etikani asosiy kategoriyalari

PDF 28 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,3 МБ

Тип файла PDF

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

powerpoint presentation 12. мавзу: этиканинг асосий категориялари режа: 1. муҳаббат этиканинг энг қамровли мезоний тушунчаси сифатида. 2. эзгулик мезоний тушунчаси. яхшилик ва ёмонлик, адолат, бурч, виждон тушунчалари ва уларнинг мазмуни. 3. бахт, ҳаётнинг маъноси, ахлоқий идеал тушунчалари. ахлоқ тушунчаларининг ижтимоий ҳаётни билиш, ўрганиш ва баҳолашдаги ўрни ва роли. • мухаббат бош мезоний тушунча сифатида деярли барча асосий тушунчаларда ва тамойилларда ўз «ҳисса»сига эга. на эзгуликни, на яхшиликни, на ватапарварликни, на инсонпарварликни мухаббатсиз тасаввур этиб бўлмайди. • мухаббат – инсонни ташқи ва тарнсцендентраль олам билан боғловчи, уни ѐлғизликдан олиб чиқадиган буюк куч. муҳаббатнинг объекти доимо гўзаллик, манфаатсиз гўзаллик. у – оллоҳми, ватанми, ёрми – муҳаббат эгасига ундан-да гўзалроқ нарса йўқ. айни пайтда бир объектни севган киши бошқа объектларни ҳам севмаслиги мумкин эмас. дейлик, ёрга бўлган ҳақиқий муҳаббат ватанга, инсониятга муҳаббатни инкор этмайди, аксинча, барқарор қилади. муҳаббат – олий туйғу, шу маънода у олий тушунча. • мухаббат инсон ахлоқий хаѐтининг чўққиси, комиллик …

2 / 28

. этиканинг яна бир қамровли мезоний тушунчаси-адолат. • адолат - баҳолаш мақомига эга. • адолатда жамиятни тартибга солувчилик хусусияти бор; унда ҳам ахлоқий, ҳам ҳуқуқий талаблар мужассамлашган. уни маълум маънода миқдор ўлчовчи ҳам дейиш мумкин. • адолат бор жойда ижтимоий жабрга, бебошликка йўл йўқ. этиканинг ниҳоятда таъсир доираси кенг тушунчаларидан бири виждон. • виждон – зигмунд фройд таъбири билан айтганда, ало мен, мен устидан назорат ўрнатиб, уни бошқариб турувчи иккинчи, юқори даражадаги мен. • виждон азоби, бу оддий ўнғайсизлик эмас, балки қалбдаги, одамдаги одамийликка эътиқоднинг фарѐди, талаби, уни кўнгилдан чиқариб ташламас экансиз, ҳеч қачон азоб тўхтамайди. кўпинча виждон тушунчаси ўрнида иймон иборасини учратиш мумкин • иймон аслида диний тушунча. лекин ҳаѐтда виждон тушунчасининг синоними тарзида ишлатилади. • виждонли одамларгина ҳақиқий эркин, демократик фуқоролик жамиятини ярата оладилар. зеро виждон, энг аввало, ўзгаларга нисбатан бурч ва масъулиятни тақозо этади. яна бир муҳим мезоний тушунча – бурч. • бурч, моҳиятан, жамият, давлат ва …

3 / 28

объектив томони ахлоқий маќсад билан белгиланади ва объектив мазмун бўлмаса кишилар унга эришиш учун фаолиятларида ҳеч ќачон ўз ҳаракатларини мувофиқлаштира олмайдилар. • бахтнинг субъектив томони шундан иборатки, бахтга эришишнинг реал шарт-шароитлари кишиларнинг онгида ва ҳатти-ҳаракатида акс этади, ҳар бир киши учун унинг ижтимоий аҳволи, ёши, шахсий майллари, маќсад сари интилиши, иродавий, руҳий, маиший ва бошқа ҳолатларига ќараб турлича тарзда намоён бўлади. • ҳаётнинг маъноси – инсон ҳаёт фаолиятининг йўналтирилганлигида ва унинг томонидан яратилган ахлоқий ќадриятларда намоён бўлади. • ћаётнинг маъноси муаммоси – инсон ҳаётий фаолиятининг йўналиши асосида белгилаб олинадиган вазифага оид масала бўлганлиги учун ќандай яшамоќ керак?, деган саволга жавоб қилиш ҳар бир кишининг ҳаётига дахлдордир. • маълум мақсадга қаратилмаган фаолият ўзининг ҳақиқий маъносига эга эмасдир. лекин, мақсадга эга бўлмоқликнинг ўзигина етарли эмас, балки, ушбу максадни амалга ошира билиш учун фаол ҳаракат, интилиш унинг энг муҳим томонидир. • ҳаётнинг маъноси – инсоннинг бутун ҳаётий фаолиятида аниқ мақсадларни белгилаб берадиган бош …

4 / 28

евги – мунтазам учрашувлар, аҳду паймонлар қилиш ёки орқаворотдан бир- бирини ёқтириши ҳоллари бўлиши мумкин. ҳар иккала ҳолда ҳам розилик ўзгармас шарт ҳисобланади. яхши лик ёмон лик виж дон ёвуз лик ахлоқшуносликнинг асосий категориялари эзгули к бурч ҳаётнинг маъноси бахт адолат яхшилик ва ѐмонлик категорияси ахлоқий онгнинг энг умумий тушунчалари системасига киради. яхшилик инсоният бахт- саодати эзгу ниятларининг ахлоқий томонини ифода этади. яхшилик ижтимоий ходисаларни, шунингдек ахлоқий хатти- харакат, хулқ- атвор, принцип ва қоидаларни муайян синф, жамоатчилик ѐки айрим кишилар нуқтаи назаридан ижобий бахолари мажмуини англатади. ёмонлик тушунчасида кишиларнинг мақсадига улар эъзозлайдиган нарсаларга зид келадиган, бахтга эришишга, одамлар орасидаги муносабатларда ижобий ўзгаришларнинг қарор топишига хамда инсоннинг камол топишига тўсқинлик қиладиган хамма нарсалар хақидаги тасаввурлар ифодаланади. бу ўринда шуни алохида таъкидлаш керакки, яхшилик ва ѐмонлик тушунчаси жамиятдан ташқари ва унга боғлиқ бўлмаган холда мавхум бўлиши мумкин эмас. бу категорияга ижтимоий- тарихий нуқтаий назардан ѐндошмоқ яъни давр ўтиши билан унинг мазмуни хам …

5 / 28

бошқаларнинг хулқи хақидаги фикирларидан иборатдир. яхшилик ва ѐмонлик тушунчаларни эзгулик ва ѐвузлик тушунчаларидан фарқ қилиши лозим. эзгулик ва унинг зидди ѐвузлик одатий, кундалик ҳаѐт мезонлари билан ўлчанмайди, улар қамровли ва ижтимоийлик хусусиятига эга. эзгуликнинг ахлоқий идеал билан боғлиқлилиги ҳам шундан. яхшилик эса шахснинг одобига, хулқига боғлиқ бўлган ижобий ҳодиса. зеро унда мардлик; очиқкўнгиллилик, ҳалоллик сингари ахлоқий меъѐрлар тажассум топади. бироқ у қахрамонлик, жасорат, ватанпарварлик каби тамойиллар даражасига кўтарила олмайди. яхшиликнинг йирик ижтимоий ҳодиса- эзгулик билан айнанлаштириш тўғри эмас. шундай қилиб, яхшилик ѐмонликка қарши кураш орқали ўзини намоѐн қилади. ёмонлик ҳамиша ҳам очиқча кўринавермайди, баъзан ҳатто яхшилик ниқоби остида рўй беради. буни англаб етиш кишидан хушѐрликни, зийракликни, лоқайд бўлмасликни талаб этади. умуман олганда, яхшилик ва ѐмонлик ижтимоий ва шахсий хулқ- атворни, хатти- харакатни баҳолаш мезонидир. ахлоқшуносликнинг асосий меъѐрлари ширинсуханлик камтаринлик олийжаноблик хушмуомалалик арасту искандарга қилган насиҳати а. блок: “инсон ҳаѐтининг маъноси тиниб-тинчимаслик ва доимий ташвишдан иборатлигини тушунган одам калта фаҳмликдан қутулган …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "etikani asosiy kategoriyalari"

powerpoint presentation 12. мавзу: этиканинг асосий категориялари режа: 1. муҳаббат этиканинг энг қамровли мезоний тушунчаси сифатида. 2. эзгулик мезоний тушунчаси. яхшилик ва ёмонлик, адолат, бурч, виждон тушунчалари ва уларнинг мазмуни. 3. бахт, ҳаётнинг маъноси, ахлоқий идеал тушунчалари. ахлоқ тушунчаларининг ижтимоий ҳаётни билиш, ўрганиш ва баҳолашдаги ўрни ва роли. • мухаббат бош мезоний тушунча сифатида деярли барча асосий тушунчаларда ва тамойилларда ўз «ҳисса»сига эга. на эзгуликни, на яхшиликни, на ватапарварликни, на инсонпарварликни мухаббатсиз тасаввур этиб бўлмайди. • мухаббат – инсонни ташқи ва тарнсцендентраль олам билан боғловчи, уни ѐлғизликдан олиб чиқадиган буюк куч. муҳаббатнинг объекти доимо гўзаллик, манфаатсиз гўзаллик. у – оллоҳми, ватанми, ёрми – муҳаббат эгасига...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PDF (2,3 МБ). Чтобы скачать "etikani asosiy kategoriyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: etikani asosiy kategoriyalari PDF 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram