жанубий туркманистоннинг антик даври археологияси

DOC 41.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1443860617_61595.doc жанубий туркманистоннинг антик даври археологияси режа: 1. шимолий парфия 2. мурғоб воҳаси (марғиёна) шимолий парфия. бу ҳудуд ўрта осиёнинг бошқа ҳудудлари каби александр македонский вафотидан бир неча йиллар ўтиб, вужудга келган селевкийлар давлати таркибида бўлган. мил. ав. 250 маҳаллий юнон зодогони андрогор селевкийлар давлатидан мустақил бўлиб олгандан сўнг мамлакат мил.ав. 247 йили шимолдан келган кўчманчи дах (даи) ёки даи томонидан босиб олиниб, аршакийлар сулоласи таркиб топади. археолог олима л.м. левина аршак бошчилигидаги дах (даи) қабилалари миграциясини сирдарё делталаридан бирида ривожланган чирикработ маданият қурғоқчилик туфайли инқирози учраши натижаси билан боғлайди. мил. ав. ii асрларда парфия давлатининг қудрати янада кучайиб, мамлакат чегаралари сурияга қадар ерларга қадар кенгайиб йирик империялардан бирига айланади. бу даврда марғиёна ҳам босиб олиниб, парфия таркибига киритилади. iii асрнинг биринчи чорагида эронда тобор кучайиб бораётган сосонийлар парфия давлатига барҳам бериб, умумий тавсифишимолий парфия ва мурғоб воҳалари босиб олинади. умумий тавсифишимолий парфия ҳудудининг антик даври ёдгорликларини ўрганиш 1930 йилдан …
2
гоҳлар сирасидаги қўҳна шаҳри харобаси саналиб, ўз даврида сунъий дўнгликда жойлашган арк (4 га. атрофида) ва унга туташ шаҳар (18 га.) ва шаҳар атрофдан ташкил топган қадимги шаҳарнинг учала қисмлари алоҳида мудофаа деворлари билан муҳофаза қилинган. муҳим мақсадларда фойдаланилган манзилгоҳлар сирасига кирувчи эски нисо эҳтимол митридат i (мил.ав. 171-138 йй.) ҳукмронлиги даврида барпо қилинган парфия ҳукмдорининг қўриқхона қалъаси-михрдаткирт (митридатокерт) ёдгорлиги марказида сарой-ибодатхона мажмуаси ва улар учун хизмат қилган хўжалик ҳамда яшаш хоналари жойлашган. “квадрат зал”, “айлана ибодатхона” ва “минорасимон ибодатхона”лар муҳим ўрин тутади. айрим илгаридан режалаштириш асосида аниқ ўлчамда барпо қилинган шаҳар туридаги манзилгоҳлар одатда қалин мудофаа деворлари билан муҳофаза қилиниб, тўғри тўртбурчак буржлар билан таъминланган. шунингдек, айлана ёки квадрат ўлчамга асосланган манзилгоҳлар қалъа вазифасини бажариб, уларнинг атрофи одатда зичланган тупроқ деворлар (вал) муҳофаза қилинган. бу даврда асосий қурилиш ашёсини тупроқ ташкил этиб, одатда хом ғишт ва пахса сифатида фойдаланилган. хом ғиштлар тўғри тўртбурчак ва квадрат ўлчамлардан иборат. айрим кўтарма …
3
а бокалсимон идишлардан фойдаланилган. антик даврининг охирларида ангоб бериш ва пардозлаш сусаяди. ангоблар қизил, қизил-жигар ва жигар рангларидан иборат. бу даврда айниқса, тагли бокалсимон идишлар урф бўлган. марғиёна. марғиёна ўрта осиёнинг антик даври йирик тарихий маданий ўлкаларидан бири бўлиб, марғиёна туркманистон республикасининг мурғоб воҳаси ҳудудида жойлашган. маълумки, мил ав. 521 йил фрада бошчилигидаги қўзғалон доро i буйруғи билан бақтрия подшоси дадаршиш томонидан бостирилгандан бостирилгандан сўнг марғиёна ўлкаси бақтрия сатраплиги таркибига киритилиб, мил.ав. ii ўрталарида ўлка парфия давлати томонидан босиб олингунга қадар юнон-бақтрияси подшолиги таркибида бўлган. кейинчалик эса ii асрнинг биринчи чорагида парфия давлати вориси сифатида вужудга келган сосонийлар давлатининг таркибида ривожланади. ўлканинг александр македонский босқинидан кейинги тарихига оид қисқача маълумотлар юнон-рум муаллифлариниг асарлари ва кейичалик хитой манбаларида учрайди. марғиёнанинг антик даври моддий маданияти xix асрнинг охири ва xx асрнинг бошларидаги археологияга ҳавасманд олимларнинг диққатини ўзига жалб қилиб келган. ўлка археологиясини илмий жиҳатдан ўрганиш ишлари иккинчи жаҳон урушидан кейин жанубий туркманистон …
4
ади. воҳанинг антик дарига оид манзилгоҳларидан гяурқалъа, эркқалъа, кўҳна кишман, жинтепа, такиржатепа, дурнали ва девқалъа каби ёдгорликлар археологик жиҳатдан яхши ўрганилган. марғиёни маданияти ўзига хос тараққиёт йўналишига эга бўлганининг гувоҳи бўлиш мумкин. зардуштийлик асосий диний эътиқод сифатида мавқеи юқори бўлган. маҳаллий мабудалар култига сиғиниш одатлари ҳам сақланиб қолган. моддий маданиятда терракотик ҳайкалчалар намуналаридан муҳим аҳамият касб этадиган санъат тарсапол идишлари тез айлантирадиган чархда ишланган. ёдгорликлардан темирдан ишланган рўзғор анжомлари, меҳнат қуроллари ва қурол яроғлар ясалган. шунингдек, зеб-зийнат буюмлари, аёл ва маъбуда тасвирлари берилган терракотик ҳайкалчалар қадимги марғиёналикларнинг бой моддий маданиятидан далолат беради. қадимги марғиёналикларнинг асосий машғулоти суғорма деҳқончилик бўлган. қадимги юнон ва хитой ёзма манбаларида буғдой, гуруч, узум экишганликлари тўғрисида хабар беради. археологик жиҳатан эса полиз маҳсулотлари этиштирганликлари тўғрисида ашёвий манбалар аниқланган. адабиётлар: 1. авдусин д.а. основы археологи. м. 1989. 2. белениский а.м. бентович и.б, болшаков о.г. средневековый город средней азии. л. 1973. 3. буряков ю.ф. генезис и етапы развития …
5
жанубий туркманистоннинг антик даври археологияси - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жанубий туркманистоннинг антик даври археологияси"

1443860617_61595.doc жанубий туркманистоннинг антик даври археологияси режа: 1. шимолий парфия 2. мурғоб воҳаси (марғиёна) шимолий парфия. бу ҳудуд ўрта осиёнинг бошқа ҳудудлари каби александр македонский вафотидан бир неча йиллар ўтиб, вужудга келган селевкийлар давлати таркибида бўлган. мил. ав. 250 маҳаллий юнон зодогони андрогор селевкийлар давлатидан мустақил бўлиб олгандан сўнг мамлакат мил.ав. 247 йили шимолдан келган кўчманчи дах (даи) ёки даи томонидан босиб олиниб, аршакийлар сулоласи таркиб топади. археолог олима л.м. левина аршак бошчилигидаги дах (даи) қабилалари миграциясини сирдарё делталаридан бирида ривожланган чирикработ маданият қурғоқчилик туфайли инқирози учраши натижаси билан боғлайди. мил. ав. ii асрларда парфия давлатининг қудрати янада кучайиб, мамлакат чегаралари ...

DOC format, 41.0 KB. To download "жанубий туркманистоннинг антик даври археологияси", click the Telegram button on the left.