“этика” фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти

DOCX 48,7 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1673252541.docx “этика” фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти referat “этика” фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти режа: 1. “этика” фанининг предмети, моҳияти ва тузилмаси. 2. гедонизм ва эвдемонизм таълимотининг ахлоқий аҳамияти. 3. этиканинг категориялари, тамойиллари, меъёрларининг шахс ва жамият муносабатларида намоён бўлиши. 4. ихтиёр эркинлиги ва ахлоқий танлов. 5. xxi асрда глобал этосфера (ахлоқий муҳит) яратишнинг зарурияти. этика фанининг моҳияти ва предмети. этика фани бир неча минг йиллик тарихга эга қадимий фан. у бизда “ахлоқ илми”, “одобнома” каби номлар билан аталган. ахлоқ – инсон маънавий камолоти сарчашмаларидан бири бўлиб, у туфайли жамият равнақ топади, фуқароларнинг бахт-саодат ҳақидаги орзу-умидлари рўёбга чиқади. у ўзининг пайдо бўлиш табиатига кўра ижтимоий-тарихий ҳодиса ҳисобланади. одамзод ижтимоий мавжудот сифатида шакллана бошлаган кунданоқ ахлоқ пайдо бўлган. аниқроғи, одамзоднинг ўзи улар ўртасидаги ахлоқий муносабатларнинг ҳосиласи сифатида шакллана борган. одамлар ўртасидаги ахлоқий муносабатлар негизида жамиятнинг ахлоқий ҳаёти ижтимоий борлиқнинг таркибий қисми сифатида қарор топган. инсон ва жамият ҳаётида ахлоқ …

ради. у “ахлоқийлик”ни инсон қалбининг такомиллашган сифатларихотиржамлик, оғирлик, вазминлик, босиқлик, мардлик, ботирлик, жасурлик, қаҳрамонлик, ўртачалик, мўътадиллик ва ҳоказоларни ифодаловчи тушунча деб билган. шу асосда у этикани-яхши фазилатларга (хислатлар) эга бўлган кишиларни ёки кишиларнинг яхши сифатларини, яъни хайрли, саховат ва ҳимматли, эзгу ишларини ўргатувчи илм соҳаси деб тушунган. дарҳақиқат, арасту этикага; инсонлар ўртасидаги муносабат доираси ва оқил ижтимоий ҳайвон (индивид)нинг ахлоқини ўрганувчи фан деб, таъриф берган. бу ҳақда “никомах этикаси”, “эвдем этикаси”, “катта этика” китобларини ёзиб “этика” фанига асос солган[footnoteref:1].демак, ғарбий европада бундан 2500 йил олдин ахлоқ масаласи илм соҳаси сифатида ўрганила бошланган. [1: аристотель. никомахова этика / аристотель. сочинение. в 4 х-т. т. 4. -м.: мысль, 1984. с. 55-62. ] ахлоқшунослик илми тарихида ахлоқ ва унинг мазмун-моҳиятига доир жуда кўплаб таърифлар берилган. жумладан, “фалсафа: қомусий луғат”ида: “ахлоқ (араб. хулқнинг кўплиги; лот. moralis – хулқ-атвор)- ижтимоий онг шаклларидан бири. кишиларнинг тарихан таркиб топган хулқ атвори, юриш-туриши, ижтимоий ва шахсий ҳаётдаги ўзаро, …

ар бир инсондан умри давомида жамиятда қабул қилинган урф – одат, анъана ва қонун – қоидаларга амал қилиши талаб этилади. ана шу жараёнда инсон ва жамият ўртасида юзага келадиган объектив аълоқадорлик, яъни ижтимоий муносабат – хулқ атвор, одоб, хатти – харакат, принцип ва нормаларнинг мажмуаси ахлоқнинг мазмун моҳиятини ташкил этади. бинобарин, ахлоқнинг манбаи жамият эхтиёжи ва манфаатларидан иборат. этика ахлоқнинг келиб чиқиши ва моҳиятини, кишининг жамиятдаги ахлоқий муносабатларини ўрганади. «ахлоқ «сўзи арабчадан олинган бўлиб, инсоннинг муомала ва руҳий хусусиятлари мажмуини, феълини, табиатини англатадиган «хулқ» сўзининг кўплик шаклидир. «ахлоқ ибораси икки хил маънога эга: умумий тушунча сифатида у фаннинг тадқиқот объектини англатса, муайян тушунча сифатида инсон феъл-атвори ва хаттиҳаракатининг энг қамровли қисмини билдиради. демак, ахлоқ деб, аввало инсон билан инсон, сўнгра инсон билан жамият ўртасидаги объектив ва субъектив алоқадорликлар туфайли келиб чиқадиган, шахсий ва умумий манфаатларни мувофиқлаштириб туриш асосида ҳар бир шахс, жамоа, ижтимоий гуруҳ, миллат, элатнинг ҳаёти ва фаолиятини бошқарадиган, …

ий жиҳатдан тайёр туриш каби даражаларга ажратиш мумкин. ана шу учта даражадан ўтган ижобий хатти-ҳаракатлар, хусусан, яхшилик, меҳр-мурувват, фидойилик, саховат, ўзаро-ҳурмат, беғаразлик, шижоат, садоқат ва ҳоказолар аста-секинлик билан ахлоқий қадриятларга айланиб боради. инсон ва жамият ҳаётида ахлоқ қуйидаги функцияларни бажаради: ахлоқнинг тартибга солиш, бошқариш функцияси – одамлар ўртасидаги муносабатларни жамият томонидан қабул қилинган, ўрнатилган ахлоқий нормалар орқали тартибга солиниши ва бошқариши билан ифодаланади. унда ахлоқий муносабатларни тартибга солувчи восита вазифасини ахлоқ тамойиллари, нормалари, жамоатчилик фикри, эл-юрт ўртасидаги обрў-мартаба, анъана, урф-одат, ўгит, панд-насиҳат ва бошқалар ташкил қилади. тартибга солиш, бошқариш эса бевосита мословчи-норма, талаб қилувчи-норма, таъқиқловчи-норма, чегараловчинорма, намунали-норма ва ҳоказолар орқали амалга оширилади. қадрият мақомини олган ахлоқ ана шу жараёнда ўзининг ижобий кучини намойиш қилади. ахлоқнинг аксиологик функцияси - бу “ахлоқийлик ва ахлоқсизлик”, “яхшилик ва ёмонлик” нуқтаи назаридан одамларнинг хатти-ҳаракатларига, нияти, мақсади, ўй-хаёлларига, важ-сабабларига, ахлоқий қарашлари ва шахсий хислатларига баҳо бериш асосида уларни қадрлашни амалга оширади. ахлоқнинг ана шу функцияси ахлоқий …

ҳосил қилиш ишини ўтайди. маълумки, ахлоқий билим, принцип, норма, кодекс, низом ва бошқаларда ижтимоий ахлоқий қадриятлар ҳақида кўплаб ахборот-маълумотлар ўз аксини топган бўлади. ана шу ахборот-маълумотларга эга бўлиш одам, жамият учун энг қийин, оғир дамларда бирдан бир тўғри ахлоқий танловни амалга оширишга ёрдам беради. ахлоқнинг тарбиявий функцияси – бу жамиятда мавжуд бўлган тарбия тизимини умуминсоният томонидан эътироф этилган ахлоқий норма, урф-одат, анъаналарга мослаштириш ва шу асосда фуқароларни ахлоқий жиҳатдан тарбиялаш ишларини ташкил этишни амалга оширади. ахлоқнинг коммуникатив функцияси – бу умумий ахлоқий қадриятларни ишлаб чиқиш учун одамлар ўртасида фикр алмашиш, бир бирини тушуниб умумий хулосаларга келишда ўзаро алоқа қилиш воситаси вазифасини бажаради. хуллас, ахлоқ туфайли халқлар, элатлар, миллатлар бир бирлари билан алоқада бўлиб, фикр алмашиб, ўзларига хос, манфаатларига мос келадиган умуминсоний ахлоқий қадриятларни ишлаб чиқадилар ҳамда уларга оғишмай амал қилишни йўлга қўядилар. юқоридаги фикрлар ахлоқнинг жамият ижтимоий ҳаётида муҳим ўрин эгаллашидан далолат беради. ахлоқ тузилмасида уч омил-асос ахлоқий онг, ахлоқий …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"“этика” фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти" haqida

1673252541.docx “этика” фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти referat “этика” фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти режа: 1. “этика” фанининг предмети, моҳияти ва тузилмаси. 2. гедонизм ва эвдемонизм таълимотининг ахлоқий аҳамияти. 3. этиканинг категориялари, тамойиллари, меъёрларининг шахс ва жамият муносабатларида намоён бўлиши. 4. ихтиёр эркинлиги ва ахлоқий танлов. 5. xxi асрда глобал этосфера (ахлоқий муҳит) яратишнинг зарурияти. этика фанининг моҳияти ва предмети. этика фани бир неча минг йиллик тарихга эга қадимий фан. у бизда “ахлоқ илми”, “одобнома” каби номлар билан аталган. ахлоқ – инсон маънавий камолоти сарчашмаларидан бири бўлиб, у туфайли жамият равнақ топади, фуқароларнинг бахт-саодат ҳақидаги орзу-умидлари рўёбга чиқади. у ўзининг пайдо бўлиш табиатига кў...

DOCX format, 48,7 KB. "“этика” фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: “этика” фанининг предмети ва жа… DOCX Bepul yuklash Telegram