ахлоқий маданият ва қадриятлар

DOCX 4 pages 25.4 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 4
15-мавзу. ахлоқий маданият ва қадриятлар режа. 1. муомала маданияти – ахлоқий маданиятнинг таркибий қисми. 2. касбий одоб ва этикет. 3. ахлоқий тарбиянинг йўллари ва воситалари 4. этиканинг замонавий муаммолари. таянч сўзлар: ахлоқий маданият, муомала одоби, этикет, касбий одоб, ахлоқий тарбия, комил инсон, намунавийлик, гуманитар ахлоқ, авторитар ахлоқ, глобаллашув, ахлоқий муҳит, этосфера, ноосфера, экологик ахлоқ, биоэтика, эвтаназия, клонлаштириш, трансплантация, ксенотрансплантация, ўлим, суицид, парасуицид. 1. муомала маданияти – ахлоқий маданиятнинг таркибий қисми. ахлоқий маданиятнинг энг муҳим унсурларидан бири – муомала одоби. у, моҳиятан, ўзаро ҳамкорликнинг шаклларидан бири. инсон зоти бир–бири билан ҳамкорлик қилмасдан, ўзаро тажриба алмашмасдан, бир – бирига таъсир кўрсатмасдан расмана яшаши мумкин эмас. муомала одам учун эҳтиёж, зарурат, соғлом киши усиз руҳан қийналади, кайфияти тушиб боради. муомала одоби бошқа кишилар қадр–қимматини, иззатини жойига қўйишни, анъанавий ахлоқий–меъёрий талабларни бажаришни тақозо этади. шунинг баробарида, у инсондаги яхши жиҳатларни намоён этиши, кўзга кўрсатиши билан ҳам ажралиб туради. унинг энг ёрқин, энг сермазмун ва …
2 / 4
ки уларнинг нутқи умуман йўқ ҳисоб, гаплари фақат жаргон ва вульгар сўзлардан иборат. ўз она тилини ҳурмат қилган инсон уни бузилишига йўл қўймайди. ажнабий сўзларнинг аниқ маъносини билган ва уларни тўғри талаффуз эта оладиган киши, зарурат бўлса, уларни ўз нутқида ишлатиши мумкин. иш, мартаба, кечинмалар ва кайфиятнинг ёмонлиги ҳам, бетоблик ҳам, атрофдагилар билан қўпол муомалада бўлиш ҳуқуқини бермайди. ҳатто буйруқни ҳам мулойимлик, майин овоз билан ва шу қатори бир вақтда ишга доир қатъийятлик билан бериш мумкин. суҳбат пайтида тинимсиз ҳаракатда бўлиб туриш, қўлни пахса қилиб гапириш ёки сухбатдошининг ёшини назарга олмай, уни оёқни чалкаштириб ўтирган ҳолда тинглаш, биров жон куйдириб сўзлаётганда эснаш в.б. шунга ўхшаш ҳолатлар ҳам муомаладаги одобсизликни билдиради. 2. касбий одоб ва этикет. ахлоқий маданият яққол кўзга ташланадиган муносабатлар кўринишидан бири, бу – этикет. у кўпроқ инсоннинг ташқи маданиятини, ўзаро муносабатлардаги ўзини тутиш қонун–қоидаларининг бажарилишини бошқаради. агар муомала одобида инсон ўз муносабатларига ижодий ёндашса, яъни бир ҳолатда бир …
3 / 4
чиқади. кўпчилик жамият аъзоларининг ҳаёт–мамотлари, соғлиги, маънавий соғломлиги, ҳуқуқий ҳимояси, илмий салоҳиятининг намоён бўлиши каби омиллар ўшандай имтиёзли касб эгаларининг ўз касбий бурч масъулиятини қай даражада ҳис этишларига, ҳалоллик ва виждон юзасидан иш кўришларига боғлиқлиги ҳаммага маълум. 3. ахлоқий тарбиянинг йўллари ва воситалари ахлоқий тарбия инсоният тарихи мобайнида икки муҳим масалага жавоб излайди: булардан бири қандай яшамоқ керак, иккинчиси – нима қилмоғ–у, нима қилмаслик лозим. ана шу саволларга жавоб излаш жараёни ахлоқий тарбиянинг амалий кўринишидир. ахлоқий тарбия инсон фарзандини комилликка етказиш йўлларидан бири. унинг воситалари кўп. уларнинг бир қисми анъанавий тарбия воситалари бўлса, яна бир қисми замонавий воситалар. одатда, ҳар икки турдаги воситалардан фойдаланилади. чунончи, мактабгача бўлган ахлоқий тарбияда эртак ва ривоятлар воситасидаги анъанавий тарбия билан ўйинчоқлар ва ўйинлар воситасидаги замонавий тарбия муваффақиятли қўлланилади; бунда бола қизғанчиқлик, ғирромлик қилмасликка, ҳалол бўлишга ўйинлар ёрдамида даъват этилади. болалар ахлоқий тарбиясида телевидение, радио, қўғирчоқ театри, кино санъати катта рол ўйнайди. ахлоқий тарбиянинг барча …
4 / 4
бундан ташқари, унда махсус ахлоқий тарбияга бағишланган мунтазам кўрсатувлар ҳам бериб борилади. телевидение ҳеч қачон енгилтакликни тарғиб этувчи қўшиқлар, салкам порнографик рекламалар, инсон қалбини қаттиқлаштирадиган «ўлдир–ўлдир»лардан иборат сериаллар корхонаси бўлиб қолмаслиги керак. умуман, ахлоқий тарбиянинг энг кучли воситаси – санъат. бу восита аҳолининг барча табақасини, турли ёшдаги шахсларни қамраб олади. айниқса, санъатнинг бадиий адабиёт тури кенг қамровли. эртакдан тортиб романгача бўлган жанрларда чоп этилган асарлар шахснинг ахлоқий шаклланишида улкан хизмат кўрсатади. «оммавий маданият» ғарб дунёсида ўтган асрнинг иккинчи ярмида шаклланди. уни ғарбда «популяр» ёки қисқартирилган ҳолда, «поп-культура» (яъни «оммавий маданият») деб аташади. гарчи «маданият» деб аталса-да, аслида, туб мазмун-маъносига, мақсад-ниятига кўра «оммавий маданият» чинакам маданиятнинг кушандасидир. жамиятимизда қизиқиш ва майлларга ҳурмат билан қаралади. аммо хатарли қизиқиш ва майллардан давлат ва жамият ўзини ҳимоя қилиши лозим. бунинг учун эса, энг аввало, реклама ва оммавий ахборот воситалари тўғрисидаги давлатимиз қонунларининг талаблари қаттъий бажарилиши керак. яъни «реклама»чилар ва журналистлар давлатимиз, жамиятимиз хавфсизлигига (жумладан, …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ахлоқий маданият ва қадриятлар"

15-мавзу. ахлоқий маданият ва қадриятлар режа. 1. муомала маданияти – ахлоқий маданиятнинг таркибий қисми. 2. касбий одоб ва этикет. 3. ахлоқий тарбиянинг йўллари ва воситалари 4. этиканинг замонавий муаммолари. таянч сўзлар: ахлоқий маданият, муомала одоби, этикет, касбий одоб, ахлоқий тарбия, комил инсон, намунавийлик, гуманитар ахлоқ, авторитар ахлоқ, глобаллашув, ахлоқий муҳит, этосфера, ноосфера, экологик ахлоқ, биоэтика, эвтаназия, клонлаштириш, трансплантация, ксенотрансплантация, ўлим, суицид, парасуицид. 1. муомала маданияти – ахлоқий маданиятнинг таркибий қисми. ахлоқий маданиятнинг энг муҳим унсурларидан бири – муомала одоби. у, моҳиятан, ўзаро ҳамкорликнинг шаклларидан бири. инсон зоти бир–бири билан ҳамкорлик қилмасдан, ўзаро тажриба алмашмасдан, бир – бирига таъсир кўрсатмасд...

This file contains 4 pages in DOCX format (25.4 KB). To download "ахлоқий маданият ва қадриятлар", click the Telegram button on the left.