этиканинг асосий категориялари

PPTX 126.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1720070704.pptx /docprops/thumbnail.jpeg этиканинг асосий категориялари этиканинг асосий категориялари мухаббат бош мезоний тушунча сифатида деярли барча асосий тушунчаларда ва тамойилларда ўз «ҳисса»сига эга. на эзгуликни, на яхшиликни, на ватапарварликни, на инсонпарварликни мухаббатсиз тасаввур этиб бўлмайди. мухаббат – инсонни ташқи ва тарнсцендентраль олам билан боғловчи, уни ёлғизликдан олиб чиқадиган буюк куч. муҳаббатнинг объекти доимо гўзаллик, манфаатсиз гўзаллик. у – оллоҳми, ватанми, ёрми – муҳаббат эгасига ундан-да гўзалроқ нарса йўқ. айни пайтда бир объектни севган киши бошқа объектларни ҳам севмаслиги мумкин эмас. дейлик, ёрга бўлган ҳақиқий муҳаббат ватанга, инсониятга муҳаббатни инкор этмайди, аксинча, барқарор қилади. муҳаббат – олий туйғу, шу маънода у олий тушунча. мухаббат инсон ахлоқий хаётининг чўққиси, комиллик белгисидир. шу боис ҳақиқий муҳаббат эгалари ёшлар томонидан доимо ахлоқий идеал тарзида қабул қилинади. масалан: фарҳод ва ширин, ромео ва жульетта, отабек ва кумуш ва ҳакозо. муҳаббатнинг зидди – нафрат. нафрат тушунчаси, муҳаббат сингари кенг қамровли эмас. ҳазар, жирканч ҳисси нафратнинг кундалик турмушидаги …

, бебошликка йўл йўқ. этиканинг ниҳоятда таъсир доираси кенг тушунчаларидан бири виждон. виждон – зигмунд фройд таъбири билан айтганда, ало мен, мен устидан назорат ўрнатиб, уни бошқариб турувчи иккинчи, юқори даражадаги мен. виждон азоби, бу оддий ўнғайсизлик эмас, балки қалбдаги, одамдаги одамийликка эътиқоднинг фарёди, талаби, уни кўнгилдан чиқариб ташламас экансиз, ҳеч қачон азоб тўхтамайди. кўпинча виждон тушунчаси ўрнида иймон иборасини учратиш мумкин иймон аслида диний тушунча. лекин ҳаётда виждон тушунчасининг синоними тарзида ишлатилади. виждонли одамларгина ҳақиқий эркин, демократик фуқоролик жамиятини ярата оладилар. зеро виждон, энг аввало, ўзгаларга нисбатан бурч ва масъулиятни тақозо этади. яна бир муҳим мезоний тушунча – бурч. бурч, моҳиятан, жамият, давлат ва шахсларга нисбатан муайян индивиддаги муносабат, улар олдидаги мажбурият. ҳаётда инсоннинг ҳар бир хатти-ҳаракати замирида бурч тушунчаси – бурчга садоқат ёки хиёнат ётади. баъзан бурч туфайли одамлар ўз севгисидан, жон-дилидан севган кишисидан кечишга ҳам мажбур бўладилар мезоний тушунчалардан яна бири – номус номус моҳиятан шахснинг ўз …

ир киши учун унинг ижтимоий аҳволи, ёши, шахсий майллари, маќсад сари интилиши, иродавий, руҳий, маиший ва бошқа ҳолатларига ќараб турлича тарзда намоён бўлади. ҳаётнинг маъноси – инсон ҳаёт фаолиятининг йўналтирилганлигида ва унинг томонидан яратилган ахлоқий ќадриятларда намоён бўлади. ћаётнинг маъноси муаммоси – инсон ҳаётий фаолиятининг йўналиши асосида белгилаб олинадиган вазифага оид масала бўлганлиги учун ќандай яшамоќ керак?, деган саволга жавоб қилиш ҳар бир кишининг ҳаётига дахлдордир. маълум мақсадга қаратилмаган фаолият ўзининг ҳақиқий маъносига эга эмасдир. лекин, мақсадга эга бўлмоқликнинг ўзигина етарли эмас, балки, ушбу максадни амалга ошира билиш учун фаол ҳаракат, интилиш унинг энг муҳим томонидир. ҳаётнинг маъноси – инсоннинг бутун ҳаётий фаолиятида аниқ мақсадларни белгилаб берадиган бош йўналиш бўлиб ҳисобланади. инсоннинг ўз истиқболи учун қўядиган мақсадлари қанчалик олийжаноб бўлса, ҳаётнинг маъноси ҳам шунча теранроқ бўлади. никохнинг ахлоқий асослари оилани фуқаролик жамиятининг, давлатнинг энг муҳим ҳужайраси дейишади. чунки ҳар бир жамият аъзосининг, бўлажак фуқуронинг тарбияси оиладан бошланади. оила уч жиҳатни: …

онгнинг энг умумий тушунчалари системасига киради. яхшилик инсоният бахт- саодати эзгу ниятларининг ахлоқий томонини ифода этади. яхшилик ижтимоий ходисаларни, шунингдек ахлоқий хатти- харакат, хулқ- атвор, принцип ва қоидаларни муайян синф, жамоатчилик ёки айрим кишилар нуқтаи назаридан ижобий бахолари мажмуини англатади. ёмонлик тушунчасида кишиларнинг мақсадига улар эъзозлайдиган нарсаларга зид келадиган, бахтга эришишга, одамлар орасидаги муносабатларда ижобий ўзгаришларнинг қарор топишига хамда инсоннинг камол топишига тўсқинлик қиладиган хамма нарсалар хақидаги тасаввурлар ифодаланади. бу ўринда шуни алохида таъкидлаш керакки, яхшилик ва ёмонлик тушунчаси жамиятдан ташқари ва унга боғлиқ бўлмаган холда мавхум бўлиши мумкин эмас. бу категорияга ижтимоий- тарихий нуқтаий назардан ёндошмоқ яъни давр ўтиши билан унинг мазмуни хам ўзгариши, бойиб бориши тарзида талқин қилмоқ керак. бироқ шуни назарда тутиш керакки, яхшилик билан ёмонлик ўртасида хар доим зиддият мавжуддир. яхшиликнинг объективлиги кишиларнинг жамиятга фойда келтириш учун интилиши ва бу фойда жамият ривожланишининг объектив манфаатларига мувофиқ келишидан иборатдир. ахлоқшунослик инсондаги икки хусусиятни ўрганади эзгулик яхшилик мухаббат …

яхшилик эса шахснинг одобига, хулқига боғлиқ бўлган ижобий ҳодиса. зеро унда мардлик; очиқкўнгиллилик, ҳалоллик сингари ахлоқий меъёрлар тажассум топади. бироқ у қахрамонлик, жасорат, ватанпарварлик каби тамойиллар даражасига кўтарила олмайди. яхшиликнинг йирик ижтимоий ҳодиса- эзгулик билан айнанлаштириш тўғри эмас. шундай қилиб, яхшилик ёмонликка қарши кураш орқали ўзини намоён қилади. ёмонлик ҳамиша ҳам очиқча кўринавермайди, баъзан ҳатто яхшилик ниқоби остида рўй беради. буни англаб етиш кишидан хушёрликни, зийракликни, лоқайд бўлмасликни талаб этади. умуман олганда, яхшилик ва ёмонлик ижтимоий ва шахсий хулқ- атворни, хатти- харакатни баҳолаш мезонидир. ахлоқшуносликнинг асосий меъёрлари ширинсуханлик камтаринлик олийжаноблик хушмуомалалик арасту искандарга қилган насиҳати а. блок: “инсон ҳаётининг маъноси тиниб-тинчимаслик ва доимий ташвишдан иборатлигини тушунган одам калта фаҳмликдан қутулган бўлади”, венгер математиги больяй яноши. ер юзида лоақал биргина бўлса ҳам бахтсиз яшаётганини кўриб туриб, хотиржам яшаш ва бахтли бўлиш мумкин эмас", — деган эди “билгилки, адолат буюк қудратли худонинг ер юзидаги ўлчовидир, унинг ёрдамида заиф бўлган ҳақ одам кучли …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "этиканинг асосий категориялари"

1720070704.pptx /docprops/thumbnail.jpeg этиканинг асосий категориялари этиканинг асосий категориялари мухаббат бош мезоний тушунча сифатида деярли барча асосий тушунчаларда ва тамойилларда ўз «ҳисса»сига эга. на эзгуликни, на яхшиликни, на ватапарварликни, на инсонпарварликни мухаббатсиз тасаввур этиб бўлмайди. мухаббат – инсонни ташқи ва тарнсцендентраль олам билан боғловчи, уни ёлғизликдан олиб чиқадиган буюк куч. муҳаббатнинг объекти доимо гўзаллик, манфаатсиз гўзаллик. у – оллоҳми, ватанми, ёрми – муҳаббат эгасига ундан-да гўзалроқ нарса йўқ. айни пайтда бир объектни севган киши бошқа объектларни ҳам севмаслиги мумкин эмас. дейлик, ёрга бўлган ҳақиқий муҳаббат ватанга, инсониятга муҳаббатни инкор этмайди, аксинча, барқарор қилади. муҳаббат – олий туйғу, шу маънода у олий тушунча. муха...

PPTX format, 126.4 KB. To download "этиканинг асосий категориялари", click the Telegram button on the left.

Tags: этиканинг асосий категориялари PPTX Free download Telegram