билиш фалсафаси (гносеология)

PPTX 5,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1733303732.pptx билиш фалсафаси (гносеология) 1. гносеологиянинг мазмуни ва моҳияти. 2. билишнинг асосий турлари ва шакллари. 3. ҳақиқат тушунчаси, унинг шакллари. 4. билишда ҳақиқат ва амалиёт уйғунлиги. 5. илмий билиш ва унинг методлари. инсон ўзининг бевосита борлигини, мавжудлигини уни қуршаб турган дунё билан доимий алоқада амалга оширади. «билиш тадқиқот сифатида мавжуд нарсани ҳисоботга жалб этади». м.хайдеггер софистлар ва сократ дунёқарашининг асосий масаласини инсоннинг табиатга, субъектнинг объектга, тафаккурнинг борлиққа муносабати масаласи сифатида илк бор таърифлаб берган эдилар. ф.бэкон ва р.декарт билиш тўғрисидаги таълимотни бойитиб, уни субъектнинг объектга муносабати деб таърифладилар. субъект – бу билиш ҳаракатининг соҳиби бўлган шахсдир, фикрловчи «мен» дир. объект – бу субъектнинг билиш фаолияти йўналтирилган нарсадир, яъни бизни қуршаб турган бутун оламдир. билиш назарияси (юнонча – билиш ҳақидаги таълимот) билиш жараёни билиш субъект объектни шакллантиради, шунинг учун ҳам объектсиз субъект бўлмаганидек субъектсиз объект ҳам бўлмайди скептизм билишнинг мумкинлигига эътироз билдирмаганлар, лекин бизнинг билимларимизнинг ишончлилигини, уларнинг ташқи дунё ҳодисаларига мувофиқлигини …

ан бирга, субъектнинг ҳиссий таассуротлари доирасидан ташқарида бирон-бир реал нарсанинг мавжудлиги тўғрисидаги масалани очиқ қолдирди. кантнинг трансцендентал идеализми агностицизм дунё инсон учун «ўзида нарсалар» нинг билиб бўлмас сири бўлиб қолади «ўзида нарсаларни» принцип жиҳатидан билиб бўлмайди инсон факат «биз учун нарса» билан иш кўради. конвенционализм илмий назариялар ва тушунчалар ташқи дунёнинг, унинг томонлари ва хоссаларининг реал тафсифи эмас, балки олимлар ўртасидаги келишув маҳсулидир. анри пуанкаре (1854—1912) француз математиги ва файласуфи итр билиш субъекти билан объект орасида кўпинча воситачи прибор, тадқиқот қурилмаси туради бизни қуршаб турган дунёни билиш мумкин бадиий-образли билим диний-мифологик билим билим шакллари кундалик билим илмий билим кундалик билим - кундалик фаолият жараёнида тажрибалар орқали билимлар хосил қилиш бутун инсониятга хос бўлган билиш усулидир. билимлар бевосита ҳаётий эхтиёждан, фаровон ҳаёт кечириш заруратидан вужудга келган ва ривожланган. 20 бадиий-образли билим мифология доирасида вужудга келган эди. унинг ривожланган шаклини санъатда кузатиш мумкин. мифологик билим реалликни ҳаёлий (фантастик) акс эттирган ҳолда табиатни …

ари воситасида одам қуршаб турган олам билан боғланган, олам ҳақида бевосита ахборот олиб туради. сезги (лотинча сенсус - сезги, сезиш) принципларини асослаб берар экан, аввал сезгида бўлмаган нарса интеллектда бўлмайди, шунинг учун кимки ҳеч нимани сезмаса у ҳеч нимани билмайди, деб ёзган эди. жон локк қилиш орқали предметнинг айрим томонларини эмас, балки уни яхлит ҳолда акс эттирамиз. масалан, шарсимон, яшил-қизил, ялтироқ, хушбуй, чучук-нордон нарсаларни ҳис қилишлар биргаликда онгимизда олма образида ассоциациялашади. илгари бирон-бир ҳодиса ёки предметни идрок этган, кўрган одам уларнинг образларини ҳатто улар бизнинг сезгиларимизга таъсир этмаган тақдирда ҳам хотирлаб, кўз олдига келтириши мумкин. ҳиссий билиш шакллари абстракт-мантиқий тафаккурдир. тушунча ақлий хулоса ҳукм тажриба маълумотларини умумлаштириш натижасидир, дунёни ўрганиш якуни бирон бир нарсани тасдиқлаш ёки инкор этиш йўли билан воқеликни акс эттириш шакли янги ҳукм масалан: олма - мева, фил - ҳайвон, эркин - одам, терак – дарахт масалан: тасдиқловчи «ҳозир ёмғир ёғмоқда» инкор этувчи «бугун ёмғир ёғмайди» 1 …

. энг умумий илмий билиш методлари умумлаштириш моделлаштириш тизимли метод анализ ва синтез қиёслаш индукция ва дедукция мавҳумлаштириш илмий билиш методлари ва илмий назария бир-бири билан узвий боғлиқдир. илғор илмий назария фаннинг бутун тараққиёти давомида эришилган муҳим ютуқ бўлиб, у илгариги илмий қарашларни ижодий ривожлантириш, ўша ютуқларга танқидий нуқтаи назардан қараш орқали вужудга келади. фан, фалсафа соҳасида эришилган ютуқларни мутлақлаштириш, уларга кўр-кўрона сиғиниш нисбийликни мутлақлаштириш фан ютуқларига ишончсизлик билан қараш илғор илмий назариялар маълум бир даврда илмий ва фалсафий қарашлар йўналишини ўзгартириши, илмийликнинг ўзига хос мезони бўлиши ҳам мумкин. image1.png image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.png image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.jpeg image11.png image12.png image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.png image17.png image18.jpeg image19.png image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.png image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.png image32.png image33.png image34.png image35.png image36.png image37.jpeg image38.png image39.jpeg image40.jpeg image41.png image42.jpeg image43.png image44.png image45.png image46.jpeg image47.png image48.png image49.png image50.png image51.png image52.jpeg image53.jpeg image54.png image55.jpeg image56.png image57.png image58.jpeg image59.png image60.png image61.png …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "билиш фалсафаси (гносеология)"

1733303732.pptx билиш фалсафаси (гносеология) 1. гносеологиянинг мазмуни ва моҳияти. 2. билишнинг асосий турлари ва шакллари. 3. ҳақиқат тушунчаси, унинг шакллари. 4. билишда ҳақиқат ва амалиёт уйғунлиги. 5. илмий билиш ва унинг методлари. инсон ўзининг бевосита борлигини, мавжудлигини уни қуршаб турган дунё билан доимий алоқада амалга оширади. «билиш тадқиқот сифатида мавжуд нарсани ҳисоботга жалб этади». м.хайдеггер софистлар ва сократ дунёқарашининг асосий масаласини инсоннинг табиатга, субъектнинг объектга, тафаккурнинг борлиққа муносабати масаласи сифатида илк бор таърифлаб берган эдилар. ф.бэкон ва р.декарт билиш тўғрисидаги таълимотни бойитиб, уни субъектнинг объектга муносабати деб таърифладилар. субъект – бу билиш ҳаракатининг соҳиби бўлган шахсдир, фикрловчи «мен» дир. объект – б...

Формат PPTX, 5,8 МБ. Чтобы скачать "билиш фалсафаси (гносеология)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: билиш фалсафаси (гносеология) PPTX Бесплатная загрузка Telegram