марказий осиё фалсафий тафаккурида маънавият масалалари

DOC 145,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403323749_44439.doc марказий осиё фалсафий тафаккурида маънавият масалалари режа: 1. шарк ренессанси (уйгониш) марказий осиё халклари маънавияти тарихида буюк ходиса. 2. шарк ренессанси даврининг буюк алломалари ва уларнинг жахон маънавияти ва маданий тараккиёти (цивилизацияси) ривожида тутган урни. 3. марказий осиёда сунги темурийлар даври маънавиятининг юксалиши. шарј ренессанси (уйгониш) марказий осиё халјлари маънавияти тарихида буюк ходиса араб халифалигида юз берган ижтимоий – сиёсий узгаришлар, ягона ислом дининиг таркиб топиши маданий, маънавий хаётга хам таъсир этди. унда катта кутаринкилик рухини пайдо этди. бу кутарингилик бутун араб халифалигини, якин ва урта шаркни камраб олганлиги учун шарк уйгониш даври деб аталади. бу жараён ix асрдан бошлаб хv-xvi асргача давом этди. араб халифалигида асрда вужудга келган уйгониш даври халифалигининг багдод, дамашк, халаб шахарларида бошланиб, барча халклар маданий хаётига таркалган, бу эса щу давлатларнинг хам маданий ривожланишига замин тайёрлаган. халифалик емирилиши натижасида ташкил топган мустакил давлатлардаги маданий ривожланиш халифалик давридаги маданий ривожланишнинг довоми булди. айникса vii аср …
2
ий хаётнинг юксалишига таъсир этган. бу урнида ал-маъмуннинг илм-фан равнакига курсатган хомийлиги бекиёс булган. халифаликнинг турли улкаларидан таникли олимлар багдодга олиб келинди. маъмун багдодга халифа булиб кетишидан аввал маврда халифаликнинг урта осиё ва хуросондаги ноиби булган. унинг саройида катта олимлар: хоразмий, фаргоний туркий, марвазий, матуридий кабилар ижод килган. урта осиёда араблар келиб халифаликкка буйсунушдан кутилиш ва мустакил давлат тузиш учун курашга айланиб кетди. натижада ix асрнинг охиридан бошлаб мугуллар истилосига – iix асрнинг бошларига кадар булган давр ичида урта осиё ва хуросонда бир неча феодал давлатлари вужудга келиб, парчаланиб кетди, булар корахонийлар, сомонийлар, салжукийлар, газнавийлар, корахонийлар ва нихоят хоразмшохлар давлати эди. јадимги яратилган маданий ёдгорликлар, улар хох юнон хох араб, хох маворауннахр ва хуросон халкнинг энг кадимги антик дарвлар маданияти булсин, уйгониш даври маданиятининг яратилиши ва ривожланишига асос булиб хизмат килди. агар араблар урта осиёни босиб олиб, бу ерда илгари мавжуд булган фан ва маданият учокларини йукотган булсалар, куп утмай …
3
бу даврда кишлок хужалиги фойдаланадиган ер майдонлари кенгайди, куплаб сугориш иншоотлари тикланди ва янгилари курилди, пахта, зигир, каноп экилиб, улар толасидан мато тукилган. маворауннахрда хусусан урганч, фаргона, самарканд ва бухоро тукимачилик махсулотлари, айникса самарканд ва бухоро шойиси дунёга машхур булган. јишок хужалиги ва хунармандчилик махсулотларининг ишлаб чикарилиши савдонинг ривожланишига йул очди. натижада якин ва урта шарк мамлакатларининг чет давлатлар: испания, хиндистон, хитой, византия билан савдо ишлари кулами ортиб борди. «пиреней ярим оролининг араблар томонидан босиб олиниши инсоният тарихида янги сахифа очди. македониялик александр орзу килган шарк ва гарбнинг хаётида янги давр бошланди. бу жараённинг, айникса, европа учун ахамияти бекиёс булди. шарк факатгина европа маданиятининг ривожига таъсир этибгина колмай, балки умуман европалик одамнинг психологияси, тафаккури, характери, хаёт тарзини, тарихий жараённи тубдан узгартириб юборди». х асрдан бошлаб маворауннахр ва хиросонда мустакил феодал давлатлар: тохирийлар, самонийлар, јорахонийлар, газнавийлар, сулжукийлар, хоразимшохлар давлатларининг пайдо булиши хам маданий хаётнинг янада равнак топишига олиб келди. бу даврда …
4
ривожланди. мухмуд газнавий уз саройига жуда катта маданий бойликларни туплади. олимларни илмий ишларга жалб этди. беруний хам махмуд саройида яшаб «хиндистон» асарини яратди. сулжукийлар давлатида алп арслон мухаммад хокимиятни бошкарган вактда унинг вазири низом ул-мулк уз даврининг машхур сиёсий арбоби ва маърифатпарвар инсон сифатида довруг козонди. «сиёсатнома» асарини (1091-1092) ёзди. у газнавийлар иш услубига узгартиришлар киритди. низом ул-мулк 1067 йилда багдодда узининг шахсий жамгармасига «низомия» мадрасасини курдирди, унга хомийлик килди. хоразимшохлар давлати (xi аср) даврида хоразимда илм-фан ривож топди. маъмун уз саройида ташкил этган. «байтул хикма» «донишмандлар уйи»да комусий олимлар беруний, ибн сино, тарихчи мискавайх, риёзиётчи абу носир ибн ирок файласуф абу сахл ал-масихий, табиб абдулхайр хаммор каби олимлар илмий ижод билан шугилланди. лекин тожу-тахт учун кураш натижасида буи лм даргохи уз фаолиятини тухтатди. шарк «уйгониш даврида» илм-фан 3 йуналишда ривожланган: 1. биринчи йуналиш – математика-тиббиёт йуналиши булиб, буларга математика, астрономия, киме, геодезия, минералогия, тиббиёт, фармакология ва бошка шуларга турдош …
5
а эътибор берилган, яратилган асарларда шаркка хос булган инсоннинг ахлокий-рухий камолотини улуглаш етакчи урин тутган. умуман уйгониш даври маданиятининг узига хос томонлари мавжуд булиб, улар куйдагилардан иборат: 1. дунёвий маърифатга интилиш, бу йулда утмиш ва кушни мамлакатларнинг маданияти ютукларидан кенг фойдаланиш айникса табиий-фалсафий, ижтимоий илмларни ривожлантириш. 2. табиатга кизикиш, табиатшунослик илмлариннг ривожи, рационализм акл кучга ишониш асосий эътиборни хакикатни топишга каратилган фанларга бериш хакикатни инсон тасаввури, илмининг асоси деб хисоблаш. 3. инсонни улуглаш, унинг аклий табиий, бадиий, маънавий фазилатларини асослаш, инсонпарварлик, юкори ахлокий конун ва коидаларни намоён этиш комил инсонни тарбиялашни максад килиб куйиш. 4. универсаллик - комусийлик барча нарса билан кизикиш бу давр маданиятининг мухим томонларидан бири эди. бу даврмаданияти умуминсоний фазилатлар ривожи учун хизмат килди. уйгониш даври мутафаккирлари узларининг комусийликлари, айни бир пайтнинг узида хам файласуф, мусикашунос, хам мантикшунос, жамиятшунос ва адабиётчи, тарихчи, шоир ва математик, хуллас илимнинг хамма сохаларидан хабардорликлари, ижоднинг бир неча сохаларида узларини курсатганликлари билан …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"марказий осиё фалсафий тафаккурида маънавият масалалари" haqida

1403323749_44439.doc марказий осиё фалсафий тафаккурида маънавият масалалари режа: 1. шарк ренессанси (уйгониш) марказий осиё халклари маънавияти тарихида буюк ходиса. 2. шарк ренессанси даврининг буюк алломалари ва уларнинг жахон маънавияти ва маданий тараккиёти (цивилизацияси) ривожида тутган урни. 3. марказий осиёда сунги темурийлар даври маънавиятининг юксалиши. шарј ренессанси (уйгониш) марказий осиё халјлари маънавияти тарихида буюк ходиса араб халифалигида юз берган ижтимоий – сиёсий узгаришлар, ягона ислом дининиг таркиб топиши маданий, маънавий хаётга хам таъсир этди. унда катта кутаринкилик рухини пайдо этди. бу кутарингилик бутун араб халифалигини, якин ва урта шаркни камраб олганлиги учун шарк уйгониш даври деб аталади. бу жараён ix асрдан бошлаб хv-xvi асргача давом этди. араб...

DOC format, 145,0 KB. "марказий осиё фалсафий тафаккурида маънавият масалалари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.