ўсимлик ҳужайраси физиологияси

DOCX 26.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1502520847_68753.docx ўсимлик ҳужайраси физиологияси режа: 1. ҳужайра ўсимлик организмининг элементар структура ва функционал бирлиги. 2. ҳужайра тузилишининг структура асослари. 3. протоплазманинг физик кимёвий хоссалари. 4. биоэнергетиканинг асосий тушунчалари. 5. ҳужайранинг аденилат системаси. ҳужайра ўсимлик организмининг элементар структура ва функционал бирлиги. бутун ўсимликларнинг асосий структура бирлигини ҳужайралар ташкил этади. уларнинг тириклик хусусиятлари шу ҳужайраларда белгиланади. чунки модда алмашуви деб аталувчи ассимиляция ва диссимиляция жараёнлари, уларнинг бирлиги фақат ҳужайрадагина содир бўлади. ана шу иккала жараённинг бирлиги тириклик деб аталувчи материянинг ҳаракат формасини белгилайди. яшил ўсимликлар ҳар хил органлар йигиндисидан иборат бўлиб, бу органлар ўз наватида тўқималар ва ҳужайралар бирлашмасидан тўзилган. юксак тўзилишга эга бўлган ҳар бир ўсимлик организми мураккаб система сифатида бир-бири билан узвий равишда алоқада бўлган органлар ва функциялар йигиндисидан иборатдир. бу бирликнинг асосини ҳужайралар ташкил этади. тирик ҳужайра ярим ўтказувчанлик хусусиятига эга бўлган мембрана билан чегараланган бўлиб, ўзини қайта қуриш қобилятига эга. табиатдаги организмлар икки группага бўлинади: 1-прокариотлар – ҳужайрасида …
2
ди. ўсимлик ҳужайралари кўриниши жихатидан 2 хил бўлиши мумкин, паренхиматик ва прозенхиматик. паренхиматик ҳужайралари – уларнинг эни бўйига тенг бўлиб, кўпроқ квадратга ўхшаш бўлади. прозенхиматик ҳужайралар – уларнинг бўйи энидан бир неча баробар катта бўлади. ўсимлик ҳужайраларнинг кўриниши ва бажарадиган функциялари 1- ҳар хил бўлса ҳам, умумий тўзилишга эга. 1-жадвал прокариот ва эукариот ҳужайралар тузилиши прокариот ҳужайралар тузилиши эукариот ҳужайралар тузилиши ҳужайрақобиги полисаҳарид ва полипептид моддалардан тузилган ҳужайра кобиги целюлоза, гемицелюлоза ва пектин моддалардан ташкил топган. шаклланган ядроси бўлмайди. шаклланган ядро элементлари мавжуд. рибосомалари субмикроскопик тузилишга эга,ҳужайрада 100 тадан 10000тагача бўлади. рибосомалари микроскопик тузилишга, ҳужайрада 20тадан 100тагача бўлади. шаклланган органоидларга эга эмас, модда алмашиниш инециал таначаларда амалга ошади. шаклланган органоидларга эга модда алмашиниш ана шу органоидларда амалга ошади. бактериялар, цианобактериялар, бир ҳужайрали сувўтлари. кўп ҳужайрали ва баъзи бир бир ҳужайрали сувўтлари, юксак ўсимликлар. 2. ҳужайра тузилишининг структура асослари ўсимлик ҳужайраларида даслаб ҳужайра қобиғини ва ички таркибий қисмини фарқлаш зарур. ҳаётий …
3
учрайди. ҳужайра пўсти таркибида целюлоза, гемицелюлоза ва пектин моддалари (30%, 40%, ва 25% нисбатда) учрайди. ҳужайра пўсти уч қаватдан иборат. асосан ички қават йўғонлашиши хусусиятига эга. иккинчиси уч қатламдан иборат. ҳужайра пўстида инвертаза, фосфотаза, аскорбатоксидаза каби ферментлар бўлиб, у ҳам энзиматик фаол 2 ҳисобланади. маълумки ҳужайра пўсти сув ва сувда эриган моддаларни яхши ўтказдиради. бироқ унинг ёғочлашиши ўтказувчанликни сезиларли камайтиради, пўкаклашиш эса ўтказувчанликни кескин камайтиради. эндоплазматик тўр. уни 1945 йилда портер аниқлаган. у каналча, пуфакчалар ва цистерналарнинг ўзаро туташган мураккаб шохланган тур системасини ташкил қилади. эндоплазматик тўр цитоплазмада кенг тарқалган ва мураккаб мембрана структурасига эга. мембрананинг қалинлиги 5-7 нм атрофида, диаметри 30-50нм. ички қисми суюқлик билан тўлган. уларнинг юзаси силлиқ ёки донадор бўлади. силлиқ мембранада асосан углеводлар, липидлар, терпеноидлар ҳосил бўлса, донадор мембраларда оқсил, ферментлар синтезланади. унинг мембранаси ядро мембранаси ва ички мухитдаги алмашинувни бошқаради. эндоплазматик тўр бир-бирлари билан туташиб, моддалар алмашинувида иштирок этадилар. рибосомалар. 1955 йилда паллада очган. булар …
4
обиғини шаклланишида иштирок этади, ҳамда шилимшиқ моддаларни чиқариб ташлашда иштирок этади. пластидалар.пластидалар шаклан овалсимон ёки элипссимон бўлади, икки қават мембрана билан ўралган. ўсимликлар ҳужайрасида 20-50 тагача пластида учрайди. улар уч хил бўлади: лейкопластлар (рангсиз), хромопластлар (рангли) ва хлоропластлдар (яшил рангда). хлоропластлар таркибида хлорофилл ва каратиноид пигментлари бўлиб, фотосинтезда иштирок этади. хромопластлар сариқ ёки ва зарғалдоқ рангда бўлиб, ўсимликнинг асосан гулларида ва мевасида учрайди. уларда каротин, лютеин, виолаксантин пигментлари бўлади. лейкопластларда пигмент бўлмайди, уларда запас озиқ моддалар тўпланади. ёруғликда лейкопластлар хлоропластларга айланиши мумкин. митохондрия. қўш мембранали органоид, уларда энергетик жараёнлар кузатилади ва атф синтезланади. ўсимликда митахондриялар думалок ёки гантелсимон бўлиб, ҳужайрада 50-2000тагача учрайда. ички мембранаси кристалар ҳосил қилади. ҳар 5-10 кунда митохондриялар янгиланиб туради. уларда днк, рнк ва рибосома бўлганлиги учун оқсил синтезлаш қобилиятига эга. лизасома. мембрана билан ўралган органоид, улар эндоплазматик тўр ёки гольджи аппаратидан ҳосил бўлади. уларда асосан гидролитик ферментлар жойлашади, булар нордон ферментлар бўлиб, моддаларни сув ёрдамида парчалайди. …
5
протеаза, рнказа, днказа ферментлари учрайди ва ёғ синтезида иштирок этади. микронайчалар. цитоплазманинг ташқи тахламида найчасимон органоид. узунлиги 20-30 нм, қалинлиги 5-10 нм. мембранаси йўқ, глобуляр оксил трубасидан ташкил топган, цитоскелетни ҳосил қилади ва цитоплазма ҳаракатини амалга оширади. вакуола. ўсимлик ҳужайраси учун ҳарактерли органоид. унинг мембранаси тонопласт дейилади, ички суюклик ҳужайра ширасиданиборат. ширанинг 96-98%ни сув ташкил этади, колгани органик кислоталар, оксиллар, аминокислота, углеводлар, алколоидлар, тузлар, ошловчи моддалар ва пигментлар. вакуола эндоплазматик тўр пуфакчаларининг қўшилишидан ҳосил бўлади. вакуола ҳужайранинг осматик хусусиятини белгилайди, бу эса ҳужайрани сўриш кучи, тургор босими ва сув режимини белгилайди. ядро. ирсий белгини сақловчи органоид кўриниши думалок, овал ёки ипсимон бўлади. кўпинча битта, баъзан кўп миқдорда бўлади. ядро икки қават мембрана билан ўралган, 1-6 ядрочаси бўлади. унинг таркиби 80% оксил ва 15-16% рнкдан иборат. ядрога рнкни тақсимланишида иштирок этади. ядро ядро шираси-нуклеоплазма билан тўлдирилган бўлади, унинг таркиби асосан оксиллар 74%, днк 14% ва рнк 12% дан иборат, бундан ташқари …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўсимлик ҳужайраси физиологияси"

1502520847_68753.docx ўсимлик ҳужайраси физиологияси режа: 1. ҳужайра ўсимлик организмининг элементар структура ва функционал бирлиги. 2. ҳужайра тузилишининг структура асослари. 3. протоплазманинг физик кимёвий хоссалари. 4. биоэнергетиканинг асосий тушунчалари. 5. ҳужайранинг аденилат системаси. ҳужайра ўсимлик организмининг элементар структура ва функционал бирлиги. бутун ўсимликларнинг асосий структура бирлигини ҳужайралар ташкил этади. уларнинг тириклик хусусиятлари шу ҳужайраларда белгиланади. чунки модда алмашуви деб аталувчи ассимиляция ва диссимиляция жараёнлари, уларнинг бирлиги фақат ҳужайрадагина содир бўлади. ана шу иккала жараённинг бирлиги тириклик деб аталувчи материянинг ҳаракат формасини белгилайди. яшил ўсимликлар ҳар хил органлар йигиндисидан иборат бўлиб, бу органлар ў...

DOCX format, 26.8 KB. To download "ўсимлик ҳужайраси физиологияси", click the Telegram button on the left.