жамият тараққиётининг ғоя, мафкуралар билан ўзаро боғлиқлиги

DOC 121.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404055699_50369.doc жамият тараққиётининг ғоя, мафкуралар билан ўзаро боғлиқлиги жамият тараққиётининг ғоя, мафкуралар билан ўзаро боғлиқлиги режа: 1. гоя тушунчаси, унинг мохияти ва гояларнинг намоён булиши ва хилма-хил куринишлари. 2. мафкура тушунчаси, унинг мохияти ва мафкураларнинг намоён булиш хусусиятлари. таянч тушунчалар: гоя, ғояларнинг шакллари: диний, бадиий, илмий, фалсафий ғоялар, ижтимоий-сиёсий ғоялар, миллий ғоя, мафкура, мафкуранинг тарихий шакллари, монизм, дуализм, плюрализм, материализм, идеализм, шовинизм, фашизм, большевизм, ақидапарастлик. зардушт, сиддхарти, гаутама, суқрот, платон, конфуций, амир темур, м.улуғбек, а.навоий, з.м.бобур, маҳатма ганди, диний ақидапарастлик, буюк давлатчилик шовинизми, “фикрга қарши фикр, ғояга қарши ғоя, жаҳолатга қарши маърифат билан курашиш”. 1.инсон тафаккури вокеликни идрок этиш мобайнида турли фикрлар, карашлар, гоялар ва таълимотлар яратади. бинобарин, гоялар хам инсон тафаккурининг махсулидир. лекин тафаккур яратган хар кандай фикр ёки караш, мулохаза ёки нуктаи назар гоя була олмайди. факат энг кучли, таъсирчан, залворли фикрларгина гоя була олиши мумкин. гояларнинг оддий фикрлардан фарки яна шундаки, булар гарчи тафаккурда пайдо булсада, инсон …
2
умрини яшаб, жозиба кучи ва кувватини йукотгач, тарихий хотирага айланиши хам мумкин. гояга таъриф бериш учун унинг мохиятини намоён этадиган асосий хусусиятларни санаб утиш лозим булади. гоянинг энг мухим хусусияти - инсонни ва жамиятни максад сари етаклайдиган, уларни харакатга келтирадиган, сафарбар этадиган куч эканидадир. хулоса килиб айтадиган булсак, гоя деб, инсон тафаккурида вужудга келадиган, ижтимоий характерга эга булган, рухиятга кучли таъсир утказиб, жамият ва одамларни харакатга келтирадиган, уларни максад-муддао сари етаклайдиган улугвор фикрга айтилади. мазмуни ва намоён булиш шаклига караб, гояларни бир канча турларга ажратиш мумкин. масалан: · диний гоялар; · илмий гоялар; · фалсафий гоялар; · бадиий гоялар; · ижтимоий-сиёсий гоялар; · миллий гоялар; · умуминсоний гоялар ва хоказо. диний гоялар деб, хар бир диний таълимот ва окимнинг асосини, диний иймон-эътикоднинг негизини ташкил этувчи акидаларга айтилади. ибтидоий динлар хар бир нарсанинг жонли экани, жоннинг абадийлиги, бут ва санамларнинг, табиий жисм ва ходисаларнинг илохий кувватга эгалиги тугрисидаги карашларга асосланган эди. …
3
нихоят, эскирган гояларнинг янгилари билан алмашиниши, айникса, илмий гоялар мисолида яккол намоён булади. кадимги юнон файласуфлари табиий жисмларнинг энг кичик, булинмайдиган зарраси, деб «атом» тушунчасини киритган эдилар. птолемей-аристотелдан тортиб, урта аср улугбек астрономиясигача дунёнинг маркази ер деб хисоблаб келганлар; евклид геометрияси, ньютон механикаси, дарвин таълимоти хам уз даврининг энг илгор илмий гояларига асосланган эди. фан тараккиёти узлуксиз ва чексиздир. бу жараёнда амалиёт тасдикланмаган, эскирган карашлар янги илмий гоялар билан урин алмашаверади. фалсафий гоялар хар бир фалсафий таълимотнинг асосини ташкил этадиган, олам ва одам тугрисидаги энг умумий тушунча ва карашлардир. улар бизни ураб турган дунёни билиш жараёнида, кишилик жамиятининг тараккиёти мобайнида тупланган билимларни умумлаштириш, инсон хаётининг маъно-мазмуни, унинг бахт-саодати каби масалалар устида мулохаза юритиш асосида шаклланади. форобийнинг фозил шахар тугрисидаги, тасаввуф дахоларининг комил инсон куйидаги, ибн синонинг тана ва рух муносабатига оид, алишер навоийнинг адолат ва инсонийлик борасидаги теран фикрлари фалсафий гояларнинг ёркин намунасидир. бадиий гоялар - адабиёт ва санъат асарининг …
4
адолат ва хакикат, тинчликсеварлик ва инсонпарварлик гоялари шулар жумласидандир. асрлар мобайнида бундай буюк, улмас гоялар халкларга куч-кувват ва илхом багишлаб, уларни уз эрки учун курашга сафарбар этиб келган. озодлик гояси - мазлумларни уз эрки учун курашга чорлайдиган, куллик ва карамликнинг хар кандай куринишини инкор этадиган гоядир. мустакиллик гояси - энг улуг ва эзгу гоя. хар бир халк истиклол туфайли узига ёт ва бегона тузумдан, ижтимоий тазйиклардан халос булади, уз салохиятини тула-тукис ишга солиш, узи истаган ва узи танлаган йулдан бориш имкониятини кулга киритади. адолат ва хакконият гоялари - инсоннинг табиати ва ижтимоий тузумнинг мохиятини белгилайдиган, кудратли кучга эга булган гоялардир. одамлар асрлар мобайнида одил жамиятни орзу килиб, хакикат тантанаси учун курашиб келган. адолат бузилган ерда умидсизлик ва тушкунлик хукм суради. адолат тантана килган жамият юксакликка кутарилади. хар бир тарихий даврда унинг рухини акс эттирадиган, халкнинг кадриятлари ва орзу-истакларига мос келадиган гоялар кишиларнинг онги ва калбидан жой олган. таъкидлаш жоизки, башариятнинг …
5
хиблари, яъни гояни моддийлаштирувчи, амалиётга айлантирувчи куч ким эканига караб, синфий гоя, миллий гоя, умумхалк гояси, умуминсоний гоялар хам мавжуд булиши мумкин. албатта, муайян бир халк оммасини маълум бир тарихий шароитда харакатга ундаётган гоя мазмунан умуминсоний булиши хам ёки тор манфаатларни кузлайдиган синфий гоя жамият ва инсон манфаатларига зид булиши хам мумкин. миллий гоя халкнинг туб манфаатларини ифода этадиган, уни уз олдига куйган максадлари сари бирлаштирадиган ва сафарбар этадиган гоядир. уз тарихи ва тараккиётининг туб бурилиш даврларида хар кандай миллат ва халк келажагини белгилайди, унга етишнинг узига мос йулларини танлайди. ана шу жараёнга хос ижтимоий, иктисодий, сиёсий йуналишлар билан барча гоявий тамойилларини хам белгилаб олади. бунда бутун миллат учун умумий булган гоялар нихоятда катта ахамият касб этади. «миллий истиклол гояси: асосий тушунча ва тамойиллар» рисоласида узбекистон президенти ислом каримов томонидан назарий жихатдан асослаб берилган «ватан равнаки», «юрт тинчлиги», «халк фаровонлиги», «комил инсон», «ижтимоий хамкорлик», «миллатлараро хамжихатлик», «диний багрикенглик» кабилар ана …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жамият тараққиётининг ғоя, мафкуралар билан ўзаро боғлиқлиги"

1404055699_50369.doc жамият тараққиётининг ғоя, мафкуралар билан ўзаро боғлиқлиги жамият тараққиётининг ғоя, мафкуралар билан ўзаро боғлиқлиги режа: 1. гоя тушунчаси, унинг мохияти ва гояларнинг намоён булиши ва хилма-хил куринишлари. 2. мафкура тушунчаси, унинг мохияти ва мафкураларнинг намоён булиш хусусиятлари. таянч тушунчалар: гоя, ғояларнинг шакллари: диний, бадиий, илмий, фалсафий ғоялар, ижтимоий-сиёсий ғоялар, миллий ғоя, мафкура, мафкуранинг тарихий шакллари, монизм, дуализм, плюрализм, материализм, идеализм, шовинизм, фашизм, большевизм, ақидапарастлик. зардушт, сиддхарти, гаутама, суқрот, платон, конфуций, амир темур, м.улуғбек, а.навоий, з.м.бобур, маҳатма ганди, диний ақидапарастлик, буюк давлатчилик шовинизми, “фикрга қарши фикр, ғояга қарши ғоя, жаҳолатга қарши маърифат бил...

DOC format, 121.5 KB. To download "жамият тараққиётининг ғоя, мафкуралар билан ўзаро боғлиқлиги", click the Telegram button on the left.