чингиз айтматов ижоди

DOC 52.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662839755.doc чингиз айтматов ижоди режа: 1.чингиз айтматов – ҳозирги дунёнинг улкан адиби. 2. қиссаларда ҳаёт ҳақиқатининг акс этиши. 3. романларидаги аҳлоқий-маънавий ғоялар. 4. романларда инсон ва иймон муаммолари. чингиз айтматов – ҳозирги дунёнинг улкан адиби.чингиз айтматов қирғиз халқининг улуғ ёзувчисидир. унинг номи xx асрда халқаро миқёсда тан олинган жаҳон адабиётининг буток вакиллари билан бир сафда туради. айни вақтда кўпдан-кўп таниқли адабиётшунос олимлар уни л.н.толстой, ф.достоевский, фолкнер каби адиблар қаторига қўядилар. шу маънода у ҳаётлик чоғидаёқ мумтоз (классик) адиб деган ёзувчи учун ниҳоятда шарафли эътирофга муносиб бўлган сўз устасидир. унинг асарлари жаҳоннинг етмишдан ортиқ тилига таржима қилинган. у қирғиз ва рус тилида бирдек ижод қилувчи зуллисойнайн ёзувчидир. қирғиз ва рус маданияти, ёзма адабиётининг тараққиёти даражасидаги, миллий фикрлашдаги, тилидаги ўзига хосликлар, фарқлар жуда катта экани барчага аён. муаллиф айрим асарларни аввал қирғиз тилида ёзиб (масалан, «оқ кема», «алвидо», «гулсара»), сўнг қирғиз тилига ўгирилди. ёзувчи асарларида шу куннинг долзарб ҳодисалари халқ оғзаки ижоди …

да. чингиз айтматов 1928-йил 12 декабрда қирғизистоннинг талас водийсидаги шакар овулида туғилди. бобоси айтмат оға ажойиб қўбўзчи эди. у темир йўлда ишлаши билан ўғли тўрақулни авлиё отадаги рус-тузим мактабига жойлаштирди. кейинчалик, тўрақул айтматов қирғизис-тоннинг катта давлат арбоби даражасига кўтарилди. бироқ, афсуски, шахсга сиғиниш даврининг қурбони бўлди. чингизнинг онаси наима айтматова ўқимишли, оқила аёл эди. бўлажак адибга болалик йилларида бувиси ойимхон ая ва унинг қизи қорақиз опа кўпдан-кўп ривоят, афсона, қўшиқлар айтиб беришди. ёзувчи асарларига болаликдан эшитган шу ривоятларнинг муайян таъсири бўлса, ажаб эмас. чингиз аввал рус мактабида ўқиди, сўнг қирғиз мактабида ўқишни давом эттирди. у 1956-1958 йилларда москвада ёзувчилар уюшмаси қошидаги олий адабиётчилар курсида таҳсил олди. у турли йиллар давомида қирғизистондаги етакчи адабий журнал «литературные киргизистан»нинг бош муҳаррири, «правда» рўзномасининг жумҳуриятдаги мухбири, қирғизистон кинематографчилар уюшмаси бошқарувининг раиси бўлиб ишлади. у жумҳурият киноси ривожига ҳам катта ҳисса қўшди. қирғиз кино санъати ҳам худди бадиий адабиёти каби чингиз айтматов асарларининг экранлаштирилиши мисолида …

бошидан ўтказган. даҳшатли уруш эридан, уч ўғлидан жудо қилган. бироқ, бу етмагандек, такдир унинг бошига яна бир кулфат солади. фарзанди ўрнига фарзанддай бўлиб қолган келини алиман ҳаётдан бевақт кўз юмади. шунчалар аччиқ, шунчалар бешафқат бўласанми, эй қисмат. бироқ, ёзувчи тасаввурича, қисмат батамом бешафқат бўлиши мумкин эмас. чунки ҳаёт шундай. келинидан тўлғанойга ёдгор бўлиб набира қолади. унинг ҳаётида ҳаётнинг давоми. тўлғаной авлодлари касбикорининг абадияти мужассам. ёзувчи маҳорати табиат ва жамият, ўтмиш ва бугун асотир ва янгилик, фантазия ва реаллик, афсона ва ҳақиқат узвийлигини бадиий тасвирда намоён бўлади. «оқ кема» қиссаси адибнинг ана шу йўналишдаги поклик ва адолат, хунрезлик ва унинг аҳлоқий илдизлари, миллий анъаналар ва инсоний қадриятлар талқинига бағишланган навбатдаги энг гўзал асарларидан биридир. асарда ўқувчи нурдай тоза орзулар оғушида яшовчи, она буғу ҳамда оқ кема ҳақидаги эртакларнинг эртак эмас, чин эканига астойдил ишонган ва уларнинг рўёбга чиқишига кўз тутган бола: ниҳоятда ҳалол, самимий ва ҳақгўй бўлишига қарамай қизи, набираси тинчлиги …

ман композицион ниҳоятда маҳорат билан тузилган. ундаги воқеалар бутун умр шу буронли темир йўл бекатида оддий темирйўлчи бўлиб ишлаган қозонқопнинг вафоти, уни дафн этиш учун она байит қабристон томон йўлга тушиш билан бошланади. асардаги воқеалар шу манзилга етиб келгунча ўтган вақт ичида содир бўлади. асарнинг бош қаҳрамони эдигей жонгелдин ҳалол меҳнаткаш одам. у урушда қатнашган, уруш қийинчиликларини кўрган. бўронли бекатида темирйўл ишчиси бўлиб ишлагунча бошидан не-не кўргуликларни ўтказган, барига чидаган. манқуртлар ҳақидаги ривоят «асрга татигулик кун» романининг буткул замонавий аҳамиятини белгиловчи энг муҳим қисм ва романнинг буткул ҳужайраларига сингиб кетган етакчи ғоялардан бирининг манбаидир. ривоятга кўра, қадим замонда сариўзак ерлари босқинчи жунганглар томонидан забт этилган. улар асир олинган ерда жангчиларнинг сочларини тап-тақир қириб, янги сўйилган туя терисидан бошларига қалпоқ кийгизиб, офтоб қизиғида чўлга ҳайдаб қўйганлар. қийноқ шу қадар ваҳший ва азобли бўлганки, уларнинг кўплари чидамай нобу бўлган. омон қолганлари эса хотира деган нарсадан маҳрум манқуртга айланган. сариўзакнинг ана шундай манқурт …

н қамишзорга буткул ўт қўйилиши туфайли беш бўри боласининг нобуд бўлиши: акбара билан тошчайнар тоққа қочгандан сўнг эса, бу ерда янги дунёга келган тўрт бўри боласининг энди разил, инсоний хислатларидан маҳрум бозорбой томонидан ўғирланиб, ароқ олиш учун сотиб юборилиши: обер-қандалов бошлиқ ваҳшийсиёқ кишилар томонидан мўмай пул топиш илинжида сайроқларга қирон келтиришлари ва бошқалар табиатни қиёматга солаёттан ҳодисалар эмасми. ҳатто, бу гуноҳларни худо ҳам, бандаси ҳам кечиради, бунинг учун тавба-тазарру қилиб, тўғри йўлга кирмоқ керак деган ва қисматини пгу йўлга тиккан авдий калисратов такдири-чи. бу чорлов, бу даъват уни нашавандлар тўдаси уни ит азобида тепкилаб, поезддан иткитиб юборади. шу тахлитда тавба-тазарруга, имонга, тўғри йўлга чорлагани учун сайрокларга қирон келтирмасликни зор-зор сўраб илтижо қилгани учун обер-қандалов бошлиқваҳшийлар гуруҳи уни тириклайин дарахтга осиб кетади. ёзувчи бу тахлит содир бўлаётган воқеалар янгиликлар эмаслигини, бу касаллик фақат xx асрга келибгина пайдо бўлмаганини таъкидлаш учун тарих асоратларидан ўзига хос қиёс-мисол олади ва унинг ниҳоятда теран, фалсафий …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "чингиз айтматов ижоди"

1662839755.doc чингиз айтматов ижоди режа: 1.чингиз айтматов – ҳозирги дунёнинг улкан адиби. 2. қиссаларда ҳаёт ҳақиқатининг акс этиши. 3. романларидаги аҳлоқий-маънавий ғоялар. 4. романларда инсон ва иймон муаммолари. чингиз айтматов – ҳозирги дунёнинг улкан адиби.чингиз айтматов қирғиз халқининг улуғ ёзувчисидир. унинг номи xx асрда халқаро миқёсда тан олинган жаҳон адабиётининг буток вакиллари билан бир сафда туради. айни вақтда кўпдан-кўп таниқли адабиётшунос олимлар уни л.н.толстой, ф.достоевский, фолкнер каби адиблар қаторига қўядилар. шу маънода у ҳаётлик чоғидаёқ мумтоз (классик) адиб деган ёзувчи учун ниҳоятда шарафли эътирофга муносиб бўлган сўз устасидир. унинг асарлари жаҳоннинг етмишдан ортиқ тилига таржима қилинган. у қирғиз ва рус тилида бирдек ижод қилувчи зуллисойнайн ёзув...

DOC format, 52.5 KB. To download "чингиз айтматов ижоди", click the Telegram button on the left.

Tags: чингиз айтматов ижоди DOC Free download Telegram