урта аср оврупо фалсафаси

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403343498_44813.doc урта аср оврупо фалсафаси режа: 1. урта асрларда маърифат ва илмий фикрлар ривожланишининг холати. 2. схоластика, унинг мазмуни ва мохияти, окимлари. 3. реализм окими, (кентерберийский, пьер абелляр, фома аквинский фалсафаси). 4. номинализм окими, дунс скотт ва уильям оккамларнинг фалсафий карашлари. 5. xiv – xvi асрларда марказий осиёда ижтимоий сиёсий ахвол. тасаввуфда накшбандийлик тарикатининг шаклланиши ва унинг жамият хаётидаги роли. 6. улугбекнинг табиий-илмий мероси ва унинг ахамияти. 7. алишер навоийнинг ижтимоий–фалсафий карашлари. 8. захириддин мухаммад бобурнинг ижтимоий–фалсафий ва ахлокий карашлари. 1.урта аср оврупоси тушунчаси i асрдан xv асргача булган даврни уз ичига олади. бу давр давомида бир канча окимлар пайдо булди ва амал килди. христианлик шаклланиб, давлат дини ва мафкурасига айланди хамда фалсафий фикрлар яккахудочилик гоялари асосида ривожлана бошлади. урта асрлар онтологияси негизини оламни худо томонидан яратилиши тугрисидаги гоялар ташкил этса, ундаги башорат гояси билиш тугрисидаги таълимот тусига киради. кадимги дунё худолари табиат билан уйгунлашиб кетган булсалар, христиан худоси табиат …
2
инг максади эътикод аклга мувофикми, деган саволга жавоб бериш булган. схоластик фалсафада икки асосий оким – реализм ва номинализм уртасида кескин кураш давом этди. бу икки оким уртасидаги курашнинг асосий масаласи–умумий тушунчалар, улар айтганидек, «универсиалиялар» нинг мохияти масаласи эди. 3. реалистлар айрим нарсалар эмас, балки умумий (универсал) тушунчалар реал мавжуд, деб хисоблаганлар. бу, илохий аклга тенглаштирилган. бинобарин, шу умумий тушунчалар оркали инсоният нарсалар мохиятини англайди, деганлар. бу уринда ангельм каттерберийский, пьер абиляр, фома аквинскийларнинг фалсафий карашларини узига хос хусусиятлари устида тухталиш максадга мувофик. 4. номиналистлар умумий тушунчалар (универсалиялар) якка нарсаларга боглик булмаган холда мавжуд булиши мумкин эмас, деб уктирадилар. уларнинг фикрича, умумий тушунчалар якка нарсаларнинг номларидир. яъни умумий тушунчалар талай нарсаларга хос умумий белгиларга караб бизнинг аклимиз мавхумлаштириши ёрдамида вужудга келади, деб исботлашга уриндилар. демак, универсал тушунчалар нарсалардан олдин эмас, кейин хосил булади. бу гояларни иоан дунс скотт ва уильям оккамлар илгари сурганлар. xiv – xvi асрларда марказий осиёда табиий-илмий, …
3
мутаассибликка мойиллик чеккага чикиб колди. бу хол марказлашган давлат барпо этишда, иктисод, маданият ва илм–фан равнакига эришиш учун маънавий ва нзарий асос булиб хизмат килди. амир темур уз фаолиятида унга таяниб иш курди. сохибкирон тасаввуфдан мамлакатдаги салбий иллатларни йукотишда, турли жанжал ва низоларни бартараф килишда, хакикат ва адолат урнатишда, инсонпарварлик гояларини таркатишда фойдаланган. темур тасаввуфдаги покланиш, тугри ва софдил булиш, зино ва фахш ишлар билан шугулланмаслик, харом–хариш ишлардан кочиш, халол мехнат килиш, бирор касбни эгаллаш, мухтожларга мехр–шафкат курсатишда мохирона фойдаланди. темурийлардан шохрух, улугбек, хусайн бойкаро, бобур мирзолар давлатни бошкаришда тасаввуф коидаларига амал килишда, илм–фан ва маданиятни ривожлантиришда унинг тажрибаларига таяндилар. маълумки, xiv аср урталарда бахоуддин накшбанд асос солган тасаввуф сулуки накшбандия деб аталади. ґазрат бахоуддин накшбанд таълимотида бошкалар мехнати билан кун кечиришни, текинхурликни, ижтимоий зулм ва истибдодни катъиян кораланади. мазкур таълимот тарафдорлари тарки дунёчиликка, бой-задагонларнинг зулм ва истибдодига карши булганлар, кишиларни факат уз кул кучи, пешона тери билан халол мехнат …
4
карида, обьектив мавжудлигига шубха килмадилар ва уни чукур урганишга даъват этдилар. комусий илмлар сохиби булган мирзо улугбек риёзиёт, фалакиёт, мусикашунослик, фалсафа, тарих сохасида ижод килган. «бир даражанинг синусини аниклаш хакида рисола», «рисола дар илми мусика», «рисолаи йирик тарихий китоб»ларнинг муаллифи улугбек номи бутун дунёга машхур булди. айникса, унга шон-шухрат келтирган бебахо асар «зижи жадиди курагоний»дир. бу асар улугбекнинг 20 йил давомида олиб борган астрономик кузатишларининг натижаси булиб, унинг асосий кисми юлдузлар жадвалидан иборатдир. улугбек улимидан кейин икки юз йил давомида бу жадвал узининг аниклиги ва илмийлиги билан жахонда тенги йук хисоблаб келинган. 3. шу даврнинг ёркин юлдузларидан бири - узбек халкининг улуг фарзанди, буюк мутафаккур, сиёсий арбоб, инсонпарвар шоир алишер навоий эди. (1441-1501). навоий фан, адабиёт, санъатнинг турли сохаларига доир киркдан ортик асар яратди. «чор девон», «ґамса», «махбуб-ул кулуб», «мухокамат-ул лугатайн», «мажолисун нафоис» асарлари шулар жумласидандир. алишер навоийнинг фалсафий карашлари унинг асарларида уз мужассамини топган. уларда борлик ва унинг мохияти, …
5
арнинг хаммаси хисларимизнинг предметидан (обьектидан) иборат. навоий инсон узининг беш сезги аъзолари оркали ташки моддий дунё билан алока боглайди ва у тугрисида аник маълумотга эга булади, уларни тафаккур ёрдамида умумлаштиради, кайта ишлайди, сунгра муайян хулоса чикаради, дейди. алишер навоий инсонни бутун коинотнинг марказий сиймоси, бутун мавжудоднинг тожи деб билади. инсонни безайдиган гузал хислат ва фазилатлар сифатида одоб-ахлокли, камтар, мурувватли, ростгуй, мехнатсевар, сахий булишини алохида таъкидлайди. алишер навоий асарлари марказида турган белгиловчи ва йуналтирувчи бош масала – инсон, халк, ватан, унинг гуллаб-яшнаши, истикболи хакидаги муаммолардир. навоий инсон ва унинг такдири, халк ва унинг манфатлари йулида гамхурлик киладиган кишиларни улуглайди. 4. захириддин мухаммад бобур (1483-1529) темурийлар сулоласининг энг буюк вакилларидн бири, хиндистонда «буюк мугуллар» салтанатини курган, туркий, араб-мусулмон, форс-тожик, хинд маданияти, бадиий-фалсафий, ижтимоий-сиёсий, ахлокий ва диний-тасаввуфий фикрига катта хисса кушган мутафаккирдир. бобурнинг хизмати шундаки, у хиндистонда марказлашган давлатни ташкил этди, мамлакатда тинчлик урнатди, ободонлаштириш ва курилиш ишларини ривожлантирди, маданият, санъат, адабиёт ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "урта аср оврупо фалсафаси"

1403343498_44813.doc урта аср оврупо фалсафаси режа: 1. урта асрларда маърифат ва илмий фикрлар ривожланишининг холати. 2. схоластика, унинг мазмуни ва мохияти, окимлари. 3. реализм окими, (кентерберийский, пьер абелляр, фома аквинский фалсафаси). 4. номинализм окими, дунс скотт ва уильям оккамларнинг фалсафий карашлари. 5. xiv – xvi асрларда марказий осиёда ижтимоий сиёсий ахвол. тасаввуфда накшбандийлик тарикатининг шаклланиши ва унинг жамият хаётидаги роли. 6. улугбекнинг табиий-илмий мероси ва унинг ахамияти. 7. алишер навоийнинг ижтимоий–фалсафий карашлари. 8. захириддин мухаммад бобурнинг ижтимоий–фалсафий ва ахлокий карашлари. 1.урта аср оврупоси тушунчаси i асрдан xv асргача булган даврни уз ичига олади. бу давр давомида бир канча окимлар пайдо булди ва амал килди. христианлик шакл...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "урта аср оврупо фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: урта аср оврупо фалсафаси DOC Бесплатная загрузка Telegram