психологиянинг илмий тадқиқот методлари

DOC 96,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426045281_60348.doc психологиянинг илмий тадқиқот методлари. режа: 1.кузатиш методи. 2. эксперимент методи. 3. суҳбат ва анкета. 4. биографик метод. 5. фаолият маҳсулини ўрганиш методи. 6. илмий тадқиқот босқичлари психиканинг негизида миянинг рефлектор фаолияти ётади. ташқи дунёдан кириб келадиган қўзғатувчиларга ички ёки ташқи био-логик органлар жавоб реакциясини билдиради. бош мия катта ярим шарларида вужудга келадиган муваққат нерв боғланишлари психик ҳодисаларнинг физиологик асослари ҳисобланади ва улар ташқи таъ-сирнинг натижасида ҳосил бўлади. психофизиологик қонуниятларга биноан миянинг функцияси муваққат нерв боғланишларининг бирлашиш механизми ҳамда ана-лизаторлар фаолияти механизмлари таъсирида ҳосил бўлади. психикани тадқиқ этиш инсоннинг бутун онгли фаолиятини -унинг ҳам назарий, ҳам амалий ҳаёт фаолиятини ўрганишдир. «одам-нинг онглилиги унинг турли-туман фаолиятида, хатти-ҳаракатларида намоён бўлади. инсон шахси ҳар хил шакл ва мазмунга эга бўлган назарий ҳамда амалий фаолиятларда таркиб топади. бунда муҳит, ир-сий белгилар, ижтимоий таъсир асосий омиллар ҳисобланади. инсон ўзи яшаб турган даврни, моддий турмушни акс эттиради, ижтимоий-сиёсий муҳит таъсири остида билимларни ўзлаштира бо-ради, ижтимоийлашади. ижтимоий …

оддий асосига эмас, балки уни қуршаб олган одам-ларнинг турмуш тарзлари, умуминсоний қиёфалари, дунёқараши, маслаги, ижтимоий воқеликка муносабатлари, интилишлари, ижод маҳсуллари ва хатти-ҳаракатларининг мажмуасидир. инсоннинг борлиқни акс эттириши фаол жараёндир. инсоннинг ривожланиши объектив борлиққа ва ўзига фаол таъсир кўрсатишида содир бўлади. ўйинни кузатиши, меҳнати, ўқиши, адабий асарни мутолаа қилиши, қизиқишининг барқарорлашуви ва бошқалар шахс-нинг психик ривожланишини ифодалайди. психологиянинганъанавий, эмпирик методлари то ҳозирги кун-гача муваффақиятли қўлланилмоқда. кузатиш методи. психология фанида бу методнинг объектив (ташқи) ва субъектив (ўзини ўзи) кузатиш турлари мавжуд. инсон психикасидаги ўзгаришларни кузатиш учун қуйидагилар амалга оши- рилади: кузатишнинг мақсади, вазифаси белгиланади; кузатиладиган объект танланади; синалувчининг ёши, жинси, касби аникланади; тадқиқот ўтказиш вақти режалаштирилади; кузатиш қанча давом этиши қатъийлаштирилади; кузатиш инсоннинг қайси фаолиятида (ўйин, ўқиш, меҳнат ва спортда) амалга оширилиши тавсия қилинади; кузатишнинг шакли (якка, гуруҳ, жамоа билан ўтказилиши) та- йинланади; 8) кузатилганларни қайд қилиб бериш воситалари (кундалик, суҳбат дафтари, кузатиш варақаси, магнитафон, видеомагнитафон, видеоаппарат, фотоаппарат ва бошқалар) тахт қилинади. …

ининг ўзгариши тўғрисида маъ-лумотлар тўплашга имконияти туғилади. ўспирин ёшларнинг спорт фаолиятини кузатиш орқали уларнинг иродаси, ишчанлиги, ҳис-туй-ғусинингўзгариш хусусиятлари, ғалабага интилиши, ўзинингҳарака-тини идора қила олиши юзасидан материаллар йиғиш мумкин. иш-чининг дастгоҳ ёнидаги фаолиятини кузатиш натижасида унинг ўз диққатини тақсимлаши, қийин дамларда ўзини тутиши, имо-ишора-лари, ташқи қўзғатувчидан таъсирланиш даражаси ҳақида кенг маъ-лумотлар йиғилади. кексаларнинг мулоқот жараёнини кузатиш уларнинг характери, нутқ фаолияти, ҳис-туйғуси, экстравертивлиги ёки интравертивлиги, қизиқувчанлиги ва руҳиятининг бошқа хусусият-ларини аниқлаш демакдир. ташқи кузатишда баъзан тафаккур бўйича ҳам маълумотлар олиш: иш устидаги кайфиятини, фикрнинг муайян объектга йўналтирилга-нини, ташқи қўзғатувчилартаъсирига берилмасликни, чеҳрадаги таш-виш ва изтиробни, кўздаги ғайритабиийликни, шунингдек, синчков-лик, теранлик, термулиш каби руҳий ҳолатларни кузатиб, тафаккур-нинг кечишидаги ўзгаришларни аниқпаш мумкин. булардан ташқа-ри, қўлнинг титраши, асабийлашиш, нутқнинг бузилиши, ҳиссиёт-нинг беқарорлашуви ҳам инсон руҳиятидаги ўзгаришлар бўйича маъ-лумот беради. психология фанида ўзини ўзи кузатишдан (интроспекциядан) ҳам фойдаланилади. кўпинча тажрибали психолог ёки малакали моҳир ўқитувчи, салоҳиятли раҳбар ўзини ўзи кузатиш орқали илмий хулоса чиқара билади. масалан, ўз …

ини бир хил бошқара олмайди ва шунинг учун бу методнинг илмий аҳамияти унчалик катта эмас. шундай қилиб, кузатиш методининг қулай ва самарали жиҳатлари билан бирга заиф гомонлари ҳам мавжуд. шу сабабли инсоннинг му-раккаб психикаси бошқа методлардан фойдаланиб тадқиқ қилинади. суҳбат методи. бу метод билан инсон психикасини ўрганишда суҳбатнинг мақсади ва вазифаси белгиланади, унинг объекти ва субъек-ти танланади, мавзуси, ўтказиладиган вақти аниқланади, якка шахс-лар, гуруҳ ва жамоа билан ўтказиш режалаштирилади, ўрганилаётган нарса билан узвий боғлиқ савол-жавоб тартиби тайёрланади. суҳбат-нинг бош мақсади муайян бир вазият ёки муаммони ҳал қилиш жа-раёнида инсон психикасидаги ўзгаришларни ўрганишдир. суҳбат ор-қали одамларнинг тафаккури, акд-заковати, хулқ-атвори, қизиқиши, тийраклиги, билим савияси, эътиқоди, дунёқараши, иродаси тўғри-сида маълумотлар олинади. суҳбат методининг ижобий жиҳатлари билан бирга айрим заиф томонлари ҳам мавжуд. қайтариқ сўзлар, «ғализ» иборалар, нутқнинг тезлиги, фикрнинг мавҳумлиги, зерикарлиги муваффақиятсизликка сабаб бўлади. шунингдек, савол-жавобнинг бир шаклда эмаслиги синалувчида ўзига хос ишлаш услуби, ошкоралик етишмаслиги, ий-маниш, уялиш атрофлича маълумотлар олишни қийинлаштиради ва …

малакавий битирув ишлари, магистрлик диссертацияси, илмий маъруза, конспект, тақриз, тезис, мақола, кўрсатмали қуроллар, лойиҳа, концепция, санъаткор, артист ва бахши ижодиёти кабилар киради. булар турли ёшдаги, жинсдаги ва касбдаги одамлар томонидан яра-тилган бўлиши ва шунга кўра шакли, мазмуни, сифати, оригиналли-ги, ҳажми, кўриниши, хусусияти билан бир-биридан кескин тафовут қилиши мумкин. ижодий фаолият маҳсулларини таҳлил қилиш орқали болалар, ўқувчилар, талабалар, конструкторлар, олимлар, ҳунармандлар, иш-чилар, деҳқонлар психик хусусиятлари тўгрисида маълумотлар тўплаш мумкин. лекин инсондаги психик ўзгаришлар, камол топиш ва бу-ларнинг кечишини ифодаловчи материаллар йигиш учун бу метод-нингўзи етмайди. шунингучун инсон психикасини ўрганиш мақса-дида бошқа методлардан ҳам фойдаланиши маъқул. тест методи. тест - инглизча сўз бўлиб, синаш, текшириш, де-макдир. шахснинг ақпий ўсишини, менталитетини, қобилиятини, иро-давий сифатлари ва бошқа психик хусусиятларини текширишда қўлла-ниладиган қисқа масала, топшириқ, мисол, жумбоқ, сюжетли расм ёки шакл тест деб аталади. тест, айниқса, одамнинг қандай касбни эгаллаш мумкинлигини, касбга яроқлилиги ёки яроқсизлиги, истеъ-додлилар, иқтидорлилар ва ақли заифларни аниқлашда кишиларни саралашда кенг қўлланилади. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "психологиянинг илмий тадқиқот методлари"

1426045281_60348.doc психологиянинг илмий тадқиқот методлари. режа: 1.кузатиш методи. 2. эксперимент методи. 3. суҳбат ва анкета. 4. биографик метод. 5. фаолият маҳсулини ўрганиш методи. 6. илмий тадқиқот босқичлари психиканинг негизида миянинг рефлектор фаолияти ётади. ташқи дунёдан кириб келадиган қўзғатувчиларга ички ёки ташқи био-логик органлар жавоб реакциясини билдиради. бош мия катта ярим шарларида вужудга келадиган муваққат нерв боғланишлари психик ҳодисаларнинг физиологик асослари ҳисобланади ва улар ташқи таъ-сирнинг натижасида ҳосил бўлади. психофизиологик қонуниятларга биноан миянинг функцияси муваққат нерв боғланишларининг бирлашиш механизми ҳамда ана-лизаторлар фаолияти механизмлари таъсирида ҳосил бўлади. психикани тадқиқ этиш инсоннинг бутун онгли фаолиятини -унинг ҳам наза...

Формат DOC, 96,5 КБ. Чтобы скачать "психологиянинг илмий тадқиқот методлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: психологиянинг илмий тадқиқот м… DOC Бесплатная загрузка Telegram