий тилларнинг сўзлари орқали ифодаловчи бу модель турли илмий-техник тадкикотларда факат бошланғич боскичларида ёрдамчи восита сифатида фойдаланилади. ижтимоий-гуманитар фанларда эса бу модель турининг аҳамияти анча юқорироқ бўлади, чунки буларда соний маълумотлардан ташқарий сифатий маълумотлар ўрни кўпрок аҳамият касб этади. шунга ўхшаш чегарали шартлар график моделлаш жараёнига ҳам тегишли. булар айниқса, маълум кўринишдаги ва ўлчамдаги расмлар, схемалар, шакллар, графиклар ва уларнинг турли масштаблардаги кўринишларини тайёрлашда якқол сезилади. аммо, баъзи бир тадқикот соҳаларида аналитик моделларга яқинлаштирлган график моделларни яратиш мумкин. масалан, геометрия фандаги турли қонуний эгри чизиқлар ва сиртлар ёки мунтазам кўпёқлар ёки графлар назарияси ва ҳ.к. математик модель. бунинг таърифи мазкур қўлланманинг 6.1-кисмида берилади. бу турдаги модель илмий-техник тадқиқотлар ечимларини топишда муҳим роль ўйнайди. физикавий …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "илмий тадқиқот жараёнини моделлаш"

1497260435_68509.docx илмий тадқиқот жараёнини моделлаш режа: 1. илмий моделлаш таснифи 2. илмий тадқиқот объекти ва унинг моделини танлаш 3. ўхшашлик мезони 4. моделлаш ёрдамида баҳолаш 5. илмий тадқиқот ишлари самарадорлигини баҳолаш илмий моделлаш таснифи таянч иборалар ва атамалар: модель, илм - фан, аксиомалар тизими, тилшунослик, морфологик, грамматик, мунажжимлик, жараён ва ҳодиса кечиищ, таълим, моҳият, моделлаш, физик моделлаш, математик моделлаш, электр моделлаш, кибернетик моделлаш, аналог моделлаш, кимё реакторларини моделлаш, стохастик моделлаш, ахборотли моделлаш. моделлар куриш, инсон тафаккурининг ўзига хос ижодий тараккиетига мое равишда борганлиги сабабли ҳам уларнинг йўналишлари ҳам кўпайиб боради. қуйида биз уларнинг баъзилари тўғрисида тўхталамиз: 1. машинасозликда ишл...

Формат DOCX, 34,7 КБ. Чтобы скачать "илмий тадқиқот жараёнини моделлаш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: илмий тадқиқот жараёнини моделл… DOCX Бесплатная загрузка Telegram