цитологияда қулланиладиган тадқиқот усуллари

DOC 73,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404218008_52043.doc цитологияда қулланиладиган цитологияда қулланиладиган тадқиқот усуллари режа: 1.микроскопик тадкикот усуллари. 2.цитокимёвий тадкикот усуллари. 3.радиоавтография усули. 4.тирик ҳужайраларни устириш усули. цитологияда кулланиладиган тадкикот усуллари бир неча хил булиб,замонавий тадкикот усуллари тирик ва фиксация килинган тузилмаларни урганишга имкон беради. классик тадкикот усули кесмаларни фиксация килинган ва буялган препаратлар ҳисобланади. бу препаратларни урганишнинг асосий усули, уни микроскоп остида куришдир. препаратлар жуда юпка ва ёруглик утказадиган булиши керак. препаратлар купинча ёруглик микроскопи остида курилади.электрон микроскоп энг мураккаб молекуляр кисмларни урганишга имкон беради. биология лабараторияларида аксари ёруглик микроскопидан фойдаланилади.бу микроскопнинг ундан ортик турлари бор. улар ё табиий ёруглик билан ишлайди.ёруглик спектрининг кузга куринадиган кисмининг энг минимал тулкин узунлиги уртача 0,4 мкм. бу курсаткич 0,2 мкм булганда объектнинг катталиги 2500 марта ортади. хозирги вактда гистологик ва цитологик препаратларни микроскопда куришнинг 15 дан ортик усули мавжуд. қуйида уларнинг энг асосийлари устида кискача тухталиб утамиз. қоронги майдонли микроскопда куриш. бу микроскопнинг тузилиши ва унда препаратларни куриш принципи …
2
нинг учун улар микроскопда куринмайди ёки англаб булмас даражада куринади. уларни куриш учун тегишли буёклар билан буяшга тугри келади. фазали контраст микроскопия усули урганилаётган буялмаган тизилмаларнинг бизга зарур булган контрастлигини таъминлайди. контрастликни, одатда, объективдаги фазали пластинка деб аталадиган конденсорга урнатилган махсус халка - диафрагма ҳосил киладиобъектни канча яхши куриш нурнинг канча синишига боглик, ёруглик нури объектдан канча тез утса, унинг ёритилиши , демак, контрастлиги шунча ортади, бинобарин, ҳужайра тузилмалари ҳам шунга яраша яхши куринади. интерференцион микроскопда куриш. мазкур микроскопда куриш усули фазали контраст микроскопда куришга ухшасада, унга нисбатан купрок имкониятга эга. масалан, унинг ёрдамида буялмаган тирик ҳужайраларнинг аник тасвирини ва уларнинг курук вазнини (массасини) аниклаш мумкин. бундан ташкари, бу усул ёрдамида ҳужайраларнинг калинлигини, таркибидаги курук моддаларнинг зичлигини, шунингдек сув, некулеин кислоталар (нк), оксил ва ферментларнинг микдорини билиш мумкин. интерференцион усулида буялган препаратларнинг ядроси, одатда, кизилга, цитоплазмаси эса зангори рангга буялади. люминесцент (ёки флюорецент) микроскопда куриш. люминесценцияда катор моддаларнинг атомлари (молекулалари) …
3
си ва ёпкич ойналар ишлатилади. ультрабинафша нурли микроскопда куриш ҳужайрани чукуррок урганишга имкон беради. поляризацион микроскопда куриш. бу усул ҳужайра ва тукималарнинг анизатроп ёки икки хил нур синдирувчи тузилмаларини урганиш учун ишлатилади. бу микроскоп билан тузилмалардаги молекулаларнинг жойланишини урганиш мумкин. бу микроскоп ҳужайра булиниши, хромосомалар ва органоидлар тузилинишини урганишда ҳам кул келади. электрон микроскопда куриш. цитологик препаратларни электрон микроскопда урганиш ҳозирги вактда кенг таркалган усул булиб, унинг ёрдамида ҳужайраларнинг нозик тузилмалари, органоид ва ҳужайра киритмаларнинг тузилиши ҳамда уларда содир буладиган нозик узгаришлар кузатилади.электрон микроскоп 1000000 марта ва ундан ҳам ортик катталаштиради: чунки электрон микроскопда ёруглик микроскоп каби узун тулкинли нурдан эмас, балки киска тулкинли электронлар нуридан фойдаланилади. бинобарин кузатмокчи булган объект тасвири электрон нури ёрдамида курсатилса, бундай прибор электрон микроскоп дейилади. демак кискача таърифлайдиган булсак, электрон микроскопда куриш бу - объект оркали утказилган электронлар тутамани электромагнитли линзалар билан фокуслаш оркали препарат тасвирини олиб урганишдир.оддий микроскопда ҳайвонлар тукимасининг микроскопик тузилишини урганиш …
4
ари ҳолларда эса “ангстрем” ( а ) билан улчанади. хозирги вактда электрон микроскопининг янги- янги турлари яратилмокда. масалан, ҳажмий (расталовчи) электрон микроскоп шулар жумласидандир. унинг ёрдамида препаратларнинг ҳажмий тузилиши урганилади. цитокимёвий тадкикот усуллари. юкорида айтиб утилгандек, ҳозирги микроскоплар ёрдамида тирик ёки фиксация килинган объектларнинг нозик морфологик тузилмалари ҳар томонлама урганилса ҳам, аммо уларнинг сифат ва микдорий таркиби тула очилмай колаверади. буни, одатда, алоҳида цитокимёвий тадкикот усуллари ёрдамида урганилади. сифатий цитокимёвий усуллар. бу усуллар цитологик ва кимёвий текшириш усулларини бирга куллаш натижасида келиб чиккан. бинобарин, сифатий цитокимёвий текшириш усуллари объект (препарат)лар структурасидаги кимёвий реакциялардан фойдаланишга асосланган. демак, улар ёрдамида орган, тукима ва ҳужайраларнинг кимёвий тузилиши, уларда борадиган кимёвий жараёнлар урганилади. улар ёрдамида ҳужайраларда содир булиб турадиган моддаларнинг алмашинув жараёнлари ҳакида аник тасаввурга эга булиш мумкин. масалан, ҳозир цитокимёвий усуллар куллаб, ҳужайралар таркибидаги аминокислоталар, оксиллар, нуклеин кислоталар, углеводлар ва липидлар ҳамда ферментлар активлигини аниклаш мумкин. буларни аниклаш одатда, кимёвий реактив моддалар билан …
5
ҳужайралар струкраси аникланади. бундай усулларга цитоспектрофотметрия, цитоспектро-флюориметрия, интерферометрия кабиларни киритиш мумкин. радиоавтография усули. бу усул янги замонавий усул булиб унинг ёрдамида ҳужайра ва тукималардаги моддалар алмашинуви урганилади. бунинг учун ҳайвон организмига овкат ҳазм килиш системаси оркали ёки инъекцияси йули билан ҳар хил радиоктив элементлар ёки нишонланган бирикмалар юборилади. радиоктив фосфор р, углерод с, олтингургут s, водород н ёки ҳар хил изотоп, чунончи, радиоктив изотоп кабилар шулар жумласидандир. мазкур моддалардан бирортаси экспереминтал ҳайвон организмга у ёки бу йул билан киритилгач, ҳар хил муддатларда топилган органлардан булакчалар олиб, улардан цитологик препаратлар тайёрланади. препарат таёрлаш одатдаги цитологик препаратлар таёрлаш усули билан деярли бир хил. лекин фарки бунда микротом ёрдамида олинган кесмалар алоҳида фото эмульсияга солиб куйилади (бу ишлар албатта, коронги жойда бажарилади). бу вактда радиоктив моддалар нури ҳужайраларга фотоэмульсия оркали утиб, кумуш бромид доначаларни сенсибилизация килади. хар хил муддатлардан сунг шу коронги жойда уларни худди фотография когозларини тайёрлагандек килиб “проявитель” ва бошка эритмаларга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "цитологияда қулланиладиган тадқиқот усуллари"

1404218008_52043.doc цитологияда қулланиладиган цитологияда қулланиладиган тадқиқот усуллари режа: 1.микроскопик тадкикот усуллари. 2.цитокимёвий тадкикот усуллари. 3.радиоавтография усули. 4.тирик ҳужайраларни устириш усули. цитологияда кулланиладиган тадкикот усуллари бир неча хил булиб,замонавий тадкикот усуллари тирик ва фиксация килинган тузилмаларни урганишга имкон беради. классик тадкикот усули кесмаларни фиксация килинган ва буялган препаратлар ҳисобланади. бу препаратларни урганишнинг асосий усули, уни микроскоп остида куришдир. препаратлар жуда юпка ва ёруглик утказадиган булиши керак. препаратлар купинча ёруглик микроскопи остида курилади.электрон микроскоп энг мураккаб молекуляр кисмларни урганишга имкон беради. биология лабараторияларида аксари ёруглик микроскопидан фойдаланил...

Формат DOC, 73,5 КБ. Чтобы скачать "цитологияда қулланиладиган тадқиқот усуллари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: цитологияда қулланиладиган тадқ… DOC Бесплатная загрузка Telegram