o’zbek tili shevalari va turkiy tillar

DOCX 5 стр. 28,3 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 28,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

mavzu: o’zbek tili shevalari va turkiy tillar reja: 1. o’zbek tili shevalari va turkiy tillar. 2. umumxalq tili va adabiy til. 3. o'zbek adabiy tili va shevalari. 4. xulosa. mutafakkirimiz alisher navoiy o'zbek tilining asoschisimi yoki o'zbek adabiy tilining? bu savolga javob topish uchun umumxalq tili va adabiy tilning farqini ajrata olish kerak. umumxalq tili ma'lum bir xalqning so'zlashuv tilidir. uni xalq sekinlik bilan yaratib, boyitib boradi. adabiy til esa umumxalq tilining yozuvchilar, shoirlar, ziyolilar tomonidan qayta ishlangan, me'yorga solingan, hamma uchun umumiy bo'lgan, umumxalq yoki umummillat tilining yuqori, sayqal-lashtirilgan shaklidir. davlat muassasalarida, madaniyat sohalarida, mat-buotda, dars o'tishda adabiy tildan foydalaniladi. umumxalq tilini xalq yaratadi. adabiy tilni ziyolilar yaratadi. lekin adabiy til xalq tili tarkibida bo'ladi. umumxalq tilining adabiy til shakliga ko'tarilishi uchun quyidagi shartlar mavjud: 1. adabiy til yozuv bilan ta'minlangan bo'lishi kerak; 2. mutaxassislar tomonidan qayta ishlangan bo'lishi kerak; 3. ma'lum qoidaqonunlarga bo'ysunishi kerak; dunyodagi ko'pgina tillarning hozir …

2 / 5

ning shevalardan so'zlar olib boyib borishi ichki manba, boshqa tillardan so'z olib rivojlanishi tashqi manba hisoblanadi. faqat muayyan hududga xos ayrim belgilarini o'zida namoyon qilgan til shakli shevalar hisoblanadi. birbiriga yaqin bo'lgan shevalar yig'indisi esa lahja deb yuritiladi. dialekt esa gohida sheva atamasi ma'nosida, gohida lahja atamasi ma'nosida keladi: toshkent dialekti (shevasi), qipchoq dialekti (lahjasi) kabi. adabiy til shevalardan fonetik, leksik va grammatik jihatdan ozmi ko'pmi farq qiladi. fonetik deganda tovush tomonidan: pabrika – fabrika, man – men, jila – yig'la kabi; leksik esa so'z tomonidan: kalapo'sh – do'ppi, go'sala – buzoq kabi; grammatik deganda so'z shakli yoki qo'shimchalardagi borayapti – borvotti – borutdi kabi farqlar tushunilishi kerak. shevalarning faqat og'zaki shakli mavjud. shevalarning o'ziga xos xusu-siyatlari adabiy tilning ta'siri bilan asta-sekin yo'qolib boradi. o'zbek tili tarkibida uchta lahja bor: 1. qarluq lahjasi (janubiysharqiy guruh). 2. qipchoq lahjasi (janubiyg'arbiy guruh). 3. o'g'iz lahjasi (shimoliyg'arbiy guruh). qarluq lahjasi asosan shahar shevalarini …

3 / 5

– galdi kabi. hozirgi o'zbek adabiy tili uchun qarluq lahjasiga kiradigan farg'ona-toshkent shevalari, ya'ni toshkent shevasi fonetik tomondan; farg'ona shevasi morfologik tomondan asos qilib olingan. lekin bu qipchoq va o'g'uz lahjasi xususiyatlari adabiy tilda yo'q degani emas. yer yuzida yashayotgan xalqlar to'satdan yoki tasodifan paydo bo'lgan emas. ular turli nomlar bilan hayot so'qmoqlarini bosib o'tishgan. o'zbek qavmlari ham o'z nomiga ega bo'lguncha turli etnik nomlar ostida yashagan. o'zbek qavmlari asrlar osha qadimgi turkiy davrlarda tarixan shakllangan bir guruh qabilalardan tashkil topgan. garchand o'zbek nomi bo'lmasada, o'zbek xalqining birinchi qatlami ixxi asrlarda qoraxoniylar davrida qorluq, chigil, yog'mo qabilalari ittifoqi zaminida hosil bo'lgan. o'zbek tili mustaqil til sifatida xi asrdan boshlab shakllana boshlagan. o'zbek xalqi xx asrning boshlarigacha turk, sart, chig'atoy, o'zbek atamalari bilan nomla-nib kelgan. turk atamasining urug', elat, bahodir, qalpoq, bo'ri, kuchli, qud-ratli, qurolsizlar, dubulg'a ma'nolarida ishlatilgani adabiyotlarda qayd etilgan. turk nomi o'tmishda turkiy tillarning umumiy nomini bildirishi bilan birga …

4 / 5

o’zbek tili shevalari va turkiy tillar - Page 4

5 / 5

o’zbek tili shevalari va turkiy tillar - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbek tili shevalari va turkiy tillar"

mavzu: o’zbek tili shevalari va turkiy tillar reja: 1. o’zbek tili shevalari va turkiy tillar. 2. umumxalq tili va adabiy til. 3. o'zbek adabiy tili va shevalari. 4. xulosa. mutafakkirimiz alisher navoiy o'zbek tilining asoschisimi yoki o'zbek adabiy tilining? bu savolga javob topish uchun umumxalq tili va adabiy tilning farqini ajrata olish kerak. umumxalq tili ma'lum bir xalqning so'zlashuv tilidir. uni xalq sekinlik bilan yaratib, boyitib boradi. adabiy til esa umumxalq tilining yozuvchilar, shoirlar, ziyolilar tomonidan qayta ishlangan, me'yorga solingan, hamma uchun umumiy bo'lgan, umumxalq yoki umummillat tilining yuqori, sayqal-lashtirilgan shaklidir. davlat muassasalarida, madaniyat sohalarida, mat-buotda, dars o'tishda adabiy tildan foydalaniladi. umumxalq tilini xalq yaratadi. ad...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (28,3 КБ). Чтобы скачать "o’zbek tili shevalari va turkiy tillar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbek tili shevalari va turkiy… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram