фалсафа фалсафаси

DOC 130.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403326129_44457.doc фалсафа фалсафаси режа: 1. фалсафа назариясининг асосий масалалари 2. фалсафанинг антик талкини 3. фалсафанинг анъанавий талкини 4. фалсафанинг замонавий талкини фалсафанинг асосий муаммолари мевали дарахтга куп тош отадилар. асрлар давомида инсоният тафаккурининг энг аъло меваларини жамлаб келган, турли даврларда одамларни яшашга, ижод килишга, бунёдкорликка ундаган фалсафа хам ана шундай тошлардан бенасиб колмади. фалсафанинг мавжуд булиш хукукини инкор тошлардан бенасиб колмади. фалсафанинг мавжуд булиш хукукини инкор этган фалам сохибларининг асосий эътирози у тадкик этадиган муаммолар табиати билан боғлик. оппонентларнинг биринчи гурухи фалсафанинг инсоният тараккиётининг маълум бир боскичида жиддий ахамиятга эга булганини инкор этмайдилар. лекин вакт утиб, унинг бағрида камол топган, вояга етган фан ижтимой онгнинг мустакил шаклиги айлангач, фалсафа урганадиган муаммо колмади, бинобарин унга зарурият хам йук, деб уктирадилар. бундай ёндашувга позитивизм “отаси” о.конт асарлариуда асос солинади. антик дунё натурфалсафанинг инкирозга юз тутаётганини, хусусий илмий билимлар мустакил характер касб этаётганини чукур илғаб олган. о. конт инсоният тафаккури уч боскични босиб …
2
инчи боскич буй курсатмокда, бу даврда фалсафа позитив илм бағрига сингиб, йук булиб кетади, деб хулоса килади у. иккинчи гурух тарафдорлари фалсафани уз муаммоларига мутлако эга булмаган соха сифатида эътироф этадилар. улардан бири я.бруккер узининг “фалсафанинг танкидий тарихи” номли китоби муковасига узпанжасини суриб ётган айик панжасини туширтиради ва остида “ipse alimenta sibi” (“уз-узини озиклантиради”) деб ёзади. я.бруккер издошлари фалсафий муаммоларни беъмани, уз предметига эга булмаган муаммолар, деб эълон каладилар. тан олиш керакки, хар иккала гурух вакилари бугун хам учраб турадилар. улар фалсафа объекти, предмети ва муаммоларига шубха билан карашдан чарчамайдилар. бирок фалсафанинг карийб уч минг йилдан буён яшаб келаётганлигининг узи бу шубхаларнинг узи бу шубхаларнинг ахмокона эканлигини исботлайдими? жамият аъзоларининг, инсониятнинг бирор эхтиёжига жавоб бермайдиган маънавият махсули шу кадар узок яшаши мумкинми? фалсафанинг узи урганадиган муаммоларга эгалигини, унинг узга ижтимоий онг шаклларидан, хусусан илмий онг ва фандан фаркини билиш учун фалсафий муаммолар табиатини, характерини аникламоклик, очиб бермок зарур. мулохазаларимизга максадга …
3
а борганлар. лекин, шунга карамасдан, файласуфлар мухокама этиб келган муаммолар уртасида маълум узвийлик, уйғунлик, умумийлик сакланиб колаверган. ана шу умумийлик фалсафий муаммолар динамикасидаги мантикни аниклаб олиш имконини беради. шундай килиб, турли даврларда мухокама этиб келинган хар кандай фалсафий муаммо одам ва олам уртасидаги муносабатларга дахлдордир. хуш, турли даврларда “одам-олам” муносабатларига доир у ёки бу муаммонинг кун тартибига куйилишига сабаб нима? гап шундаки, хар кандай фалсафий муаммо инсон дунёкараши, маънавий дунёси, эхтиёж ва манфаатларидан келиб чиккан холда ифодаланади. маълумки, инсоннинг дунёкараши, эхтиёж ва манфаатлари конкрет-тарихий характерга эга, яъни замонлар утиши билан узгариб боради. шу боисдан инсон уз тажрибасига таянган холда турли даврларда турли фалсафий муаммоларни долзарб санайди. хатто абадий муаммолар туркумига кирувчи катор “экзистенциал” муаммолар (бахт-саодат, хаёт ва улим, улимдан холос булиш муаммолари) хам узига хос тарзда, кундалик тажриба асосида куйилади. айтмокчи, фалсафий билимларнинг табиий-илмий билимларидан фарки хам шунда. “агар хусусий илмий билимлар уз тараккиёти давомила кундалик тажрибадан узоклаша борсалар, фалсафа …
4
карашда бир-биридан нихоятда йирок булган бу муаммолар умумий жихатига эга: инсон улар устида мулохаза юритаркан, узининг оламга муносабатини шакллантиради. хулласи калом, “олам-одам” муносабатларига доир турли фалсафий муаммоларнинг кун тартибига куйилиши абадий фалсафий муаммоларнинг янгича тус олиши, энг аввало инсон дунёкараши, маънавияти ва эхтиёжлари билан боғлик. бирок бу ягона сабаб эмас. инсон узининг (табиатга, жамиятга, бошка кишиларга) муносабатини уз дунёкараши, эхтиёж ва манфаатларидан келиб чикиб белгилар, айнан шу сабабга кура “олам-одам” муносабатлари туркумига кирувчи у ёки бу фалсафий муаммони биринчи планга чикарар экан, уз тарихий тажрибасига эга булган ижтимоий гурухлар ва синфлар хам шундай йул тутадилар. ижтимоий гурух ва синфлар узларининг оламдаги уринларини, шу оламга муносабатларни ифодалаб берувчи мафкурага эхтиёж сезадилар. ижтимоий-гуманитар фанларнинг ривожланиши хам олам билан одам уртасидаги мураккаб муносабатларга доир янги ва янги фалсафий муаммоларнинг юзага келишига сабаб булади. ушбу муаммолар инсоннинг ижтимоий борлиғи, унинг кун сайин чигаллашиб бораётган ижтимоий фаолиятига алокадор. жамият хаётидаги моддийлик ва маънавийлик уртасидага мутаносиблик, …
5
ал сабаблар; 2) ижтимоий-синфий сабаблар; 3) илмий сабаблар; 4) бадиий-эстетик сабаблар. фалсафий муаммолар илмий характерга эга. лекин бундай фалсафий муаммолар уртасида хеч кандай тафовут йук, деган хулоса келиб чикмайди. улар орасида жиддий фарклар мавжудки, фалсафий муаммолар табиатни яхши билиш учун бу масалага хам тухталиб утиш керак. биринчи тафовут шундан иборатки, илмий муаммолардан фаркли уларок, фалсафий муаммолар умумий характерга эга. улар оламни инсон борлиғини, инсоннинг оламга муносабатини яхлитлигича камраб олишга интилади. фалсафий муаммолардан кенгрок муаммо булиши мумкин эмас. шу боисдан ушбу муаммолар устидаги мулохазалар натижасида шаклланган тушунчалар хам (борлик, материя, рух, макон, замон, сабаб, харака, алокадорлик ва хк.) мазмунан кенглиги билан ажралиб туради. бу тушунчаларни исталган сохага, исталган фаолият турига нисбатан куллаш мумкин. айтайлик, “сабаб”, “макон” ва “замон” тушунчалари барча фанларда ишлатилади, бирок бир фан бу тушунчаларни таърифлашга интилмайди. вахоланки, бирор нарсанинг юзага келиш сабабларини билиш нисбатан осон. лекин сабабийликнинг сабабини аниклаш бағоят мушкул муаммо. бусиз эса борликнинг узини тушуниб булмайди. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "фалсафа фалсафаси"

1403326129_44457.doc фалсафа фалсафаси режа: 1. фалсафа назариясининг асосий масалалари 2. фалсафанинг антик талкини 3. фалсафанинг анъанавий талкини 4. фалсафанинг замонавий талкини фалсафанинг асосий муаммолари мевали дарахтга куп тош отадилар. асрлар давомида инсоният тафаккурининг энг аъло меваларини жамлаб келган, турли даврларда одамларни яшашга, ижод килишга, бунёдкорликка ундаган фалсафа хам ана шундай тошлардан бенасиб колмади. фалсафанинг мавжуд булиш хукукини инкор тошлардан бенасиб колмади. фалсафанинг мавжуд булиш хукукини инкор этган фалам сохибларининг асосий эътирози у тадкик этадиган муаммолар табиати билан боғлик. оппонентларнинг биринчи гурухи фалсафанинг инсоният тараккиётининг маълум бир боскичида жиддий ахамиятга эга булганини инкор этмайдилар. лекин вакт утиб, унинг ...

DOC format, 130.0 KB. To download "фалсафа фалсафаси", click the Telegram button on the left.

Tags: фалсафа фалсафаси DOC Free download Telegram