узлуксиз таълим тизимида ўзбек тилидаги адабий материалларни дарсдан ташқари ишлар жараёнида ўрганиш

DOC 145,5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662627193.doc узлуксиз таълим тизимида œзбек тилидаги адабий материалларни дарсдан ташšари ишлар жараёнида ўрганиш узлуксиз таълим тизимида ўзбек тилидаги адабий материалларни дарсдан ташқари ишлар жараёнида ўрганиш режа: 1. дарс(машғулот)дан ташқари ишлар жараёнида ўзбек адабиёти материалларини ўрганиш шакллари, воситалари ва методлари 2. маъруза ёки чиқишларнинг мазмуни. 3. алишер навоий ҳаёти ва ижодини ўрганиш дарс(машғулот)дан ташқари ишлар жараёнида ўзбек адабиёти материалларини ўрганиш шакллари, воситалари ва методлари умумий ўрта таълим мактабларида ўзбек тили бўйича дарсдан ташқари ишларни уюштириш, шу жараёнда ўқувчиларнинг нутқини ўстириш муаммолари педагогика фанлари номзоди г.муҳаммаджонова томонидан ўрганилган. унинг “дарсдан ташқари машғулотларда русийзабон ўқувчиларнинг ўзбекча нутқини ўстириш методикаси (5-9-синфлар мисолида)” мавзусидаги номзодлик диссертацияси [81] ана шу йўналишдаги масалаларга бағишланган дастлабки йирик ишдир. унда дарсдан ташқари иш турлари, уларнинг мазмуни, нутқ ўстиришдаги хизмати бирма-бир баён қилинган. айниқса, адабий кеча, учрашув каби тадбирларнинг адабий материалларни, миллий маънавиятни ўрганишдаги аҳамияти аниқ кўрсатиб ўтилган. унда ўзбек тилидан дарсдан ташқари ишлар сирасида турли тадбирлар қатори ифодали ўқиш …

қай билса, чинакам бадиият намунаси сохта асарлардан ажрата олиш малакасини эгаллаётган бўлсагина китобхонга айланади [49,162]. шундай бўлгач, таълим рус тилида олиб бориладиган академик лицей ва касб-ҳунар коллежларида дарс(машғулот)лардан ташқари ишлар жараёнида ўзбек адабиёти материалларини эстетик завқ олиш мақсади билан ўрганишга қаратилган талбирларнинг мазмуни ва турлари умумтаълим мактабларининг 5-9-синфларида амалга ошириб келинган шу каби ишларнинг давоми, тадрижий такомили бўлиши кераклиги аниқ. айниқса, тадбирларда қилинадиган маъруза ва чиқишларнинг мазмунида ҳам шу нарсалар кўзда тутилмоғи даркор. педагогика фанлари номзоди с.адилованинг “ўзбек тили машғулотларини компьютер технологияси воситасида ташкил этиш” (олий таълим муассасаларининг русийзабон гуруҳларида)” мавзусидаги номзодлик иши [4] компьютер технологиясини иккинчи тил таълими жараёнига олиб киришнинг назарий асослари кенг ва атрофлича баён этилган қимматли тадқиқот саналади. лекин унда адабий материалларни ўрганишда ахборот технологияларидан фойдаланиш масалалари махсус ёритилмаган. бугунги кунда адабий таълимнинг қуйидаги асосий шакллари белгиланиб қолди: 1. асарни уни батафсил таҳлил қилган ҳолда синфда ўрганиш. 2. синф машғулотлари жараёнида асарларни шарҳли ўрганиш. 3. синфдан …

арнинг ҳаёти ва ижодий фаолиятига бағишланган адабий кечалар, китобхонлик конференциялари, жамиятлар, клублар, деворий газета, алоҳида мавзуларга доир кўргазмалар, ўқувчилар анжуманлари, викториналар, олимпиадалар, танловлар ва бошқалар) адабий материалларни ўрганиш билан боғлиқ равишда ўтади. тўгарак фаолияти ўзбек тили дарслари таркибида, дарсдан ташқари тадбирлар жараёнида ўрганиладиган адабий материаллар билан мавзувийлик ва муаммолилик жиҳатидан боғланишда ташкил этилиши керак. бирор ёзувчи ёки шоирнинг таваллуд кунига, ижодига бағишланган адабий кеча ёки адиб билан учрашув кечаси ўз мазмунида маъруза, шеърхонлик, саҳна кўринишлари, қўшиқларни акс эттиради. демак, тадбирга кўриладиган тайёргарлик ишлари маъруза матнини тузиш, шеър ва қўшиқлар танлаш, сценарийлар ёзиш, саҳналаштириш кабиларни ўз ичига олади. адабий кечанинг энг масъулиятли қисмларидан бири маъруза ёки чиқишлардир. тадбирнинг руҳи, мақсад сари йўналганлиги кўп жиҳатдан ана шу қисмда очилади. адабий тадбирларда бирор адабий даврнинг шарҳи, бирор ёзувчи ёки шоирнинг ҳаёти ва ижоди маъруза ва чиқишлар кўринишида тингловчиларга ҳавола қилиниши, шеърлар ўқилиши ва қўшиқлар куйланиши, саҳна кўринишлари ижро этилиши одат тусига кирган. бундан …

ишлашни яхши кўради, бошқаси якка тартибда, учинчиси гуруҳ бўлиб ишлагиси келади [112,120]. умуман, юқорида баён этилган иш турларида, тадбирларда, айниқса, маъруза ва чиқишларга тайёргарлик кўришда, баҳс-мунозараларда қатнашиш пайтида ўқувчиларнинг ўзбекча нутқи ривожланади. дарсдан ташқари тадбирларнинг, ушбу тадбирларга ҳозирланадиган маъруза ва чиқишларнинг нутқ ўстиришдаги аҳамияти с.а.леоновнинг “развитие речи учащихся на уроках литературы” қўлланмасида [61], г.муҳамеджонованинг тадқиқот ишида [81] чуқур талқин қилинган, аниқ тавсиялар баён этилган. хуллас, тадбирларда қилинадиган маъруза ва чиқишлар дарсдан ташқари ишлар жараёнида адабий материалларни ўрганишни давом эттиришда муҳим унсур саналиб, уларнинг мазмуни қандай бўлиши зарурлиги ўқитувчиларда тез-тез туғилиб турадиган саволлар сирасига киради. маъруза ёки чиқишларнинг мазмуни. ўқувчи рус адабиёти дарсларида олган билимларидан фойдаланиб, юқорида берилган режа асосида маъруза тайёрлашлари мумкин. лекин бу ишни бир киши уддалай олмайди, чунки режанинг ҳар бир моддаси вақт ва куч талаб этади. шунинг учун бу ишни гуруҳга топширган маъқул. ҳар бир гуруҳ ўз ичидан маърузачини ўзи белгилайди ёки ўқитувчи маслаҳат беради. консультация, инструктаж, …

нган ёзувчи ижодидаги энг жиддий воқеа-ҳодисаларни фақат энг муҳим ва тавсифли ўринларига таянган ҳолда очиб бериши керак. маърузада айрим ҳолатларда адибнинг йирик асарларини тилга олишдан ташқари, улар ҳақида қисқа маълумот бериб ҳам ўтилади. ёзувчининг бирор романи шарҳланаётганда, ишни асарнинг ғоявий-эстетик мазмунини тушуниш учун муҳим бўлган саҳна, эпизод, боб, қисмлар ҳақида сўзлашдан ташқари, парчалар ўқиш билан ҳам қўшиб олиб бориш лозим. таълим рус ва бошқа тилларда олиб борладиган мактабларнинг ўзбек тили дарслари таркибида шарҳли ваъзлар қандай мазмунда бўлиши кераклиги педагогика фанлари номзодлари қ.ҳусанбоева, е.абдувалитовларнинг тадқиқот ишларида [128; 1] маълум даражада ёритилган. қ.ҳусанбоеванинг таъкидлашича, “шарҳли ваъзлар асосан юқори синфларда қўлланади. улар ўзбек мактабларининг адабиёт дарсликларида алоҳида мавзу шаклида берилса ҳам, асосан кейинги дарсларда ўрганилиши мўлжалланган ёзувчи таржимаи ҳолини, бадиий асарни англаш учун замин яратиш мақсадини кўзлайди. ўзбек адабиёти иккинчи адабиёт сифатида ўрганилган ҳолатларда эса шарҳли ваъзларнинг аҳамияти янада ортади. бундай ҳолатларда адабиёт курси қанчалик сиқиқ бўлишидан қатъий назар шарҳли ваъзлар киритилиши лозим, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "узлуксиз таълим тизимида ўзбек тилидаги адабий материалларни дарсдан ташқари ишлар жараёнида ўрганиш"

1662627193.doc узлуксиз таълим тизимида œзбек тилидаги адабий материалларни дарсдан ташšари ишлар жараёнида ўрганиш узлуксиз таълим тизимида ўзбек тилидаги адабий материалларни дарсдан ташқари ишлар жараёнида ўрганиш режа: 1. дарс(машғулот)дан ташқари ишлар жараёнида ўзбек адабиёти материалларини ўрганиш шакллари, воситалари ва методлари 2. маъруза ёки чиқишларнинг мазмуни. 3. алишер навоий ҳаёти ва ижодини ўрганиш дарс(машғулот)дан ташқари ишлар жараёнида ўзбек адабиёти материалларини ўрганиш шакллари, воситалари ва методлари умумий ўрта таълим мактабларида ўзбек тили бўйича дарсдан ташқари ишларни уюштириш, шу жараёнда ўқувчиларнинг нутқини ўстириш муаммолари педагогика фанлари номзоди г.муҳаммаджонова томонидан ўрганилган. унинг “дарсдан ташқари машғулотларда русийзабон ўқувчиларнинг ўз...

DOC format, 145,5 KB. To download "узлуксиз таълим тизимида ўзбек тилидаги адабий материалларни дарсдан ташқари ишлар жараёнида ўрганиш", click the Telegram button on the left.

Tags: узлуксиз таълим тизимида ўзбек … DOC Free download Telegram