адабиёт дарсларида ўқувчилар мустақил ижодий ишларини ташкил этиш

DOC 129,5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662753405.doc ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги адабиёт дарсларида ўқувчилар мустақил ижодий ишларини ташкил этиш режа: кириш 1. адабиётдан мустақил ишларнинг илмий-мнтодик ва дидактик асослари… 2. дастур талаби асосида мустақил ишларни ташкил этиш 3. дарсдан ташқари машғулотларда мустақил ишлар устида ишлаш 4. ўқувчиларнинг ижодий тафаккурини шакллантиришга доир мустақил ишлар хулоса кириш баркамол авлод тарбиясида шахснинг кадрлар тайёрлаш тизимида бош убъект ва объект, «таълим соҳасидаги хизматларнинг истеъмолчиси ва уларни амалга оширувчи» сифатида қайд қилиниши таълим тизимига мутлақо янгича ёндашишни тақозо этади. жумладан, таълим тизимидаги ислоҳотлар, таълим мазмунидаги ўзгаришлар бевосита адабиёт ўқитиш методикасига ҳам ўз таъсирини кўрсатмасдан иложи йўқ. қолаверса, адабиётшунослик фани ва унинг методологик асосларидаги янгиланишлар ҳам адабиётни ўқитиш мазмунига янгича йўналишлар беришини табиий ҳол деб, тушунмоқ керак. бу эса узлуксиз таълим тизимининг барча бўғинларидаги адабиёт дастурлари ва дарсликларининг янги авлодини яратиш заруриятини юзага келтирди. ана шу эҳтиёж натижасида сўнгги 10-12 йил ичида ўрта мактабларнинг адабиёт дастурлари ва дарсликлари бир неча бор …
2
қариш малакаларини ҳам шакллантиради. ўқувчи дарсликдаги мустақил ишларустида мустақил ишларни бажариш жараёнида билимларни пассив қабул қилувчидан фаол ўзлаштирувчига айланади. ўқувчи мустақил ишларустида ишлаганда ўрганилаётган асар матни, у ҳақда дарсликда берилган назарий материал юзасидан мустақил мулоҳаза юритади, имкон доирасида бошқа манбаларга мурожаат қилади, изланади. шу тариқа меҳнат қилиб ўзлаштирилган билим ва тушунчалар, малака ва кўникмалар аста-секин ўқувчи хотирасига муҳрланиб қолади. унинг интеллектуал салоҳияти ва маънавий-ахлоқий фазилатларини юксалтиради. адабиёт дарсларида мустақил ишлар устида ишлашнинг илмий-методик ва дидактик асослари адабиёт ўқитиш методикасида дидактик тамойилларга кенг мурожаат қилинади. бунинг асосий сабаби адабий таълимнинг маънавий-ахлоқий, адабий-эстетик тарбия билан чамбарчас боғлиқлигидир. зеро, энг қадимги афсона ва ривоятлар, ўрхун-энасой ёдгорликларидан тортиб то ҳозирги кунгача яратилган мавжуд бадиий адабиёт намуналари инсонни олам жумбоқларию кўнгил кенгликларини теран англаш орқали маънавий-ахлоқий камолот сари етаклайди. иккинчидан, бадиий асарларни адабиёт предмети доирасида ўрганиб, берилган матнларни адабиёт назарияси асосида таҳлил этиш ўқувчиларнинг илмий дунёқарашини ўстиришга, мустақил фикрлаш қобилиятини ривожлантиришга, нутқини бойитишга ёрдам беради. …
3
ар, боблар ва ҳатто ўқув предметлари орасида ўзаро боғлиқликни таъминлайди. мазкур тамойилларнинг бир қисми ўқувчи фаолиятига тегишли бўлса, иккинчи қисми ўқитувчи фаолиятига дахлдор. масалан, ўқувчилар дарсда фаоллик, изчиллик, онглилик тамойилларига амал қилишса, илмийлик, дарсни ташкил этишдаги кўргазмалилик, ўтиладиган мавзу мазмунига мос метод танлаш, илғор педагогик ва ахборот технологияларидан, дастурлаштирилган таълим (компьютерлар дастури)дан, шунингдек, қўшимча ўқув адабиётлари ва маҳаллий, тарихий манбалардан фойдаланиш каби масалалар бевосита ўқитувчининг касбий педагогик фаолиятида ўз аксини топади. илмийлик тамойили. мазкур тамойилни қўллаш орқали ўқувчиларга ҳозирги адабиётшуносликда ўз тасдиғини топган, илмий жиҳатдан исботланган маълумотлар берилади. ўқитувчи фаннинг энг сўнгги ютуқлари асосида дарсликдаги барча мавзуларни ўзаро боғлиқликда изоҳлайди. масалан, дарсда эртаклар ўрганилса, ўқувчилар эртакларнинг ўзига хос хусусиятлари тўғрисидаги назарий маълумотлар билан ҳам танишадилар. дарсликнинг шу бобидан сўнг берилган мустақил ишларасосида ўрганилган материаллар умумлаштирилиб, тўлдирилса, янги дидактик манбалар ўқувчилар ўзлаштирган билимларни бойитиш ва мустаҳкамлашга хизмат қилади. «адабиёт» дарслик-мажмуасидаги «эртаклар ҳақида», «рубоий ҳақида», «ҳикоя ҳақида», «афсоналар ҳақида», «бадиий асарнинг миллийлиги …
4
тиш жараёни содир бўлади. булар, аввало, таълим жараёнида рўй беради: янги ахборотларни, маълумотларни баён қилиш шакли, услуби ва усуллари ўсмирларни қониқтирмай қўяди. ўсмир энди зарур ўринларни мантиқий хотира ва тафаккурга суянган ҳолда ўзлаштиришга ҳаракат қилади» ўзбекистон республикасининг «таълим тўғрисида»ги қонуни ҳамда «кадрлар тайёрлаш миллий дастури», «узлуксиз таълим концепцияси», «давлат таълим стандартлари», давлатимиз раҳбарининг миллий мактаб яратиш ҳақидаги фармойишлари миллий педагогик меросимиз, адабий таълим билан боғлиқ тадқиқотлар, «адабиёт фани ўқув дастури» (умумий ўрта таълим мактаблари учун) талаблари адабий таълим ва тарбияни инсонпарвар, демократик тамойилларга таянган ҳолда олиб боришни шарт қилиб қўйди. адабиёт дарсларида мустақил ишлар устида ишлашнинг таълимий дидактик асослари нималардан иборат? шу ва шунга ўхшаш саволларга жавоб бериш мустақил ишлар устида ишлаш усулларини таълим жараёнига татбиқ этиш мазмуни ва шаклларининг аниқ белгиланишини тақозо этади. – адабиёт дарсларида ўқувчиларда ватанпарварлик ва миллий ғурур ҳиссини шакллантириш, уларни адабий таҳлилнинг турли усул ва воситалари кўмагида мустақил ва ижодий фикрлашга йўналтириш; – бадиий сўзнинг …
5
сида ҳал этишга диққат қаратиш; – адабиёт дарсларида ўқувчиларнинг билими, кўникма ва малакаларини мустақил ишларасосида назорат қилиш ва баҳолашнинг яхлит тизимини яратиш, асосий мезонларини ишлаб чиқиш; – адабиёт дарсларида баён этиладиган асосий тушунчалар, хулоса ва таърифларнинг аниқлигига эришиш. адабиёт дарсларида ўқувчиларнинг мустақил таълим олишлари ҳуқуқий-меъёрий ҳужжатлар билан мустаҳкамланади. ўқувчиларнинг давлат таълим стандартлари доирасида таълим олишларида дарсликлар, дарслик-мажмуалар, ўқув қўлланмалари ва бошқа дидактик манбаларнинг ҳар бири ўзига хос вазифани бажаришга йўналтирилган. маълумотлар банки ахборотлаштирилган компьютер технологияларининг имкониятлари ва воситалари асосида яратилган бўлиб, статик ва динамик режимда тузилган, товуш ва рангли тасвирлар билан таъминланган, катта ҳажмдаги ахборотларни ўз ичига олган ва уларни турли кўринишда (жадваллар, диаграммалар, гистограмма, матн, расм ва ҳ.к) бера оладиган, ўқув жараёнида ўқувчиларнинг ўз устида мустақил ишлашлари ва билимларини назорат қилиш учун доимий равишда тўлдириб бориладиган, кенг доирада фойдаланишга мўлжалланган, давлат рўйхатидан ўтган маълумотлар тўпламидир. даврий адабиётлар мазмунининг қисқача баёни ва шарҳи келтирилган маълумотлар тўплами сифатида янги педагогик технологиялар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "адабиёт дарсларида ўқувчилар мустақил ижодий ишларини ташкил этиш"

1662753405.doc ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги адабиёт дарсларида ўқувчилар мустақил ижодий ишларини ташкил этиш режа: кириш 1. адабиётдан мустақил ишларнинг илмий-мнтодик ва дидактик асослари… 2. дастур талаби асосида мустақил ишларни ташкил этиш 3. дарсдан ташқари машғулотларда мустақил ишлар устида ишлаш 4. ўқувчиларнинг ижодий тафаккурини шакллантиришга доир мустақил ишлар хулоса кириш баркамол авлод тарбиясида шахснинг кадрлар тайёрлаш тизимида бош убъект ва объект, «таълим соҳасидаги хизматларнинг истеъмолчиси ва уларни амалга оширувчи» сифатида қайд қилиниши таълим тизимига мутлақо янгича ёндашишни тақозо этади. жумладан, таълим тизимидаги ислоҳотлар, таълим мазмунидаги ўзгаришлар бевосита адабиёт ўқитиш методикасига ҳам ўз таъсирини кўрсатмасдан иложи йўқ. қолаверса,...

DOC format, 129,5 KB. To download "адабиёт дарсларида ўқувчилар мустақил ижодий ишларини ташкил этиш", click the Telegram button on the left.