pedagogika

DOC 104 pages 853,5 KB Free download

104 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 853,5 KB

Fayl turi DOC

Pages 104

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 104

pedagogika (ma’ruza matni) 1.mavzu. pedagogikani o’rganish zaruriyati. ma’rifiy qadriyatlar va maqsadlar. reja. 1. insoniyat jamiyat tarixida bilishning taraqqiy etishi. 2. dunyoqarash va uning tarkibiy qismlari. 3. pedagogik layoqat – mutaxassisni shaxsiy va kasbiy yuksaltirish. 4. ma’rifat shaxs kamolotining birligi sifatida. tayanch tushunchalar: bilish, dunyoqarash, olam, borliq, e’tiqod, ma’rifat, shaxs, akmeologiya, ta’lim, tarbiya. ma’lumki, kishilik jamiyatining vujudga kelishi jarayonida inson ham biologik jihatdan, ham ijtimoiy jihatdan takomillashib borgan. dastlabki diniy e’tiqodlar, eng oddiy ixtirolarning takomillashib borishi kabi holatlar inson ongining ham shakllanib borishiga turtki bo’ldi. bu jarayon minglab yillarni o’z ichiga olgan bo’lib, ana shu davrda inson ongi shakllanishining asosi sifatida qabul qilingan xulq-odob qoidalari, ijtimoiy talablar yuzaga kelgan. ushbu talablar muayyan davrda yaratilgan yodgorliklarining asosiy mazmuni va mohiyatini tashkil etadi. eng qadimgi kishilarga xos bo’lgan xislatlar, ularning dastlabki, oddiy istaklari, orzu-umidlari qadimgi eposlarda aks etgan afsonaviy obrazlar hamda qahramonlar qiyofasida o’z ifodasini topgan. ruhga sig’inish (onimizm), ajdodlar ruhiga sig’inish (totemizm), …

2 / 104

g’il bolalar erkaklar bilan ov qilish, qurol yasash kabi yumushlarni bajarsalar, qizlar ayollar tomonidan bajariladigan mehnat sirlarini o’zlashtirar edilar. hech qaerda yozilmagan odat va an’analarga ko’ra, yosh bolalar keksalar nazorati ostida ma’lum tajribalarga ega bo’lardilar. bola ma’lum tayyorgarliklardan so’ng maxsus sinovlardan o’tib, amaliy faoliyatda faol ishtirok eta olish huquqini qo’lga kiritar edi. ushbu an’ana, ya’ni, bolalarni ma’lum yoshgacha enaga yoki murabbiyga topshirish yaqin davrlargacha saqlanib qolgan, hatto hozirgi kunda ham ko’zga tashlanadi. urug’chilik jamoasi bosqichida esa bolalar mehnatining ko’lami kengayib, kasb-hunar faoliyatining turlari ko’payib boradi. tajribali kishilar bolalarni tarbiyalash bilan birga ularni yozishga ham o’rgata boshlaydilar. asta-sekin harbiy tarbiyaning boshlang’ich ko’rinishlari yuzaga kela boshlaydi. bolalarga harbiy san’at sirlarini o’rgatish ancha murakkab ish bo’lib, ushbu tarbiyani tashkil etish maxsus bilim hamda tayyorgarlikka ega bo’lishni taqozo etar edi. shu bois maxsus harbiy bilim va tayyorgarlikka ega bo’lgan kishilar bolalarga bu boradagi bilimlarni berish jarayoniga jalb etila boshladilar. jamiyatning ijtimoiy jihatdan taraqqiy eta …

3 / 104

diqat markazida bo’lib kelmoqda. xo’sh, dunyoqarashni o’zini qanday tushunish kerak? dunyoqarash-bizni o’rab olgan borliq nima, u qanday rivojlangan, tabiatda qanday inson o’rin tutadi, uning ongi qanday paydo bo’ldi va kamol topdi, jamiyatning yaralish tarixi qanday, inosniyat turmush darajasini qanday qilib yaxshilash mumkin va shu kabi masalalarga kishilarning turlicha qarashlari, munosabatlaridir.inson o’z faoliyatida ma’lum ilmiy bilimlardan, qonuniyatlardan,tushuncha va g’oyalardan foydalanadi. ana shu bilimlarga asoslanib, tabiat, jamiyat va inson tafakkuri hodisalarini baholaydi, ularni o’ziga talqin etib, ma’lum xulosalarga keladi. har qanday odam o’zining yashashdan maqsadi nimaligini, hayotning ma’nosini bilishga intiladi. bu insonning ijtimoiy ehtiyojidir. ana shu ehtiyoj o’quvchiga ham xos bo’lib, u o’zining shu ehtiyojini qondirish bilan tevarak-atrof hayoti to’g’risida bilimlarga, tabiat va jamiyat haqidagi mulohazalarga ega bo’la boshlaydi. umuman shaxsning turli xil ehtiyojlari uning faolligini ta’minlaydi, qiziqishlari, mayl va talablarini belgilaydi. ana shu ehtiyojni qondirishga qaratilgan faoliyat shaxsning e’tiqod va qarashlari, kundalik xulq-atvor motivlarini hosil bo’lishiga yordam beradi. qarashlar va e’tiqodlar …

4 / 104

robiy, beruniy, xorazmiy, ibn sino, ibn rushd (averros), bahouddin naqshband, najmiddin kubro, ahmad yassaviy shular jumlasidandir. kaykovusning "qobusnoma", iv asrdagi hind faylasufi beydaboning "kalila va dimna" asarlari, "ramayana", "maxabhorat" dostoni, yusuf xos hojibning "qutadg’u bilig", nosir hisravning "saodatnoma", sa’diyning "guliston va bo’ston", abdurahmon jomiyning "bahoriston", navoiyning "mahbub ul qulub", ahmad donishning "o’g’illarga nasihat" bundan tashqari o’tmishning "chor darvesh", "ming bir kecha", "qur’oni karim", "hadisi sharif"dagi asarlarda ham juda katta, qimmatbaho va boy ma’naviy-madaniy meros bo’lib, sharq va g’arb xalqlari ming yillar mobaynida bulardan bahramand bo’lganlar. xix asrning ikkinchi yarmiga kelib turkiston rus mustamlakachilari tomonidan bosib olindi. bu davrda milliy-ma’naviy merosga, madaniyatga past nazar bilan qarovchi shovinistik siyosat hukmron edi. shunday bo’lsada bu davrda said ahmad siddiqiy (samarqand), furqat, muqimiy, a. donish, avaz o’tar o’g’li, hamza, abdulla avloniy (toshkent), ibrat, fitrat, behbudiy, munavvar qori, cho’lpon, qori niyoziy va boshqalar bola tarbiyasiga oid ko’plab asarlar yozdilar, yoshlarni ilm-ma’rifatli qilishga intildilar. ayniqsa, abdulla …

5 / 104

uchun insonga kuchli, kasalsiz jasad lozimdir. "aql-deydi: u-piri komili, muroshidi yagonasidir. ruh ishlovchi, aql boshlovchidir. inson aql va idroki sohasida o’ziga keladigan zarar va zulmlardan saqlanur, er yuzidagi hayvonlarni asir qilib, bo’ynidan boylab iplarining uchini qo’llariga bergan insonlarning aqlidur". o’zbekiston o’z mustaqilligininng qo’lga kiritgan hozirgi sharoitda qadriyatlarimizni tiklashga, tariximizni o’rganishga, o’zligimizni anglab yetishga ahd qilgan va yosh avlod uchun xuddi mana shu durdona asarlar qo’l kelishi muqarrardir. dunyoqarash. dunyoqarash faqat insongagina xos hususiyat bo’lib, hayvonot dunyosi, boshqa narsa, buyumlar va mavjudot uchun bu hol yotdir, ularda ham dunyoqarash bo’ladi, deb o’ylash bema’nilik bo’lur edi. avvalo ta’kidlash lozimki, ilmiy dunyoqarash turli kishilarda, kasb egalarida turlicha-to’larok, mukammolroq, chuqurroq yoki yuzakiroq, chalaroq, sayoz va xomroq bo’lishi mumkin. bunda kishilar tomonidan oldingi ajdodlardan meros bo’lgan ma’naviy boyliklarni, bilimlarni va hozirgi mavjud bilimlarni o’zlashtirish darajalari muhim ahamiyatga egadir. hozirgi sharoitda kishilarning ongi, dunyoqarashida yangicha fikrlash, yashashni tarbiyalanmasa, mustaqillikning g’oyasi, mazmuni va mohiyatini tushuntirilmasa, ko’zda tutilgan …

Want to read more?

Download all 104 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "pedagogika"

pedagogika (ma’ruza matni) 1.mavzu. pedagogikani o’rganish zaruriyati. ma’rifiy qadriyatlar va maqsadlar. reja. 1. insoniyat jamiyat tarixida bilishning taraqqiy etishi. 2. dunyoqarash va uning tarkibiy qismlari. 3. pedagogik layoqat – mutaxassisni shaxsiy va kasbiy yuksaltirish. 4. ma’rifat shaxs kamolotining birligi sifatida. tayanch tushunchalar: bilish, dunyoqarash, olam, borliq, e’tiqod, ma’rifat, shaxs, akmeologiya, ta’lim, tarbiya. ma’lumki, kishilik jamiyatining vujudga kelishi jarayonida inson ham biologik jihatdan, ham ijtimoiy jihatdan takomillashib borgan. dastlabki diniy e’tiqodlar, eng oddiy ixtirolarning takomillashib borishi kabi holatlar inson ongining ham shakllanib borishiga turtki bo’ldi. bu jarayon minglab yillarni o’z ichiga olgan bo’lib, ana shu davrda inson ongi sha...

This file contains 104 pages in DOC format (853,5 KB). To download "pedagogika", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogika DOC 104 pages Free download Telegram