oʻzbek adabiy tili va shevalari

PPTX 18 стр. 4,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
powerpoint presentation oʻzbek adabiy tili va shevalari safarova nigina 1. o'zbek adabiy tili: tarixi va xususiyatlari 2. adabiy til va dialektlarning o'zaro ta'siri 3. o'zbek dialektlari: xilma-xillik va tarqalish reja: dialekt materiallarining adabiy asarlarda aks etishi dialekt materiallarining adabiy asarlarda aks etishi adabiy matnlarda dialekt so'zlarning ishlatilishi muallifga 4 ta asosiy vazifani bajarishga yordam beradi: mahalliy koloritni ochish, qahramon nutqini individuallashtirish va 1 ta realizmni kuchaytirish. qorluq lahjasi qorluq lahjasida "y" tovushi "j" tarzida talaffuz qilinadi, masalan, "yetti" o'rniga "jetti" deyiladi. bu xususiyat xi-xii asrlarga oid ilk turkiy yozma manbalarda ham uchraydi, 10 dan ortiq qabilalarda tarqalgan. qorluq lahjasi haqida 3 ta noyob ma'lumot qipchoq lahjasi qipchoq lahjasi haqida ma'lumotlar qipchoq lahjasida ba'zi so'zlarning boshidagi "h" tovushi tushib qolishi mumkin. misol uchun, "ham" so'zi "am" shaklida ishlatiladi. bu hodisa 50 dan ziyod so'zda kuzatilib, dialektning o'ziga xosligini belgilaydi. dialektlarning tadqiq etilishi dialektologik ekspeditsiyalar natijasida 30 dan ortiq o'zbek dialektlari va …
2 / 18
lariga rioya qilmaslik holatlarini keltirib chiqarmoqda. dialektlarning leksik xususiyatlari ayrim dialektlarda "qo'y" so'zi o'rniga "sur", "mol" o'rniga "tovar" kabi 2-3 xil sinonimik variantlar ishlatiladi. bu adabiy tildagi sinonimiya tizimidan farqlanadi. dialektlarda 10-20% gacha adabiy tilda ishlatilmaydigan so'zlar mavjud. bu so'zlar asosan mahalliy tabiat, hunarmandchilik va kundalik hayot bilan bog'liq bo'lgan leksik birliklardir. adabiy til va dialektlar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir adabiy til 1920-yillarda shakllangan boʻlib, dialektlardan soʻz boyligini oladi. masalan, "hovli" soʻzi ba'zi dialektlarda "dahliz" deb ataladi va adabiy tilga oʻtgan. adabiy til dialektlar orqali yangi grammatik shakllarni o'zlashtiradi. masalan, fe'lning kelasi zamon shakllari dialektlarda turlicha bo'lishi mumkin, 2-3 variant mavjud. dialektlarning fonetik xususiyatlari ba'zi dialektlarda adabiy tildagi "o" unlisi o'rniga "a" unlisi qo'llaniladi, masalan, "non" o'rniga "nan" deyiladi. bu fonetik o'zgarish 1-tip dialektlar uchun xarakterlidir. dialektlarning fonetik xususiyatlari oʻzbek adabiy tilining taʼrifi va xususiyatlari adabiy tilning yana bir muhim jihati – uning umumxalq tilining eng yaxshi namunalarini oʻzida mujassam etganligidir. …
3 / 18
uning me'yorlari kodifikatsiya qilindi, bu esa tilni yanada standartlashtirishga olib keldi. adabiy tilning shakllanish tarixi oʻzbek tilshunosligida dialektologiyaning oʻrni oʻzbek dialektologiyasi adabiy til bilan shevalar oʻrtasidagi munosabatni, 5 ta asosiy fonetik hodisani va soʻz yasalishidagi 7 dan ortiq dialektal farqlarni aniqlash orqali til rivojini tahlil qiladi. dialektologiya, 1960-yillardan boshlab, oʻzbek tilshunosligida adabiy til meʼyorlarini aniqlashda va 10 dan ortiq shevalarning fonetik, leksik xususiyatlarini oʻrganishda muhim rol oʻynaydi. dialektlarning saqlanishi va kelajagi dialektlarning saqlanishi va kelajagi dialektlarning saqlanishi va kelajagi oʻgʻuz lahjasi oʻgʻuz lahjasida ba'zi soʻzlarning boshidagi "g'" harfi "q" ga aylanadi. masalan, "gap" soʻzi "qap" shaklida, "gul" soʻzi esa "qul" tarzida aytilishi 10 ga yaqin soʻzda uchraydi. oʻgʻuz lahjasida "oʻ" unlisi "u"ga yaqinroq talaffuz etiladi, ayniqsa, 50 dan ortiq fe'l va otlarda bu holat kuzatiladi. misol uchun, "oʻqish" soʻzi "uqish"ga oʻxshab eshitiladi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg …
4 / 18
oʻzbek adabiy tili va shevalari - Page 4
5 / 18
oʻzbek adabiy tili va shevalari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻzbek adabiy tili va shevalari"

powerpoint presentation oʻzbek adabiy tili va shevalari safarova nigina 1. o'zbek adabiy tili: tarixi va xususiyatlari 2. adabiy til va dialektlarning o'zaro ta'siri 3. o'zbek dialektlari: xilma-xillik va tarqalish reja: dialekt materiallarining adabiy asarlarda aks etishi dialekt materiallarining adabiy asarlarda aks etishi adabiy matnlarda dialekt so'zlarning ishlatilishi muallifga 4 ta asosiy vazifani bajarishga yordam beradi: mahalliy koloritni ochish, qahramon nutqini individuallashtirish va 1 ta realizmni kuchaytirish. qorluq lahjasi qorluq lahjasida "y" tovushi "j" tarzida talaffuz qilinadi, masalan, "yetti" o'rniga "jetti" deyiladi. bu xususiyat xi-xii asrlarga oid ilk turkiy yozma manbalarda ham uchraydi, 10 dan ortiq qabilalarda tarqalgan. qorluq lahjasi haqida 3 ta noyob ma'lumo...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (4,9 МБ). Чтобы скачать "oʻzbek adabiy tili va shevalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻzbek adabiy tili va shevalari PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram