ахлоқий маданият ва қадриятлар

PPT 13 pages 186.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 186.5 KB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

слайд 1 15-мавзу. ахлоқий маданият ва қадриятлар. этиканинг асосий категориялари. режа: 1)ахлоқшунослик мезоний тушунчалари ибтидосининг ҳиссиётга бориб тақалиши. 2)ахлоқшунослик асосий мезоний тушунчаларининг моҳияти. 3)ахлоқий тамойиллар, меъёрлар ҳамда уларнинг инсон ва инсоният таррақиётидаги аҳамияти. ахлоқшуносликнинг асосий категориялари эзгулик бурч ҳаётнинг маъноси бахт адолат яхши лик ёмон лик виж дон ёвуз лик яхшилик ва ёмонлик категорияси ахлоқий онгнинг энг умумий тушунчалари системасига киради. яхшилик инсоният бахт- саодати эзгу ниятларининг ахлоқий томонини ифода этади. яхшилик ижтимоий ходисаларни, шунингдек ахлоқий хатти- харакат, хулқ- атвор, принцип ва қоидаларни муайян синф, жамоатчилик ёки айрим кишилар нуқтаи назаридан ижобий бахолари мажмуини англатади. ёмонлик тушунчасида кишиларнинг мақсадига улар эъзозлайдиган нарсаларга зид келадиган, бахтга эришишга, одамлар орасидаги муносабатларда ижобий ўзгаришларнинг қарор топишига хамда инсоннинг камол топишига тўсқинлик қиладиган хамма нарсалар хақидаги тасаввурлар ифодаланади. бу ўринда шуни алохида таъкидлаш керакки, яхшилик ва ёмонлик тушунчаси жамиятдан ташқари ва унга боғлиқ бўлмаган холда мавхум бўлиши мумкин эмас. бу категорияга ижтимоий- тарихий нуқтаий …

2 / 13

ян шароитда мавжуд бўлган ахлоқига мувофиқ ҳукм чиқаради. яхшилик ва ёмонликнинг субъектив томони айрим шахсларнинг ўз хатти- харакатлари ва бошқаларнинг хулқи хақидаги фикирларидан иборатдир. яхшилик ва ёмонлик тушунчаларни эзгулик ва ёвузлик тушунчаларидан фарқ қилиши лозим. эзгулик ва унинг зидди ёвузлик одатий, кундалик ҳаёт мезонлари билан ўлчанмайди, улар қамровли ва ижтимоийлик хусусиятига эга. эзгуликнинг ахлоқий идеал билан боғлиқлилиги ҳам шундан. яхшилик эса шахснинг одобига, хулқига боғлиқ бўлган ижобий ҳодиса. зеро унда мардлик; очиқкўнгиллилик, ҳалоллик сингари ахлоқий меъёрлар тажассум топади. бироқ у қахрамонлик, жасорат, ватанпарварлик каби тамойиллар даражасига кўтарила олмайди. яхшиликнинг йирик ижтимоий ҳодиса- эзгулик билан айнанлаштириш тўғри эмас. шундай қилиб, яхшилик ёмонликка қарши кураш орқали ўзини намоён қилади. ёмонлик ҳамиша ҳам очиқча кўринавермайди, баъзан ҳатто яхшилик ниқоби остида рўй беради. буни англаб етиш кишидан хушёрликни, зийракликни, лоқайд бўлмасликни талаб этади. умуман олганда, яхшилик ва ёмонлик ижтимоий ва шахсий хулқ- атворни, хатти- харакатни баҳолаш мезонидир. ахлоқшуносликнинг асосий меъёрлари ширинсуханлик камтаринлик олийжаноблик хушмуомалалик …

3 / 13

й, зарурий ўлчовидир. бу тушунчалар омманинг ижтимоий- сиёсий онгида муҳим аҳамиятга эга. адолат шахс ва ижтимоий бирликнинг реал иқтисодий, ҳуқуқий, сиёсий ҳолатини ифодалайди. шунинг учун сократ адолатни “қонунга мувофиқ хулқ” деб баҳоланган эди. адолат ижтимоий муносабатларнинг ҳамма томонларига алоқадор бўлгани учун кишининг қадр- қиммати билан унинг тақдирланиши ўртасидаги, ҳуқуқ билан мажбурият ўртасидаги ўзаро муносабатларни ўз ичига олади. бу муносабатларнинг бузилиши адолатсизлик деб баҳоланади. демак адолатлик ва адолатсизлик тушунчаларининг мазмуни тарихий характерга эгадир. адолат билан ҳуқуқ тушунчаларининг аралаштириб юбормаслик керак. адолат тушунчаси хуқуқ вужудга келишидан анча олдин шаклланган бўлса, ҳуқуқ синсфлар, давлатнинг келиб чиқиши билан вужудга келган. адолат кўпроқ “одиллик” тушунчаси билан боғлиқ бўлиб, моҳиятдан ижтимоий ҳаёт қонунларини тўғри баҳолаш, уларга холис ёндашишни англатади. ҳақиқат эса, ана шу асосда хукм ва хулоса чиқариш, ҳаёт ҳодисалари, кишиларнинг хатти- харакати ва фаолиятига нисбатан юксак маънавий мезонлар нуқтаи назаридан қарашни ўзида ифодалайди. одамлар асрлар мобайнида одил жамиятни орзу қилиб, ҳақиқат тантанаси учун курашиб келган. …

4 / 13

арварлик ғояси бутун иқтисодий ва ижтимоий муносабатлар сингиб кетиши лозим. ана шу ғоя кучли давлатдан кучли жамият сари боришининг маънавий омилидир. у бугунги ўзбекистон жамияти таррақиётининг барча сохаларида ўз аксини топмоқда. бурч. инсон хатти- ҳаракатида бурч ички маънавий зарурат, яъни ахлоқнинг муайян принциплари, нормаларига мувофиқ равишда шахснинг жамиятга, коллективга, кишиларга ва ўзига бўлган ахлоқий мажбуриятини англатади. бурч категорияси ахлоқнинг жамият ҳар бир аъзосига маълум талаблар қўйишини ифодаловчи императив (қатъий талаб, буйруқ, амр) характерда, яъни харакатга ундовчи, кишилараро муносабатни тартибга солиб туришда хатти- ҳаракатни танлаш мотивидир. ахлоқий онгнинг бу элементларининг ўзига хос хусусияти шундаки, унда ижтимоий мажбурият ихтиёрий мажбуриятга, маънавий ва ахлоқий заруриятга айланишдир. бурч ахлоқий онг ҳодиса сифатида шахс эркинлиги билан ахлоқий эркинлигининг кенгайтириб бориш ва шахс ахлоқий маъсулиятининг ўсиши билан шаклланиб боради. бурчни англаш ва хис этиш инсонга табиат томонидан берилган ҳислатдир дейишга бизда ҳеч қандай асос йўқ. бурч ижтимоий ҳаёт жараёнида вужудга келади ва индивидуал онгининг ривожланиб бориши …

5 / 13

. бу муносабатларнинг объектив томони жамият томонидан шахс, коллективга қўйиладиган ахлоқий талаблар системасидир. ҳар бир шахс ўз мажбуриятларини қандай бажариш унинг субъектив томонини англатади. демак, ахлоқий бурчнинг мазмуни жамият талаблари билан боғлиқдир. шунинг учун бурч ҳеч қачон объектив бўлиши мумкин эмас. ахлоқий бурчни англашда шахсий ва ижтимоий манфаатлар ўз ифодасини топади. ижтимоий бурчни бажариш ҳар бир кишининг эҳтиёжига, одатига айланса, ижтимоий мажбуриятларни онгли равишда амалга оширилади, шахснинг қобилиятлари ва истакларини янада юксалтиради. шундай қилиб, ахлоқий бурч- бу ижтимоий мажбурият, инсон уни онгли ва ички эътиқодга кўра бажаради. шундагина шахс хаттаҳаракати ахлоқий ҳисобланади.

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ахлоқий маданият ва қадриятлар"

слайд 1 15-мавзу. ахлоқий маданият ва қадриятлар. этиканинг асосий категориялари. режа: 1)ахлоқшунослик мезоний тушунчалари ибтидосининг ҳиссиётга бориб тақалиши. 2)ахлоқшунослик асосий мезоний тушунчаларининг моҳияти. 3)ахлоқий тамойиллар, меъёрлар ҳамда уларнинг инсон ва инсоният таррақиётидаги аҳамияти. ахлоқшуносликнинг асосий категориялари эзгулик бурч ҳаётнинг маъноси бахт адолат яхши лик ёмон лик виж дон ёвуз лик яхшилик ва ёмонлик категорияси ахлоқий онгнинг энг умумий тушунчалари системасига киради. яхшилик инсоният бахт- саодати эзгу ниятларининг ахлоқий томонини ифода этади. яхшилик ижтимоий ходисаларни, шунингдек ахлоқий хатти- харакат, хулқ- атвор, принцип ва қоидаларни муайян синф, жамоатчилик ёки айрим кишилар нуқтаи назаридан ижобий бахолари мажмуини англатади. ёмонлик тушу...

This file contains 13 pages in PPT format (186.5 KB). To download "ахлоқий маданият ва қадриятлар", click the Telegram button on the left.

Tags: ахлоқий маданият ва қадриятлар PPT 13 pages Free download Telegram