анатомия, физиологиянинг текшириш усуллари ва киска тарихи

RTF 145.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663001712.rtf ўзбекистон республикаси олий ва ўрта м ахсус 1 анатомия, физиологиянинг текшириш усуллари ва киска тарихи режа: анатомия, физиология фанлари предмети ва ахамияти. анатомия, физиологияни бошка фанлар билан богликлиги. анатомия, физиология фанларини текшириш усуллари. анатомия, физиология фанларини киска тарихи. одам анатомияси – одам танасининг шакли, тузилишини ва ривожланишини, ички хамда функцияларнинг узаро таъсирини ташки мухитга боглаб урганадиган фан. одам организмнинг моддий табиатини ва унинг ривожланишини очиб бериш анатомиянинг асосий вазифасидир. хозирги вактда органлар, органлар тизими ва бутун тана бажарадиган функциясига боглаб урганилади. шунинг учун хозирги замон анатомияси функционал анатомия деб юритилади. анатомяини яхши узлаштириш учун цитология, гистология, эмбриология фанларидан хам тушунчага эга булиш керак. органларни микроскопик тузилишини билмасдан туриб уларни макроскопик тузилишини атрофлича урганиб булмайди. одам организми ташки мухит билан якиндан узаро алокада, у бир бутундир. шунингдек одам организмининг ривожланиши ва тузилиши унинг мехнати билан боглик. анатомия сузи грекча «anatemno» сузидан олинган булиб, кесаман деган маънони билдиради. одам анатомияси биологиянинг …
2
боришини эмбриология урганади. одам тугилганидан бошлаб то хаётининг охиригача булган даврни «ёшга доир» анатомия урганади. анатомия дарсликларида асосан катта одам тана тузилиши баён этилади, лекин бола организми узига хос тузилган булиб, катта одам организмидан анчагина фарк килади. анатомия шу билан бирга аъзоларнинг индивидуал хусусиятларни, уларнинг узаро муносабатларини, жойлашиш топографиясини хам урганади. одам организми аъзоларининг тузилиши уларнинг вазифасига боглик холда шаклланиб боришини функционал анатомия урганади. одам анатомиясини узлаштиришни осонлаштириш учун бу фан шартли равишда бир неча тизимга ажратиб урганилади. систематик анатомияда суяклар кисми, мускуллар, ички аъзолар тизими, кон томирлар тизими, ички секреция безлар кисми, нерв тизими булимларидан иборат. физиология фани биология фанларининг мухим булимларидан булиб, организм, ундаги аъзолар, тукималар, хужайралар ва хужайра структураси элекментларининг функцияларнинг ташки мухитга боглаб хар томонлама чукур урганади. физиология анатомия фани билан чамбарчас богликдир, чунки морфология фани организм хамда аъзоларнинг тузилиши ва шаклларини урганса, физиология фани уларнинг хаётий жараёнларини уганиш билан шугулланади. физиология фани хамиша физика, химия …
3
ган маълумотлар медицинада кенг кулланилади. одамнинг турли касалликларини урганиш купчилик нормал физиология жараёнлар механизмини тушунишга ва баъзи органларни функциясини тушунишга ёрдам беради. физиология психология ва педагогика фанлари билан хам боглик. олий нерв фаолияти хакидаги таълимот психология ва педагогиканинг таббий-илмий асоси хисобланади. боланинг мехнати ва турмушини тугри ташкил этишда, рационал тарбия тадбирларини амалга оширишда бола организмидаги физиологик жараёнларни узига хос хусусиятлари эътиборга олинади. физиология фанлари бир неча классификацияга булинади. физиология фани аввало умумий, солиштирма ва махсус кисмларга булинади. умумий физиология мухит таъсирига тирик материяни жавоб беришнинг умумий конуниятларини урганади. хар турларга мансуб организмлар ва индивидуал рвожланишнинг турли боскичларида биртурга мансуб организмлар функциясининг узига хослигини солиштирма физиология текширади. одам ва хайвонлар физиологияси физиологиянинг махсус сохалари хисобланади. шунингдек, мехнат физиологияси, жисмоний тарбия физиологияси, овкатланиш физиологияси, ёш физиологияси одам физиологиясининг амалий ахамиятга эга булган сохаларидир. ёш физиологияси турли ёшдаги организмларнинг ривожланишини жараёнида органлар тизими ва бутун организмда содир буладиган узгаришларни урганади. бола организми факат …
4
ни йукотмаган. айрим органларни ёки бутун мурдани фиксация килиш, яъни консервлаш усули хам анатомик препаратларни бузмасдан узок муддат саклашга имкон беради. микроскоп ихтиро килиниши билан анатомияда микроскопик текширишнинг хилма-хил усуллари яратилди. айникса, химия, физика фанларининг ривожланиши билан тукималарни турли химиявий моддаларда буяб, микроскопда урганиш кенг ривожланди. куйида одамларда мавжуд булган техника воситалардан фойдаланган холда текшириш усуллари келтирилади: антропометрик усул бунда гавданинг узунлиги, кенглиги ва огирлиги улчанади, олинган маълумотлар организмнинг айрим булакларига таккосланиб, усиши ёки узгариши кузатиб борилади. инъекция усули – ичи ковак аъзоларга, кон томирларга турли хил кимёвий буёклар юбориб урганилади. коррозия ёки емириш усули – ичи буш аъзолар тез котадиган модда билан тулдирилиб, сунгра турли кислота ёки ишкорлар суюклигига солинса, аъзо тукималари емирилади ва бушлигига юборилган модда аъзолар шаклини сиклаб колади. рентген нури ёрдамида урганиш усули – бу усулда тирик одам тузилишини урганишга имкон беради. пайпаслаб куриш усули. перикуссия – бармок ёки болгача билан уриб аниклаш усули. аускультация усули …
5
сули кулланилади. органлар функцияларини текшириш учун кулланиладиган бояги услубларнинг купчилиги организмни ёриш ёки хирургик операция этишни талаб этади. бу методикалар уткир ва хроник тажрибаларда татбик этилади. уткир усулда хайвонга наркоз бериб ёки бошка усулда харакатсиз килиб куйиб, органларнинг функцияси урганилади, хроник тажрибаларда физиологлар хайвонни хар хил хирургик операция килиб, у тузалгандан кейин текшира бошлашади. операция килинган хайвонни бир неча хафта, ой ва йиллаб кузатса булади. кейинги йилларда физиолог ва медиклар физика, радиотехника, электроника кибернетиканинг замонавий ютукларидан фойдаланмокдалар. касал ва соглом одамни функцияларини урганишни янги усуллари ишлаб чикилмокда. масалан, турли органларга электродлар куйиб ва электр улчаш асбобларини татбик этиб, органларда содир буладиган электр ходисалари урганилмокда. 3. анатомия фани ривожланишининг кискача тарихи. одам ва хайвонлар танасининг тузилиши хакидаги баъзи оддий тасаввурлар кадимдан маълум булиб келган. анатомия фан сифатида эрамиздан илгари v асрдан маълум. одам танасининг тузилишига оид куп маълумотлар кадимги грецияда эрамиздан аввалги iv-v асрларда табиблар, файласуфлар томонидан тупланган. кадимги грецияда яшаган …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "анатомия, физиологиянинг текшириш усуллари ва киска тарихи"

1663001712.rtf ўзбекистон республикаси олий ва ўрта м ахсус 1 анатомия, физиологиянинг текшириш усуллари ва киска тарихи режа: анатомия, физиология фанлари предмети ва ахамияти. анатомия, физиологияни бошка фанлар билан богликлиги. анатомия, физиология фанларини текшириш усуллари. анатомия, физиология фанларини киска тарихи. одам анатомияси – одам танасининг шакли, тузилишини ва ривожланишини, ички хамда функцияларнинг узаро таъсирини ташки мухитга боглаб урганадиган фан. одам организмнинг моддий табиатини ва унинг ривожланишини очиб бериш анатомиянинг асосий вазифасидир. хозирги вактда органлар, органлар тизими ва бутун тана бажарадиган функциясига боглаб урганилади. шунинг учун хозирги замон анатомияси функционал анатомия деб юритилади. анатомяини яхши узлаштириш учун цитология, гистолог...

RTF format, 145.7 KB. To download "анатомия, физиологиянинг текшириш усуллари ва киска тарихи", click the Telegram button on the left.