ер шарида табиий ва сунъий радиоактивлик ва уларнинг вақт ўтиши билан ўзгариши

DOC 113,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452084296_63072.doc ер шарида табиий ва сунъий радиоактивлик ва уларнинг вақт ўтиши билан ўзгариши reja: 1. атмосферанинг таркибий қисми ва ифлосланиши. 2. озон қатлами ва кислотали ёмғирларнатижасида ифлосланишнинг социал-иқтисодий оқибатлари. 3. атмосфера ифлосланишини олдини олиш тадбирлари. атмосфера – ернинг газсимон таркиби, агар у бўлмаганда эди ер юзаси +100 с0 , кечаси эса - +100 с0 совуган бўлар эди. маърузада хавони газ таркиби, уни ифлосланиш сабаблари ва ифлосланишга қарши кураш йщллари баён этилади. 1.ҳаво қобиьи асосан азот (78,09%), кислород (20,95%) дан иборат бўлиб, улар атмосфера газ таркибининг 99 фоизини ташкил этади, қолган 1 фоизини эса бошқа (аргон, карбонат ангидрид, неон, водород, гелий, криптон, ксенон, аммик, озон, родон ва бошқалар) газлардир. газларнинг бири кщпайиб, иккинчиси камайиб кетиши тирик мавжудот ҳаётини мувозанатдан чиқариб юборади ва халокатга олиб бориши мумкин. атмосферадаги азот асосан ердаги микроорганизмлар фаолияти натижасида юзага келиб, биологик жараёнларда унчалик роль щйнамайди. ердаги тоь жинсларида мужассамлашган азот атмосферадаги азотга қараганда 50 баробар кщпдир. …

ароитларга қараб озон ва сув буьлари миқдори турли жойда турлича бўлади. атмосферада сув булут ва туманларда майда томчи ва муз кристалчалари ъолида учрайди. сув буьлари асосан 10 км гача бўлган баландликларда учрайди. 80 км баландикларда ъосил бўладиган «кумушсимон» булутлар муз заррачаларидан иборатдир. атмосферанинг қуйи қисмида учрайдиган карбонат ангидрид (со2) щсимликларнинг фотосинтез жараёнида фаол қатнашади. (со2 яшил щсимликларнинг органик модда ъосил қиладиган асосий қисмидир). карбонат ангидрид вулканлар отилиши, ёқильилар ёниши, органик моддаларнинг чириши ва органимларнинг нафас олиши натижасида пайдо бўлади. ҳаво таркибида карбонат ангидрид миқдори 0,07 фоиздан ошса, хайвонот дунёси ва кишиларнинг нафас олишига таъсир кщрсатади. карбонат ангидрид бошқа газларга нисбатан оьир бўлганидан чуқур ерларда (эски қудуқ, шахта ва бошқаларда) кщпроқ учрайди. атмосфера чанглари ҳаво қобиьининг ажралмас таркибий қисмидир. жуда майда заррачалар органик ва ноорганик жараёнлар натижасида хамда тоь динслари ва тупроқ қатламининг емирилиши (нураши), вулкан ъосилари, щрмон, дашт ва торф ёньинлари, денгиз сувларининг буьланиши оқибатида пайдо бўлганди. атмосферада жуда кщп …

а ва қиш ойларидла, ёьиндан, қор ёққандан сщнг ҳаво ниъоятда тоза бўлади. атмосферадаги чанглар ер юзасининг релpеф хусусияти, тузилиши ва баландлигига қараб турли миқдорда учрайди. масалан, шаҳар устидаги 1 см3 хажмдаги ҳавода 100 000 дона чанг зарраси бўлса, океан устидаги 1 см3 хажмдаги ҳавода 100 дона чанг зарраси бўлади. лекин денгиз шамоли сув юзасидан турли гидроскопик ядро (naclj) ларни бир ердан иккинчи ерга учириб ташлайди. инсоннинг хщжалик фаолияти атмосфера таркибини щзгартириб юбормоқда: атмосферанинг қуйи қисмига кщплаб қщшилаётган карбонат ангидрид, ис гази, турли заҳарли газлар, радиоактив моддалар ва чанг заррачалари ҳаво қобиьи таркибини щзгаришига катта таъсир кщрсатмоқда. атмосферанинг ифлосланиш сабаблари атмосферани тоза сақлаш табиатни мухофаза этиш муоаммосининг ажралмас қисмидир; атмосферанинг ифлосланиши ернинг ҳаво қобиьига таъсир этибгина қолмасдан, балки инсон ҳаёти ва теварак атрофдаги муҳитни хавф остига қщяди. атмосферани тоза сақлаш муаммоси инсониятни қадимдан қизиқтириб келган. илгарилари ҳаво саноат обoектлари устидагина ифлосланган бўлса, саноат, транспорт, энергетика ва бошқалардан чиққан чиқинди катта-катта туманлар …

ерадаги карбонат ангидрид миқдори узоқ вақтгача бир меoёрда эди. чунки щсимлик фотосинтез йщли билан атмосферадан 110 млрд.т. ёки 5% карбонат ангидрид ютар эди. бунинг щрнини эса моддаларнинг чириши, ёқильининг ёниши ва ёньинлардан чиққан газлар эгаллар эди. хозирги вақтда турли ташқи кучлар таъсирида биосфера секин-аста щзгариб бормоқда. чунки инсон фаолияти натижасида кундан-кунга кщпайиб бораётган со2 газини щсимлик ва океандаги фитопланктонлар ютиб улгура олмаётирлар. атмосфера таркибидаги кислород муаммоси хам актуал бўлиб, кислород миқдори йилдан-йилга камайиб бормоқда. масалан, ақш нинг саноат, транспорт, аъоли ва хайвонот дунёси «истеъмол» этаётган кислород щрнини шу мамлакат худудидаги щсимликлар ишлаб чиқараётган кислород қопламаётир. шунинг учун ақш тоза ҳаво олишда бошқа давлат ъисобига яшамоқда. атмосфера турли йщллар билан ифлосланади. ифлосланиш сабабларини аниқлаш ва унинг олдини олиш катта амалий ахамиятга эга. ж.детри (1973) атмосфера ифлосланиши сабабларини тщрт гуруъга бўлишни таклиф этади: 1. табиий йщл билан ифлосланиш (минерал, щсимлик, хайвон ва микроорганизмлар таъсирида) 2. саноат тармоқлари, транспорт ва турар жойларни иситишда …

аги 140 млр.т. карбонат ангидрид газининг 10 фоизини ёқильи ресурсларининг ёнишидан вужудга келган ва унинг атмосферадаги миқдори йилдан-йилга ортиб бормоқда. техника тараққиёти натижасида ёнилқи ресурслари ер ва океаннинг саёз ерларидан кщплаб олинмоқда ва ишлатилмоқда. оқибатда турли ёқильи маъсулотларининг қолдиқлари атмосферага қщшилиб, уни бузмоқда (бир тонна бензин ёниши натижасида 60 кг ис гази (со) хақога кщтарилади ва аралашади). яқин кунларгача саноат ва унинг тармоқлари биосферанинг ифлосланишида асосий манба бўлиб келди. саноат объектлари ва иссиқлик электр станцияларида ёқильиларининг тщлиқ ёнмаслиги оқибатида юз минглаб трубалардан турли миқдорда заҳарли газлар ҳавога чиқиб, баъзилари эса ер юзасига тушганда, бошқалари атмосфера қатламларида узоқ вақтгача сақланиши мумкин. масалан, «электрисите де франс» иссиқлик электростанция компанияси ҳар ойда 51000 т. кщмир ёқади; оқибатда ҳар куни станция трубаларидан 33 т. сульфат ангидрид гази ва 250 т. кул ҳавога чиқади. нефть билан ишлайдиган иссиқлик электр станциялари ҳавога кул чиқармайди, аммо кщмир ишлатадиган станцияга қараганда 3 баравар кщп сульфат ангидрид гази ажратиб …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ер шарида табиий ва сунъий радиоактивлик ва уларнинг вақт ўтиши билан ўзгариши"

1452084296_63072.doc ер шарида табиий ва сунъий радиоактивлик ва уларнинг вақт ўтиши билан ўзгариши reja: 1. атмосферанинг таркибий қисми ва ифлосланиши. 2. озон қатлами ва кислотали ёмғирларнатижасида ифлосланишнинг социал-иқтисодий оқибатлари. 3. атмосфера ифлосланишини олдини олиш тадбирлари. атмосфера – ернинг газсимон таркиби, агар у бўлмаганда эди ер юзаси +100 с0 , кечаси эса - +100 с0 совуган бўлар эди. маърузада хавони газ таркиби, уни ифлосланиш сабаблари ва ифлосланишга қарши кураш йщллари баён этилади. 1.ҳаво қобиьи асосан азот (78,09%), кислород (20,95%) дан иборат бўлиб, улар атмосфера газ таркибининг 99 фоизини ташкил этади, қолган 1 фоизини эса бошқа (аргон, карбонат ангидрид, неон, водород, гелий, криптон, ксенон, аммик, озон, родон ва бошқалар) газлардир. газларнинг бири ...

Формат DOC, 113,0 КБ. Чтобы скачать "ер шарида табиий ва сунъий радиоактивлик ва уларнинг вақт ўтиши билан ўзгариши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ер шарида табиий ва сунъий ради… DOC Бесплатная загрузка Telegram