ўткир ҳошимов ижоди

DOC 69,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662745767.doc ыткир щошимов ижоди ўткир ҳошимов ижоди р е ж а 1. ҳозирги ўзбек адабиётида ў.ҳошимов ижодининг тутган ўрни. 2. ў.ҳошимов биографияси. 3. ў.ҳошимовнинг ҳикоя ва қиссалари. 4. ў.ҳошимов романлари. 5. ў.ҳошимов драмалари. ўткир ҳошимов (1941 йилда туғилган) ноёб истеъдод соҳиби ўткир ҳошимов адабиётга абдулла орипов, омон мухторов, шукур холмирзаев сингари бир қатор тенгдошлари билан бирга кириб келди. ўша пайтда адабиётимизнинг ойбек, ғафур ғулом, абдулла қаҳҳор, мақсуд шайхзода сингари улкан ёзувчилари ҳаёт бўлиб, уларнинг назарига тушиш ҳаммага ҳам насиб қилавермасди. ўткир ҳошимов эса абдулла қаҳҳордек машҳур санъаткор эътиборини жалб қилган ёшлардан эди. ўткир ҳошимов 1941 йил тошкентда оддий ишчи оиласида туғилди. у ўрта мактабни битиргач, 1959-64 йиллар тошкент давлат университетининг филология факультети журналистика бўлимида таълим олди. кейинчалик у “тошкент ҳақиқати”, “совет ўзбекистони”, 1966 йилдан “тошкент оқшоми” рўзномаси муҳарририятида бўлим мудири, ғафур ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриётида бош муҳаррир ўринбосари вазифаларида ишлади. ўткир ҳошимов ўз ижодини шеър ва очерклар ёзишдан …

ерсонажлар руҳиятидаги ғоят нафис жараёнларни санъаткорона ифода этарди. “чўл ҳавоси”, “муҳаббат”, “нигора”, “шамол эсаверади” номли ҳикоя ва қиссалар шундан далолатдир. кейинроқ у долзарб, ижтимоий муаммолар талқинига кўпроқ мойиллик билдириб, айни замонда бевосита маънавият, руҳият таҳлилига бағишланган асарлар устида иш олиб борди. ёзувчининг шу йўналишдаги “қалбингга қулоқ сол” (1973), айниқса, “баҳор қайтмайди” (1970), “дунёнинг ишлари” (1982) қиссалари унга катта шуҳрат келтирди. “баҳор қайтмайди” (1970) қиссасида ёзувчи истеъдодли, бироқ унинг қадрига етмаган, улуғ мақсадлардан маҳрум худбин йигитнинг таназзул тарихини, руҳий-маънавий инқирозини санъаткорона таҳлил этиб берди. бундан адибнинг ҳақиқий ижод йўлига кирганлигини кўрамиз. ўткир ҳошимов асардан-асарга ўсиб борди. унда нафосат туйғуси беҳад кучли. ҳатто у алданган одамнинг маънавий инқирози, фожеаси, ҳалокати тасвирида ҳам шу туйғусини сақлаб қолади. айниқса, у яхши, олийжаноб, маънавий баркамол одамлар қалби таҳлилида ўзини ниҳоятда эркин ҳис этади. унинг ижобий қаҳрамонлари аксари гўдакдай беғубор, нафосат туйғусига бой, ҳиссиётли, ўта таъсирчан одамлардир. ёзувчи ижодига хос лиро-романтик тарона унинг “дунёнинг ишлари” қиссасида …

ина ҳаётий, муҳим аҳамиятга эга муаммолар кўтарилган эди. булар азалдан кишилик жамиятининг фалсафаси бўлмиш “нур” ва “соя”лар орасидаги кураш, тортишув фонида ёритилади. асар ўз даврида адабий танқидчилик томонидан илиқ кутиб олинди, унга муносиб баҳо берилди, фақат романга кескин тўқнашувлар ва коллизиялар етишмаслиги қайд қилинди. бундан ташқари, ўткир ҳошимов ўрта осиё республикаларининг қатор театрларида намойиш қилинган “тўйлар муборак”, “сиздан угина, биздан бугина”, “инсон садоқати”, “қатағон” каби пьесаларининг муаллифидир. ўткир ҳошимов э.хемингуэй, к.симонов, а.куприн, о.берггольц сингари ёзувчилар асарларини ўзбек тилига таржима қилган. унинг асарлари қардош халқлар ва хорижий тилларга таржима қилинган. ижодкор 80-йиллар ўзбек публицистикаси ривожига салмоқли ҳисса қўшган адиблардан биридир. унинг одоб-ахлоқ, маънавий олам, миллий қадриятлар, шўро даври адолатсизликларини дадил ёритган очерк ва телекўрсатувлари бу даврнинг баркамол меваларидир. муаллифни энди кундалик долзарб ижтимоий масалалар эмас, кўпроқ азалий маънавий муаммолар, инсон тақдири, унинг қалби жумбоқлари қизиқтиради. бу нарса “икки эшик ораси” романида айниқса, равшан кўринди. бу билан адиб ижодий йўлининг етуклик босқичи …

змунигача ёзувчи жиддий фалсафий маъно юклашга интилган. хусусан, у “икки эшик ораси” деганда инсон умрини, яъни туғилгандан ўлгунгача босиб ўтган йўлни кўзда тутади. муаллифнинг ғоявий фалсафасига кўра бу йўл жуда мураккаб ва зиддиятли бўлиб, уни муваффақият билан босиб ўтиши учун инсондан катта матонат, ирода, билим ва жасорат талаб қилинади. асардаги кўпчилик қаҳрамонлар, хусусан, оқсоқол, қора амма, робия, шомурод, кимсан худди шундай жасоратли ва руҳан бой кишилар бўлиб, кўп жиҳатдан ёзувчининг ғоявий мақсадини таъсирчан ифодалашга хизмат қилган. муаллиф фалсафасига кўра ўз умрини шараф билан босиб ўтмоғи учун инсондан катта матонат ва жасорат талаб қилинишининг сабаби шундаки, у ўз ҳаёти давомида оғир курашлар гирдобидан, енгиб бўлмас тўсиқлардан ўтишга мажбур бўлади. асарда худди шундай инсон ҳаётининг тўсиқлари, иллатлари сифатида умар закончи, раъно, зуҳра каби шахслар тимсоли яратилган бўлиб, улар романдаги курашлар, тўқнашувлар, маънавий ихтилофлар кескинлигини, таранглигини оширишга имкон туғдирган. ҳаётдаги иллатларга қарши аёвсиз ўт очиш истаги ўткир ҳошимовни “икки эшик ораси” романидан кейин …

анча ошганлиги аниқ-равшан сезилиб туради. бунда ёзувчи турли-туман воситалар қаторида қаҳрамонларнинг дил изҳорларидан, ички монологларидан унумли фойдаланган. ички монологлар қўллашда юқоридаги асарларда бошланган усулдан ёзувчи “тушда кечган умрлар” романида янада усталик билан фойдаланди. “тушда кечган умрлар” романида воқеалар қамрови жуда кенг: 30-йилларнинг машъум “қатағон” қилиш манзаралари, 80-йилларда афғонистон уруши лавҳалари, шу йилларда содир бўлган “ўзбек иши” можаролари. бу учта йирик, жуда катта ҳажмли воқеаларни бир-бири билан боғлашда, улар орасига “бириктириш нуқтасини” топишда муаллиф ички монологдан унумли фойдаланади. ёзувчи эндиликда бадиий асар яратишда публицистика бажариши лозим бўлган вазифани секин-аста ўз зиммасидан соқит қилмоқда. у кундалик долзарб масалалар таҳлилини публицистикага бериб, эътиборини ўзининг азалий иши – инсон қалби жумбоқлари тадқиқига астойдил қаратмоқда. романдаги рустам, шаҳноза каби қаҳрамонлар руҳий оламининг талқини худди шундай хулоса чиқаришга имкон беради. фақат роман композициясининг номукаммаллиги унинг адабиётда жуда катта ҳодиса даражасига кўтарилишига ҳалақит бергандек туюлади. композициядаги тарқоқлик, айниқса, россиядан юборилган кишилар ҳаётига, фаолиятига боғлиқ воқеаларнинг, тафсилотларнинг асосий …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ўткир ҳошимов ижоди" haqida

1662745767.doc ыткир щошимов ижоди ўткир ҳошимов ижоди р е ж а 1. ҳозирги ўзбек адабиётида ў.ҳошимов ижодининг тутган ўрни. 2. ў.ҳошимов биографияси. 3. ў.ҳошимовнинг ҳикоя ва қиссалари. 4. ў.ҳошимов романлари. 5. ў.ҳошимов драмалари. ўткир ҳошимов (1941 йилда туғилган) ноёб истеъдод соҳиби ўткир ҳошимов адабиётга абдулла орипов, омон мухторов, шукур холмирзаев сингари бир қатор тенгдошлари билан бирга кириб келди. ўша пайтда адабиётимизнинг ойбек, ғафур ғулом, абдулла қаҳҳор, мақсуд шайхзода сингари улкан ёзувчилари ҳаёт бўлиб, уларнинг назарига тушиш ҳаммага ҳам насиб қилавермасди. ўткир ҳошимов эса абдулла қаҳҳордек машҳур санъаткор эътиборини жалб қилган ёшлардан эди. ўткир ҳошимов 1941 йил тошкентда оддий ишчи оиласида туғилди. у ўрта мактабни битиргач, 1959-64 йиллар тошкент давлат у...

DOC format, 69,5 KB. "ўткир ҳошимов ижоди"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ўткир ҳошимов ижоди DOC Bepul yuklash Telegram