адабий таьлим методлари, адабиёт укитувчиси ва адабиёт дарслари

DOC 102.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662584187.doc адабий таълим методлари адабий таълим методлари. адабиёт ўқитувчиси ва адабиёт дарслари режа 1. таълим жараёни ва унинг асосий хусусиятлари. дарс таълимининг асосий шакли. ўқитувчи ва ўқувчи муносабатлари. 2. таълимда қўлланиладиган анъанавий ва замонавий усуллар, таълим сифатини ошириш омиллари. 3. адабиёт ўқитувчисига қўйиладиган умумий талаблар. 4. адабиёт дарсларида муаммоли таълимнинг ўрни ва аҳамияти. анъанавий таълимда ўқитувчи илм берувчи, тарбияловчи, ўқувчи эса билим олувчи ҳамда тарбияланувчи шахс бўлиб, таълимнинг асосини дарс ташкил этади. ўқитувчи ва ўқувчи муносабатларининг асосини эса муайян фандан ўқув дастурига кўра энг кўп даражада илм бериш ва эгаллаш, маънавий жиҳатдан тарбиялаш ташкил қилади.. бугунги таълимда ўқувчи фаолиятини жонлантириш, унинг ижодий қобилиятини ўстириш, мустақил амалий иш юритиш малакасига эга бўлишини таъминлаш вазифаси муҳим ҳисобланади. ифодали ўқиш-адабиёт ўқитишда кенг қўлланиладиган методлардан бири. адабий ўқиш барча жанрлардаги адабий асарларни ифодали ўқиш қоидаларига биноан равон нутқда, ифодали, тушунарли ва жозибали тарзда ўқишдир. асарни ифодали ўқиётган ўқувчи шу асарнинг мазмунини тингловчига етказишга, ундан …
2
ланилади ва ўқувчини умуман китоб ўқишга ўргатади. сценарийли ўқиш усулидан таянч ва юқори синфларда фойдаланилади. матнни ўқиб ўрганиш асосида сценарий тузиш амалга оширилади. бу усул матнни мустаҳкам ўзлаштириш ва қайта ҳикоялашга ёрдам беради. маъруза методидан асосан юқори синфларда фойдаланилади. сарҳисоб мавзулар, даврларга обзор бериш, маълум ёзувчининг ҳаёти ва ижодини монографик тарзда ўрганишда маъруза методидан фойдаланилади. суҳбат методи адабиёт ўқитиш методларидан бири бўлиб, унда дарснинг қурилиши ўқитувчи ва ўқувчи ўртасидаги адабий мулоқотга асосланади ва ўқитувчи-ўқувчи ўртасида савол-жавоблар, айрим пайтларда мунозаралар етакчилик қилади. тадқиқот методи. синфда ўқиб ўрганилган ижодкор услубининг янги қирраларини ўрганишда тадқиқот методидан фойдаланилади. таянч синфларда адабиётни ўрганишда бадиий асар қисмлари бўйича режалар туздирилади. юқори синфларда эса монографик мавзуларни ўрганиш жараёнида ўқитувчи ўз маърузасининг режасини беради. мазкур режаларда белгиланган масалаларга оид адабиётлар кўрсатилади. ўқувчилар қўшимча адабиётлар, матбуот материаллари ёрдамида режадаги масалаларни тўлдирган ҳолда ўрганадилар. мустақил ҳолда, иншо, баён адабий тақриз тайёрлайдилар. изланиш методи. бу метод тадқиқот методига ўхшаб кетса-да, ундан …
3
рб масала бўлиб, таълим-тарбия тизимини ўзгартиришдаги асосий муаммо ҳам мана шу экани,замонавий билим бериш учун, аввало, мураббийнинг ўзи ана шундай билимга эга бўлиши кераклиги хусусида тўхталган эди.1. адабиёт ўқитувчиси ўқувчилардаги мустақилликни, ижодкорликни тарбиялашда алоҳида рол ўйнайди. бу ундан ҳар бир ўқувчидаги алоҳида хусусиятларни жуда мукаммал даражада сезиши, унинг адабиётга бўлган ҳавасини оширишда фойдаланишини тақозо этади. абдулла авлоний инсон шахсининг камол топишида, унинг тарбиясида муҳим бўлган бир қатор омилларни санайди: «биринчи уй тарбияси. бу она вазифасидур. иккинчи-мактаб ва мадраса тарбияси. бу ота, муаллим, мударрис ва ҳукумат вазифасидур», деб жавоб беради. аввал ўзлари "дорулмуаллимин»ларда ўқумаклари, сўнгра дарс бермаклари лозимдур» мударрислар ўз вазифаларини билуб, нафсларидин кечуб, замонға мувофиқ равишда дарсларини истилоҳ қилуб, имтиҳон бирла ўқутмаклари лозимдур»... ўқитувчи шахси ҳақида гап кетганда в.г.белинскийнинг қуйидаги фикрларини назардан қочирмаслик зарур: «бола... ўсмир, кейин эса йигит бўлиб етишади, қарабсизки, эркак ҳам бўлиб қолади, шу боисдан унинг қобилияти такомилини кузатиб боринг ҳамда, шунга кўра, тарбия усулларингизни ўзгартиринг, ундан …
4
лоҳазалар сони ортади, жавобларнинг давомийлиги кўпаяди, ўқувчиларнинг ўзларига бўлган ишончлари кўтарилади, уларнинг мулоҳазаларида далиллар кучаяди, муҳокамага ўқиш даражалари унчалик юқори бўлмаган ўқувчилар ҳам қўшила бошлайди, болалар орасидаги ўзаро ҳамкорлик кучаяди ва бошқалар» . йирик методист олим а.зуннунов таъкидлаганидай: «адабиёт ўқитувчиси ҳар бир инсон бадиий адабиётсиз камолотга эриша олмаслигини ўз ўқувчилари онгига, қалбига сингдириши лозим. ўқитувчилик касби ҳар бир адабиёт ўқувчисидан ўзини доимий суратда камол топтириб, ўзида бадиийликка мойилликни ва ижодкорликни ўстириб боришни талаб этади. у эгаллаган касб жамиятдаги ижтимоий тузум, идеология ва маданий ҳаётга боғлиқ ҳолда янги маънога эга бўлиб боради» . адабиёт ўқувчисининг асосий касбий-педагогик фаолияти қирраларини алоҳида ўрганган р.келдиёров бу соҳа эгаларида бадиий ижрочилик маҳоратининг мавжудлигига алоҳида эътибор қаратади . «бадиий ижрочилик ўқувчига ҳаёт лавҳаларида, адабий асарнинг сирли манзараларида гўзалликни кўрсатишдан иборат. бу борада ҳар бир дарс қайта такрорланмайдиган ўзига хос ижодий жараён бўлиб, ўқитувчи унинг муаллифи, ижрочиси, режиссёри сифатида ўз маҳоратини намоён этади». бу эса «ўқувчиларнинг эстетик …
5
кил этишнинг ўзига хос хусусиятлари, уларга қўйиладиган замонавий талаблар, адабиёт дарсларида ўқувчилар фаолиятини йўлга қуйиш ва уни фаоллаштириш, замонавий ахборот ва педагогик технологиялардан фойдаланиш, дарс самарадорлигини ошириш, адабиёт дарсларининг маърифий, тарбиявий, эстетик жиҳатлари, бадиий асарни таҳлил қилишда адабиёт дарсларининг ўрни ва аҳамияти, бунда ўқувчиларнинг мустақил, ижодий ишларини ташкил этишнинг йўл ва усуллари ҳақида батафсил маълумотлар берилган. мазкур тадқиқотлар назарий жиҳатдангина эмас, амалий жиҳатдан ҳам ўқитувчиларимиз учун дастуруламал бўла олади. адабиёт дарсларида ўқувчилар билан ишлашнинг турли шаклларидан фойдаланиш имконлари мавжуд. хусусан, гуруҳ билан ва ҳар бир ўқувчи билан алоҳида ишлашнинг қўшиб олиб борилиши яхши самаралар беради. адабиёт дарсларида ўқитувчи шахсининг мавқеи алоҳида ўрин тутади. айнан мана шу шахс дарснинг мақсад ва вазифаларини, адабий материални танлашни, қайси мавзуларни ўтишда қандай метод ва шакллардан фойдаланишни белгилайди, дарс жараёнининг ташкил этилишини бошқариб боради. адабиёт дарсларнинг олдига қўйилган педагогик вазифаларнинг ечилишидаги воситалар сифатида қуйидагиларни кўрсатиш мумкин: 1. адабий материалнинг мазмуни. 2. уни ўрганиш усуллари. 3. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "адабий таьлим методлари, адабиёт укитувчиси ва адабиёт дарслари"

1662584187.doc адабий таълим методлари адабий таълим методлари. адабиёт ўқитувчиси ва адабиёт дарслари режа 1. таълим жараёни ва унинг асосий хусусиятлари. дарс таълимининг асосий шакли. ўқитувчи ва ўқувчи муносабатлари. 2. таълимда қўлланиладиган анъанавий ва замонавий усуллар, таълим сифатини ошириш омиллари. 3. адабиёт ўқитувчисига қўйиладиган умумий талаблар. 4. адабиёт дарсларида муаммоли таълимнинг ўрни ва аҳамияти. анъанавий таълимда ўқитувчи илм берувчи, тарбияловчи, ўқувчи эса билим олувчи ҳамда тарбияланувчи шахс бўлиб, таълимнинг асосини дарс ташкил этади. ўқитувчи ва ўқувчи муносабатларининг асосини эса муайян фандан ўқув дастурига кўра энг кўп даражада илм бериш ва эгаллаш, маънавий жиҳатдан тарбиялаш ташкил қилади.. бугунги таълимда ўқувчи фаолиятини жонлантириш, унинг ижодий...

DOC format, 102.5 KB. To download "адабий таьлим методлари, адабиёт укитувчиси ва адабиёт дарслари", click the Telegram button on the left.