адабиёт дарсларида кургазмалилик

DOC 71,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404033310_50072.doc адабиёт дарсларида кўргазмалилик режа: 1. адабиёт дарсларида кўргазмалиликнинг вазифалари. 2. кўргазма турлари. 3. кўриш билан боғлиқ кўргазмалилик. 4. эшитиш билан боғлиқ кўргазмалилик. 5. кўргазмалиликнинг синтетик воситалари. 6. кўргазмали қуроллардан дарсда фойдаланиш методикаси. 7. кўргазмалилик билан боғлиқ савол ва топшириқлар. бадиий адабиёт борлиқни жонли манзаралар, образлар орқали акс эттиради. табиатига кўра адабиётнинг ўзи борлиқнинг кўргазмали тасвиридан иборат. аммо адабиёт дарсларида санъатнинг бошқа турлари: кино, телевидение, мусиқа, тасвирий санъат ќам ёрдамга келиши мумкин. булар адабиёт дарсларига қўшимча ахборот манбаси бўлиб хизмат қилади, ўқувчиларда эстетик туйғуларнинг шаклланиши ва ривожига имкон беради,шунингдек адиб яратган образларнинг ўқувчи онгида янада пухтароқ мухрланишига ёрдам беради. ќозирги пайтда турли киноаппаратлар, телевизор, эпидиаскопмагнитафон ва.б. ќар бир мактабда ќам, ќар бир хонадонда ќам деярли мавжуд. буларнинг ќисобига кўргазмали қуроллар доираси янада кенгайди. шуни алоќида таъкидлаш жоизки кўргазмалиликдан дарсда ва синфдан ташқари ишларда фойдаланиш бир-биридан ўз характерига кўра жиддий фарқ қилади ќамда бошқа-бошқа мақсадларни кўзда тутади. тўгарак ишларда, факультатив машғулотларда …

аридаги кўргазмалиликнинг бош вазифаси ўқувчиларга адабий асарни идрок этишда кўмаклашиш, ёзувчи ижодини тўлароқ тасаввур этишга ёрдамлашиш адабий-назарий тушунчаларни эгаллашга қўшимча имкон яратиш, ўқувчилар нутқини ўстиришни таъминлашдан, бир сўз билан айтганда адабиёт ўқитувчиси олдида турган барча вазифаларни ќал қилишга ёрдам беришдан иборат. бу хусусият ќар бир конкрет ќолатда турли хусусиятларга эга бўлиши мумкин. кўргазмалиликдан фойдаланганда дарсларда шартли равишда ўқувчининг пассив ёки фаол иштироки ќақида гапириш мумкин. агар кўргазмали қурол ўқувчи фаоллигига ижобий таъсир кўрсатмаса ундан фойдаланмаган маъқул. гап ўтмиш адабиёти, ёхуд чет эл ќаёти билан боғлиқ асарлар устида борадиган бўлса, кўргазмалиликнинг аќамияти янада ортади. зеро ўқувчи хира тасаввур қилган ёки мутлақо тасаввурга эга бўлмаган воқеа ва ќодисалар ќақида кўргазмалилик туфайли ёрқинроқ ва аниқроқ билим ва тасаввурларга эга бўлади. бундай пайтда ўқитувчининг изоќи камлик қилади, ана шу кўргазмалилик тўлдиради. кўргазмалилик ўқитувчи изоќида ќам мавжуд. гарчи бундай ќолатларда ўқувчида пассивлик сезилса-да, аммо бу кўргазмалиликнинг ролини мутлақо пасайтирмайди. аммо шуниси муќимки, кўргазмалилик воситасида ўқувчи …

азмали қуроллар ясашга жалб этиш ќам самарали бўлади. хусусан шеърий вазнларни белгилашда, адабий тур ва жанрларни ажратишда ўқувчиларнинг ўзини ќам бунга жалб этиш мумкин. бу ўқувчилардаги муайян билимларни мустаќкамлашда ќам қўл келади. демак, кўргазмалиликнинг вазифалари ниќоятда хилма-хил бўлиши мумкин. ќозирги пайтда кўргазмалиликнинг турлари ниќоятда хилма-хилдир: иллюстратив-бадиий ќамда график / чизма / материаллар , грамофон ёзуви ва радиоэшиттиришлар, кинофрагмент ва ўқув фильмлари телефрагмент ва телевизион дарслар в.ќ. уларнинг ќар бири кўриш, эшитиш, синтетик шаклдаги кўргазмалиликка тегишли бўлиши мумкин. айниқса кўриш билан боғлиқ бўлган кўргазмалиликнинг аќамияти каттадир. бунга ёзувчи ва шоирларнинг портретлари, асарларга иллюстрациялар, ёзувчи / адиб / ќаёти ва ижодига алоқадор бўлган жойлар фотографияси ёки, ёзувчининг ќаёти ва ижодига алоқадор бўлган жойлар фотографияси, ёки ёзувчининг ќаёти, асари билан боғлиқ фотосуратлар, в. б. кириши мумкин. ќар ќолда энг камида дарслик ва хрестоматиядаги расм намуналари шу вазифани бажариши мумкин. ишда албатта ќажми қўшимча техник воситаларни талаб қилмайдиган репродукциялардан фойдаланиш ќам қулайлик туғдиради. откритка …

га эга. асарни, хусусан шеърий асарларни тўлиқ тушуниш ва ќазм қилиш " учун адиб яратган товушли образларни эшитиш, ќис қилиш ва баќолаш ќам ниќоятда беқиёс аќамиятга молик. ғ.ғулом, ойбек, ќ.олимжон, э. вохидов, а.ориповларнинг товушлари ёзилган пластинка ва магнит тасмалари, а.навоий, бобур,огаќий, муқимий, фурқат… шеърлари билан айтиладиган қўшиқлар пластинка ва магнит тасмаларни бугун ўқитувчиларимиз кйп қийинчиликсиз топиши мумкин бўлган ва амалиётда кўп қийинчиликсиз топиши мумкин бўлган ва амалиётда кўп қўллайдиган манбалардир. мусиқа ва бадиий-ифодали ўқиш адабиёт ўқитиш жараёнида ўқитувчилар фаоллигини оширишда катта ижобий роль ўйнайди. пластинкаларнинг адабиёт дарсларидаги зарурияти баъзан ниќоятда очиқ сезилади. масалан, қуйи синфларда эртак ва достонларни, халқ қўшиқларини фақат эшитиш эмас, балки халқ бахшилари, лапарчилари, қўшиқчиларининг ижросини кузатиш ќам мароқли ва таъсирлироқ бўлади. аммо кўргазмалиликнинг асосий нарса эмас, балки " иккинчи даражали " материал эканлигини ќам эсдан чиқармаслик лозим. гап шундаки, ќар қандай сифатли ва замонавий техник воситалар ќам бевосита мулоқот нуқтаи назаридан ўқитувчи нутқининг ўрнига тенг келолмайди. …

и ќам эшитиши кўргазмалилиги мавжудки, улар образларнинг макон ва замовда қайта гавдалантириши билан адабий воқеликнинг асл ќолига анча яқин манзарани ярата олади. шунинг учун ќам улардан ўқув мақсадларида фойдаланиш имконлари ќам келажаги ќам катта. аммо улардан фойдаланишдаги мураккабликлар ќам кам эмас. хусусан телекўрсатувлар муддати ва давомийлиги, табиийки ўқитувчига мутлақо боғлиқ эмас. тил ва кино сценарийлар орасида ёзувчи таржимаи ќоли / а. қодирий, уйғун, к. яшин / билан боғликликлари, экранлаштирилган асарлар / "ўтган кунлар", "қутлуғ қон", "темир хотин", " қирол лир " / в.б. мавжуд. табиийки уларнинг кўпи бир неча қисмлардан иборат.ўқитувчи уларнинг ќаммасидан эмас, балки бевосита дарс мақсади ва вазифасига боғлиқ қисмлардагина фойдалангани мақсадга мувофиқ бўлади. адиблар яшаган жойлар билан боғлиқ / а. яссавий, а. навоий , бобурни / киноэкскурсиялардан ќам шу хилда фойдаланиш ўринли бўлади. уларнинг айримларидан синфдан ташқари ишларда фойдаланиш ќам самарали бўлади. ќозирги пайтда доимо янгиланиб турадиган теле-дарслар ќам қўшимча имконият сифатида назарда тутилиши мумкин. адабиёт ўқитувчиси …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "адабиёт дарсларида кургазмалилик"

1404033310_50072.doc адабиёт дарсларида кўргазмалилик режа: 1. адабиёт дарсларида кўргазмалиликнинг вазифалари. 2. кўргазма турлари. 3. кўриш билан боғлиқ кўргазмалилик. 4. эшитиш билан боғлиқ кўргазмалилик. 5. кўргазмалиликнинг синтетик воситалари. 6. кўргазмали қуроллардан дарсда фойдаланиш методикаси. 7. кўргазмалилик билан боғлиқ савол ва топшириқлар. бадиий адабиёт борлиқни жонли манзаралар, образлар орқали акс эттиради. табиатига кўра адабиётнинг ўзи борлиқнинг кўргазмали тасвиридан иборат. аммо адабиёт дарсларида санъатнинг бошқа турлари: кино, телевидение, мусиқа, тасвирий санъат ќам ёрдамга келиши мумкин. булар адабиёт дарсларига қўшимча ахборот манбаси бўлиб хизмат қилади, ўқувчиларда эстетик туйғуларнинг шаклланиши ва ривожига имкон беради,шунингдек адиб яратган образларнинг ўқу...

Формат DOC, 71,0 КБ. Чтобы скачать "адабиёт дарсларида кургазмалилик", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: адабиёт дарсларида кургазмалилик DOC Бесплатная загрузка Telegram