viloyat shevalari

PPTX 15 pages 870.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 870.3 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation viloyat shevalari sitora abduqahhorova 1. hududiy lahjalarning xususiyatlari 2. hududiy lahjalar: ta'rif va tasnif 3. hududiy lahjalarning geografiyasi va tarqalishi reja: lahjalarning kelib chiqishi va taraqqiyoti o'rta asrlarda, turkiy tillarining yana 5 ta asosiy lahja guruhiga bo'linishi, hozirgi kunda mavjud bo'lgan ko'plab hududiy lahjalarning paydo bo'lishiga zamin yaratgan. lahjalarning shakllanishi geografik jihatdan ajralish, 2-3 asr davomida alohida rivojlanish va o'zaro ta'sir natijasida yuz bergan bo'lib, leksik va fonetik xususiyatlarning farqlanishiga olib kelgan. lahja nima? "lahja nima?" so'rovi 2 ta so'zdan tashkil topgan bo'lib, grammatik jihatdan oddiy so'roq gap hisoblanadi. uning lug'aviy mazmuni "sovg'a nima?" degan ma'noni anglatadi. "lahja nima?" degan iboraning fonetik tarkibi 5 ta fonemaning ketma-ketligidan iborat bo'lib, unda ikkita unli va uchta undosh tovush mavjud. bu iboraning so'zlarning talaffuzida regional farqlar kuzatilishi mumkin. g'arbiy o'zbekiston lahjalari g'arbiy o'zbekiston lahjalarida, fors-tojik tillarining ta'siri sezilarli bo'lib, lug'at tarkibining 20-25% ini tashkil etadi, bu esa mahalliy leksikaga o'ziga xos …

2 / 15

shi, mahalliy til tizimiga moslashuvi kuzatiladi. janubiy lahjalarda, feʼl shakllarining soddalashuvi, masalan, koʻplik sonida boʻlishli feʼllarni qoʻshimchasiz ishlatish kabi xususiyatlar, 20% ga yaqin soʻzlarda uchraydi. o'zbekiston hududiy lahjalari xorazm viloyatining lahjalarida, ayniqsa, soʻzlarning oxiridagi undoshlarning tushib qolishi yoki oʻzgarishi kabi morfologik xususiyatlar kuzatiladi, bu esa taxminan 20% ga yaqin morfologik farqlarni keltirib chiqaradi. oʻzbekistonning janubiy hududlarida, xususan, surxondaryo va qashqadaryo viloyatlarida, “-ı” va “-u” unlilarining talaffuzi shimoliy hududlarga nisbatan sezilarli farq qiladi, bu taxminan 30% ga yaqin fonetik oʻzgarishlarni oʻz ichiga oladi. shahar va qishloq lahjalarining farqi shahar lahjalarida fonetik oʻzgarishlar (masalan, undosh tovushlarning yumshatilishi) tezroq sodir boʻlib, qishloq lahjalariga nisbatan 5-10 yil oldin paydo boʻladi. qishloq lahjalarida archaizm (eskirgan soʻzlar) va dialektalizm (mahalliy soʻzlar)larning soni shahar lahjalariga qaraganda 2-3 barobar koʻp uchraydi. til va lahja o'rtasidagi munosabat tilning standart shakli va turli lahjalari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatni soʻz boyligi va grammatik tuzilmalar kabi parametrlarda 5 ball shkalasi bilan tahlil qilish …

3 / 15

va ahamiyati lahjalarning oʻrganilishi, lingvistik tadqiqotlar orqali, kamida 5 ta yangi soʻz va iboralarning lugʻatga qoʻshilishiga va ona tilimizning boyishishiga olib keladi. hududiy lahjalar milliy tilning boyligini aks ettiruvchi 30 dan ortiq fonetik, leksik va grammatik xususiyatlarga ega boʻlib, uning genetik rivojlanishini o'rganishda muhim ahamiyat kasb etadi. sharqiy o'zbekiston lahjalari sharqiy o'zbekiston lahjalarida, ayniqsa tog'li hududlarda, 30 dan ortiq turli sheva va lahja variantlari mavjud bo'lib, ular fonetik va leksik jihatdan sezilarli farqlarga ega. taxminan 15-20% so'z boyligi sharqiy o'zbekiston lahjalarida g'arbiy hududlarga nisbatan o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lib, ularning ba'zilari fors-tojik tillarining ta'siridan kelib chiqqan. lahjalarning o'zgarishi va rivojlanishi o'zbekiston hududida 10 dan ortiq asosiy lahja guruhlari mavjud bo'lib, ularning har biri o'ziga xos fonetik xususiyatlarga, masalan, undosh tovushlarning talaffuziga ega. o'rta asrlardan boshlab, taxminan 500 yil davomida, turkiy tillarning bir-biriga ta'siri natijasida, hozirgi o'zbek lahjalarining shakllanishida muhim morfologik va sintaksis o'zgarishlar yuz bergan. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.jpg …

4 / 15

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "viloyat shevalari"

powerpoint presentation viloyat shevalari sitora abduqahhorova 1. hududiy lahjalarning xususiyatlari 2. hududiy lahjalar: ta'rif va tasnif 3. hududiy lahjalarning geografiyasi va tarqalishi reja: lahjalarning kelib chiqishi va taraqqiyoti o'rta asrlarda, turkiy tillarining yana 5 ta asosiy lahja guruhiga bo'linishi, hozirgi kunda mavjud bo'lgan ko'plab hududiy lahjalarning paydo bo'lishiga zamin yaratgan. lahjalarning shakllanishi geografik jihatdan ajralish, 2-3 asr davomida alohida rivojlanish va o'zaro ta'sir natijasida yuz bergan bo'lib, leksik va fonetik xususiyatlarning farqlanishiga olib kelgan. lahja nima? "lahja nima?" so'rovi 2 ta so'zdan tashkil topgan bo'lib, grammatik jihatdan oddiy so'roq gap hisoblanadi. uning lug'aviy mazmuni "sovg'a nima?" degan ma'noni anglatadi. "lahja n...

This file contains 15 pages in PPTX format (870.3 KB). To download "viloyat shevalari", click the Telegram button on the left.

Tags: viloyat shevalari PPTX 15 pages Free download Telegram