физикавий тадқиқот усуллари

DOC 61 sahifa 788,5 KB Bepul yuklash

61 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 788,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 61

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 61

њзбекистон республикаси олий ва њрта махсус таълим вазирлиги ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги алишер навоий номидаги самарқанд давлат университети а. қуватов физикавий тадқиқот усуллари (лаборатория ишлари учун қўлланма) ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан ўқув қўлланма сифатида тавсия этилган самарқанд - 2006 а. қуватов. физикавий тадқиқот усуллари (лаборатория ишлари учун қўлланма). т., “фан ва технология”, 2006, 208-бет. ушбу ўқув қўлланма атомларнинг чиқариш, молекулаларнинг электрон, инфрақизил, ядро магнит резонанси спектрларини ўрганиш бўйича амалий машғулотлар баёнини, шу усулнинг асосини ташкил этувчи физикавий ҳодисанинг қисқача назариясини ҳамда бу ишларни бажаришда ишлатиладиган спектр асбобларининг тузилиши, ишлаш принципи ва ўлчаш тартиби каби мавзуларни ўз ичига олади. қўлланмада, тегишли спектрларни олиш, уларни ишлаш, улардан сифат, миқдор ва молекула тузилишини ўрганишда ҳамда бошқа кимёвий масалаларни ечишда фойдаланиш ёритилган. ушбу қўлланма университетларнинг кимё факультетлари юқори курс талабаларига мўлжалланган бўлиб, ундан физика факультетларининг талабалари, олий ўқув юртларининг, академик лицей ва коллежларнинг ўқитувчилари, илмий-тадқиқот …

2 / 61

уласининг тузилишини ўрганишни спектрал усулларсиз амалга ошириб бўлмайди. шунинг учун, университетларнинг ўқув дастурига «физикавий тадқиқот усуллари» фани киритилган. ушбу қўлланмага кирган лаборатория ишларининг мавзулари бу дастурга мос келади. тақдим қилинаётган лаборатория ишларининг баёни шунга ўхшаш русча китоблардаги баёндан фарқ қилади. рус тилидаги китобларда асосан лаборатория ишини бажариш усули батафсил баён қилиниб, уни қайси асбобларда бажариш мумкинлиги қисқача айтиб ўтилади, холос. аниқ бир асбобнинг тузилиши, ишлаш принципи, ўлчаш ишларини бажариш тартиби каби маълумотлар тушириб қолдирилади, чунки бу маълумотлар асбобнинг ўзига тегишли алоҳида китобчаларда баён қилинади. асбобларга тегишли китоблар, биринчидан, фақат рус, инглиз ва бошқа хорижий тилларда ёзилган, иккинчидан, улар асбоб билан бирга бир нусхада берилади холос. қўлланмага сифат ва миқдорий анализда ҳамда модда молекуласининг тузилишини ўрганишда энг кўп ишлатиладиган спектроскопик усулларнинг деярли барчаси кирган. ҳар бир боб тегишли спектроскопик усулнинг асосини ташкил этувчи физикавий ҳодисанинг қисқача назариясини, шу соҳага доир амалий ишларнинг баёнини ҳамда уларни бажариш учун ишлатиладиган асбобларнинг тузилиши, ишлаш …

3 / 61

анган бўлиб, ундан физика факультетларининг талабалари, олий ўқув юртларининг, академик лицей ва коллежларнинг ўқитувчилари, илмий-тадқиқот институтлари ҳамда завод-фабрика лабораторияларининг ходимлари фойдаланишлари мумкин. муаллиф ушбу китобни ўқиб чиқиб, қимматли маслаҳатларини берган доцент т. к. юнусовга, optizen iii спектрофотометрининг расмларини тайёрлагани ва китобчасини таржима қилишда ёрдам бергани учун м. қуватовга, кафедрадаги асбоб – ускуналарнинг расмларини тайёрлашдаги ёрдами учун журналист т. рахматуллаевга, шунингдек рецензентлар м. давронов, я. тўрақулов ва о. файзуллаевларга миннатдорчилик билдиради. муаллиф талаба ва ҳамкасбларининг китобни яхшилашга қаратилган фикр ва таклифларини минатдорчилик билан қабул қилади кириш кимёдаги асосий масалалардан бири модданинг нима эканлигини ва унинг тузилишини аниқлашдан иборат. бу иш илгарилари кимёвий усуллар билан ҳал қилинган бўлса, ҳозирги вақтда асосан физикавий усуллар орқали ечилади. одатда кимёгар, моддани ўрганишни унинг қайси элементлардан ташкил топганини аниқлашдан бошлайди ва брутто формуласини топади. шундан кейингина унинг молекуласининг тузилишини аниқлашга ҳаракат қилади. агар кимёвий жараён ўрганилаётган бўлса, у ҳолда, шу жараённинг маълум бир босқичида реакция натижасида …

4 / 61

хил физик майдонларнинг модда билан ўзаро таъсиридан кейинги ўзгаришини аниқлаш физикавий усулнинг тўғридан-тўғри вазифаси дейилади. модда билан ҳар хил частотали электромагнит нурларнинг, зарраларнинг ва физикавий майдонларнинг ўзаро таъсирини ўрганиш орқали яъни, тажрибанинг натижаларига кўра модданинг физик хоссаларини аниқлаш ҳамда молекуланинг физик катталикларини топиш қўйилган масалани тескари томондан ечишга киради ва физикавий усулнинг тескари вазифаси деб аталади. масалан, ажратиб кўрсатиши юқори бўлган ядро магнит резонанси (ямр) спектрларини таҳлил қилишда бу усулнинг тўғри ва тескари вазифаларини фарқ қилиш қийин эмас. тўғри вазифаси. тегишли моддани кимёвий силжишлари ва спин-спин таъсир доимийликларининг қийматлари берилган, уни ямр спектрини ҳисоблаш талаб қилинади. тескари вазифаси. модданинг тажрибада олинган ямр спектри берилган ундан тегишли ядронинг кимёвий силжишларини ва спин-спин таъсир доимийликларини аниқлаш талаб қилинади. одатда тескари вазифани ечиш амалий аҳамиятга эгадир. ҳозирги вақтда кимёда физикавий тадқиқот усуллари ичида спектроскопик усуллар кенг ишлатилади. бу усуллар ёрдамида модда томонидан чиқарилган ёки ютилган электромагнит нурлар интенсивлигини уларнинг частотасига ёки тўлқин узунлигига …

5 / 61

н спектри фотоэлектрон спектри электрон спектри тебраниш спектри айланиш спектри электрон парамагнит резонанси (эпр) спектри ядро магнит резонанси (ямр) спектри 1017 -.1018 1014 - 1016 1014 - 1016 1012 - 1014 1010 - 1012 109 - 1011 107 - 108 3 нанометр - 3 пм 3 - 700 нм 3 - 700 нм 3 мкм - 3 мм 3 см (0.03 мм (3 см (5 м тажрибада олиш шартларига кўра бу спектрлар қуйидагиларга бўлинади: чиқариш, ютилиш ва сочилиш спектрлари спектр чизиқларини (чиқариш спектрларида) ёки полосаларининг (ютилиш спектрларида) интенсивлиги биринчи навбатда, бошланғич сатҳдаги (чиқариш спектрларида энергияси юқори, ютилиш спектрларида эса энергияси паст бўлган сатҳлар) молекулалар (атомлар) сонига тўғри пропорционалдир. иссиқлик мувозанати шароитида молекулаларнинг энергетик сатҳлар бўйича тақсимланиши больцман тақсимотига кўра аниқланади. бу ерда, ва лар мос равишда юқори ва қуйи энергетик сатҳлардаги молекулаларнинг сони, g2 ва g1 лар юқори ва қуйи энергетик сатҳларнинг вазний кўпайтувчилари, – энергетик сатҳлар орасидаги фарқ, k …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 61 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"физикавий тадқиқот усуллари" haqida

њзбекистон республикаси олий ва њрта махсус таълим вазирлиги ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги алишер навоий номидаги самарқанд давлат университети а. қуватов физикавий тадқиқот усуллари (лаборатория ишлари учун қўлланма) ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан ўқув қўлланма сифатида тавсия этилган самарқанд - 2006 а. қуватов. физикавий тадқиқот усуллари (лаборатория ишлари учун қўлланма). т., “фан ва технология”, 2006, 208-бет. ушбу ўқув қўлланма атомларнинг чиқариш, молекулаларнинг электрон, инфрақизил, ядро магнит резонанси спектрларини ўрганиш бўйича амалий машғулотлар баёнини, шу усулнинг асосини ташкил этувчи физикавий ҳодисанинг қисқача назариясини ҳамда бу ишларни бажаришда ишлатиладиган спектр асбобларининг тузилиши, ишлаш ...

Bu fayl DOC formatida 61 sahifadan iborat (788,5 KB). "физикавий тадқиқот усуллари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: физикавий тадқиқот усуллари DOC 61 sahifa Bepul yuklash Telegram