гносеология

PPT 45 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

45 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPT

Страницы 45

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 45

гносеология – билиш фалсафаси * билишнинг мазмун ва моҳияти * «гносеология» - соф фалсафий категория. унинг номи юнонча gnosis – билим, илм ва logos – таълимот, фан сўзларидан келиб чиққан. сўзма-сўз маъноси - «билиш ҳақидаги таълимот (фан)», «онг ҳақидаги таълимот (фан)» * гносеология фанида ўрганилади инсоннинг дунёни билиш имконияти инсоннинг ўзликни англаш жараёни билишнинг билмасликдан билим сари юксалиши билимлар табиати ва уларда акс этувчи нарсаларнинг ўзаро нисбати * гносеологиянинг асосий муаммоси бизнинг барча билимларимиз тажрибада синалганми? деган «оддий» масалани ечишдан иборат рационализм эмпиризм гносеология инсонда туғма ғоялар, адолат, инсонийлик, уйғунлик ғоялари ва тажрибадан олиниши мумкин бўлмаган бошқа ғоялар мавжудлигидан келиб чиқади инсон, инсоният шахсий ёки и жтимоий тажрибага эга бўлгунга қадар бирон-бир ғоя мавжуд бўлинишни инкор этадилар * фалсафада идрок этиш перцепция (лот.«perception» - идрок этиш) ўзини қуршаган дунёдаги нарсалар ва ҳодисаларни сезгилар орқали идрок этиш апперцепция борлиқни ақл билан англаш, билиш, уларни ғояларда ифодалаш * демокритда – образлар (эйдослар) …

2 / 45

лилик шарти «s p ни билади, башарти у ўзининг p га бўлган ишончини асослаб бера олса» гносеологияда билим талқини s - субъект - p - предмет * оламни англаш, ўзлаштириш усуллари моддий-техникавий – тирикчилик воситаларини ишлаб чиқариш, меҳнат, амалиёт маънавий (идеал) – субъект ва объектнинг билишга доир муносабатлари улар ўртасидаги кўп сонли муносабатларнинг биридир * билим шакллари ижтимоий билим ўйин воситасидаги билим диний билим фалсафий билим мифологик билим илмий билим кундалик билим бадиий билим шахсий билим * кундалик билим – бу ҳар хил фаолият шакллари – жумладан ишлаб чиқариш фаолияти, эстетик фаолият, сиёсий фаолият ва ҳоказоларнинг таъсирида шаклланадиган турмуш билан боғлиқ тушунчалар мажмуи авлодлар тўплаган жамоа коллектив тажрибаси маҳсули ҳисобланади. * ўйин воситасидаги билим нафақат болалар, балки катталар фаолиятининг ҳам муҳим унсури ҳисобланади. ўйин жараёнида шахс қизғин билиш фаолиятини амалга оширади, билимларнинг катта ҳажмини ўзлаштиради, маданий бойлик – ишга доир ўйинлар, спорт ўйинлари, актёрларнинг ўйинлари ва шу кабиларни қон-қонига сингдиради. …

3 / 45

сундирилган. * илмий билим. билишнинг энг олий шакли фандир фаннинг асосий вазифаси объектларнинг ўзгариш ва ривожланиш қонунларини аниқлашдан иборат ижтимоий фанлар табиий фанлар техника фанлари * эмпирик далил реал эксперимент кузатиш илмий далил мавжуд назарий билимдан фойдаланиш гипотезаларни тажрибада текшириш гипотезаларнинг шаклланиши образ моделли экспримент эмпирик умумлаштириш эмпирик тадқиқот натижаларини ҳисобга олиш фикрий экспримент янги тушунчаларнинг шаклланиши қонунуларни аниқлаш улар аҳамиятини аниқлаш атама ва белгиларнинг киритилиши назарияларни яратиш зарурат бўлса қўшимча гипотезаларни қўллаш назарияни тажрибада текшириш илмий билиш структураси * шахсий билим. м.полани. шахсий билим концепцияси – англаш мумкин бўлган нарсаларни фаол ўзлаштириш, алоҳида маҳорат ва алоҳида воситаларни талаб қилувчи ҳаракат. * ижтимоий билим асосан ўзи ўрганаётган борлиқнинг сифат томонини тавсифлашга қараб мўлжал олади. ҳодисалар сифат ва хусусийлик нуқтаи назаридан ўрганилади * билиш дунёнинг иккига бўлинишини назарда тутади билиш қобилиятига эга бўлган индивид микрогуруҳ, ижтимоий гуруҳ синф, жамият ҳамдир бу субъектнинг билиш фаолияти қаратилган нарса ёки ҳодиса. субъект объект * …

4 / 45

ўрганади (китоб ўқийди, ўрганади, моддий ва маънавий маданият янгиликларига яқинлашади) билиш масаласига қарашлар: гностицизм тарафдорлари билишнинг ҳозирги ҳолати ва келажагига оптимистик руҳда қарайдилар. уларнинг фикрича, олам – ўрганилади, одам эса, билиш учун чексиз имкониятларга эга. улар билишни жараён деб биладилар, бунинг натижасида онгда оламни акс эттириш билан ўз-ўзини ўрганади. агностицизм тарафдорлари инсоннинг оламни билиш имкониятларига ёки умуман билиш мумкинлигига ишонмайди ёки оламни қисман билиш мумкин деб билади. агностиклар орасида энг машҳури и.кантдир. у агности- цизмнинг изчил назариясини илгари сурди. улар билиш идеал онгнинг мустақил фаолияти деб ҳисоблаганлар. * образ ва объект муносабатлари муаммоси (xvii-xviii) механик дунёқараш механикаси «бирламчи ва иккиламчи сифатлар ҳақидаги таълимот» ж.локк (1632-1704), р.декарт (1596-1650), т.гоббс (1588-1679) бирламчи сифат иккиламчи сифат бирламчи сифат - бу шундай ҳиссий идрок қилинадиган сифатларки, унда улар нарсаларнинг геометрик хоссалари намоён бўлади (зичлик, кенглик, ҳажм, ҳаракат, шакл). бу сифатлар объектив ва механик математика моддалари ёрдамида ўрганилади иккиламчи сифатлар - инсон ҳиссий органлари фаолиятининг …

5 / 45

т тамойили – билишнинг бош тамойили амалиётда деб ҳисоблайди, ташқи оламни ва ўз-ўзини билишнинг асоси одам фаолиятида деб билади. билиш тамойили – билиш имкониятларига тўла ишонч билан ёндашилади. объективлик тамойили – онг ва иродадан ташқари предметларни мустақил мавжуд деб ҳисоблайди. ҳаётни фаол ижодий жараёнда ифодалаш тамойили ҳақиқатнинг аниқ тамойили – аниқ шароитда индивидуал ва шубҳасиз ҳақиқатдир. * билувчи субъект - одам-мавжудот у одамзод тажрибасидаги билишнинг усулларини жамиятнинг бутунлигича, билишнинг натижаларини кўтариб юрувчи моддий ва маънавий маданият бойликларини ўрганган билиш объекти – ташқи олам (бутун турли-туманлиги билан), ташқи оламнинг билиш жараёнига, субъектнинг билиш жараёнига таъсири ҳақиқат - объектни субъект томонидан адекват акс эттиришдир. янглишиши – ташқи оламни субъект томонидан янглиш, бузилган, ҳақиқатга зид бўлган ҳолда ёлғон, адекват бўлмаган ҳолда акс этиш баҳолаш – ташқи оламни субъект томонидан категория, қонун, тушунча, олдинги қадриятларга таянган ҳолда мантииқан тушуниш амалиётнинг асосий турлари амалиёт – ташқи оламни ва одамнинг ўзини ўрганиш ва ўзлаштириш учун қиладиган …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 45 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "гносеология"

гносеология – билиш фалсафаси * билишнинг мазмун ва моҳияти * «гносеология» - соф фалсафий категория. унинг номи юнонча gnosis – билим, илм ва logos – таълимот, фан сўзларидан келиб чиққан. сўзма-сўз маъноси - «билиш ҳақидаги таълимот (фан)», «онг ҳақидаги таълимот (фан)» * гносеология фанида ўрганилади инсоннинг дунёни билиш имконияти инсоннинг ўзликни англаш жараёни билишнинг билмасликдан билим сари юксалиши билимлар табиати ва уларда акс этувчи нарсаларнинг ўзаро нисбати * гносеологиянинг асосий муаммоси бизнинг барча билимларимиз тажрибада синалганми? деган «оддий» масалани ечишдан иборат рационализм эмпиризм гносеология инсонда туғма ғоялар, адолат, инсонийлик, уйғунлик ғоялари ва тажрибадан олиниши мумкин бўлмаган бошқа ғоялар мавжудлигидан келиб чиқади инсон, инсоният шахсий ёки и ж...

Этот файл содержит 45 стр. в формате PPT (1,2 МБ). Чтобы скачать "гносеология", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: гносеология PPT 45 стр. Бесплатная загрузка Telegram