ўсимликлар ҳужайрасининг физиологияси

PPTX 16 sahifa 756,4 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 16
презентация powerpoint мавзу-2 ўсимликлар ҳужайрасининг физиологияси. ҳужайрани очилиш тарихи сизларга маълумки, левен гук, ўзини такомиллаштирилган микроскопида пўкак ҳужайрасини ўганаётиб қўллаган термини ҳужайра яъни грекча цитос - ҳужайра, лотинча - cеллула. 1839 йилда м.я.шлейден ва т.шванлар тамонидан яратилагн ҳужайра назариясини таълимоти яратилгандан сўнг, ҳужайра барча тирикликка хос бўлган универсал орган эканлиги тан олинди. бу маълумотлар сизларга ўрта мактабдан маълум. ҳужайра таълимотида прокариотлар - шакилланган ядрога эга бўлмаган организмлар, эукариотлар шакиллнган ядрога эга бўлган ҳужайраи организмлар, киради. ҳужайра девори-қобиқ билан ўралган вакуола, протопласт, уни таркибига микроскопик тузилмалар (ядро, хлоропласт, митох.), цитоплазма унинг таркибиган микроскопик ва ультромикроскопик тузилмалар (энд. тўр, голджи аппар., рибосома ва қолган бошқа органеллар.) |-------------------ҳужайра----------------------| ҳ-ра девори вакуола протопласт | ↘ цитоплазма микроскоп.тузилма | ↘ | | | ул.мик.туз. гиалоплазма ядро хл-плст митох | эдоплаз.тўр │ рибосома ҳужайра девори: мустахкамликни таъминлайди, ҳужайра ичида осмотик босим ҳосил қилади, гидростатик босимдан ва турли хил инфекциялардан, механик таъсирлардан сақлайди. таркиби: целлюлоза бетта-d глюкозадан, …
2 / 16
ада организмда моддалар алмашинуви содир бўлади. ҳужайра ичидаги органлараро моддалар алмашинуви содир бўлиши учун поралар шакилланади ва органоидлар бир-бири билан плазмадесмалар пора орқали боғлиши орқали эса, ҳужайралараро моддалар алмашинуви пайдо бўлади. ҳужайра мебранаси 60% оқсилдан, 30% липидлардан, 2-10% углевод, калий ва магний ионлари, боғланган сув 30% атрофида (қуруқ массасидан) ташкил қилади. организм ҳужайраиларининг бир бири билан боғланишининг 4 хил йўналиши мавжуд: илдиз хужайралари оркали сувннинг харакат йўллари : а-апопласт йўл, ҳужайра пўсти; б – симпласт; в – цитоплазма, вакуола; 1- ҳужайра деворлари билан боғланган бўлса апопласт, боғланиш, апопласт - бу ҳужайраларнинг эркин бўшлиғи, ҳужайра органоидларини оралиғи, ксилемани ўлган тўқмалари апопласт деб номланган. 2-цитоплазма орқали боғланган бўлса симпласт, симпласт – плазмадесма бириктирган ҳужайра протопластларининг йиғиндиси симпласт дейилади. 3 - эндоплазматик тўр орқали боғланиш, 4 - плазмодесмалр орқали боғланиш. трансвакуляр–сувнинг хужайра шираси орқали ҳаракатланишини билдиради. хужайрага сувнинг кириши ва ҳаракатланиши хужайра ширасининг осмотик босимига тўла боғлиқ. осмотик босим қанча юқори бўлса, бу …
3 / 16
ҳолларда амалга ошади; а- агар моддалар липидларда эрувчан бўлса, б- липидлараро оралиқ бўшлик пайдо бўлганда, в- липопротеинли тарқатувчилар ёрдамида, г- липопротеин комплекслари ҳосил қилган махсус каналлар (натрийли, калийли) ва бошқа каналлар орқали ўтиш. қандлар, аминокислоталар ва айрим бошқа субстратлар симпортда махсус ўтказувчи каналлар орқали ўтиши мумкин ( яъни бир йўналишда бир тамонга бирга ўтиш), н+ ионлари (бактерия, замбуруғлар, ўсимликлар) ёки на+ ионлари билан (ҳайвонларда), бундай ҳолатларда асосий харакатлантирувчи кучлар субстратлар эмас, балки ионлар градиенти ҳисобланади. акив (фаол) ҳаракат: элекрокимёвий ионлар градиентига қарши ўтказиш яъни, фаол транспорт атф азалар атф энергиясидан фойдаланиб амалга оширади. к+, nа+ -атф аза, н+-атфаза анион атф азалар маълум. н+- ионларини фаол транспорти надн, надрн ёки редокси занжирини бошқа қисимларидаги оксидланувчи бирикмаларни энергиясидан ҳам фойдалиши мумкин. н+- ионларини биологик мембраналар орқали атф дан ёки над(р)н фойдаланиб ўтиши протон помпа, н+-помпалари ёки н+-насослари деб ном олган. nа+ - помпалари ҳайвон ҳужайраларида қанчалик муҳим бўлса, н+-помпалари ҳам ўсимлик ҳужайрасининг …
4 / 16
инг асосий қисмини ташкил қилади. органик моддалардан оқсиллар, углеводлар ўсимлик ҳаётида ўта муҳим вазифани бажаради. органик модда модда таркибида углерод, кислород, водород ва азот кўпроқ учирайди,шунинг учун уларни органогенлар дейилади. углерод -45%, кислород-42%, водород-6,5%, ва азот 1,5% ни ташкил қилади. ўсимлик қолдиқлари куйдирилганда кул таркибида бир қатор элементларнинг оксидлари қолади, буларни барчаси ўсимликнинг қуруқ массасини 5% ни ташкил қилиши мумкин. ундан ташқари кул таркибида жуда оз миқдорда мис, молибден, темир, рух, марганетс каби элементлар учирайди, уларни микроелементлар деб аталади. 1.захира моддалар- организм тамонидан тўпланган озиқа моддалардир. захира моддалар икки хил бўлади. биринчиси – азотсиз бирикмалар, уларга углеводлар ва ёғлар киради. иккинчиси оқсиллардир. углеводлар с, н, о дан ташкил топган. крахмал- (с6 н10о5)н. у ўсимликларда фотосинтез жараёнида ҳосил бўлади ва кархмал доначалари кўринишида тўпланади. шолида – 80%, буғдойда - 60-70%, амарантда - 60-65%, картошкада – 20%, крахмал учирайди. крахмалга ёд билан сифатли реаксия ўтказилганда уни кўк ранга бўялиши кузатилади. крахмал ҳужайрадаги …
5 / 16
уганакларида учирайди. масалан, мураккабгулдошлар оиласига мансуб ўсимликлардан топинамбурда кўп учирайди. сахароза эса, қанд лавлагида ва шакарқамишда захира модда сифатида кўп тўплпнади. глюкоза эса узум шакари бўлиб, узумда 18% гача йиғилиши мумкин. липидлар. уларга ёғ ва ёғсимон моддалар киради. улар сувда яхши эримайди, асосан органик эритувчиларда (ефир, атсетон, бензин ва ҳ.к.) яхши эрийди. липидлар ёғлар, мумлар, фосфатидлар, гликолипидларга бўлиниди. ёғлар ўсимликларда кўпроқ захира модда сифатида учирайди. чигитда - 23%, кунгабоқарда - 25-40%, кунжутда - 50%, буғдойда - 2%, амарантда 7% гача бўлади. фақат 1% га яқин ёғлар структуравий характерга эга. ёғлар. ёғлар углеводларга нисбатан юқори колорияли ҳисобланади, шунинг учун нафас олиш жараёнидаги оксидланишда кўпроқ энергия ажратади. 1 гр.ёғда 37,5кдж энергия бўлади. ёғлар липаза ферменти таъсирида таркибий қисми бўлаган глитсерин ва ёғ кислоталарга парчаланади. ёғ кислоталар тўйинган ва тўйинмаган кислоталардан иборат. тўйинмаган ёғ кислоталарга олеат (с18н34о2), линолат (с18н32о2), линолеат (с18н3оо2) кирса, тўйинганларига эса, палмитат (с12н24о) киради. ўсимлик таркибидаги ёғларни 98% ни глитсеридлар, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ўсимликлар ҳужайрасининг физиологияси" haqida

презентация powerpoint мавзу-2 ўсимликлар ҳужайрасининг физиологияси. ҳужайрани очилиш тарихи сизларга маълумки, левен гук, ўзини такомиллаштирилган микроскопида пўкак ҳужайрасини ўганаётиб қўллаган термини ҳужайра яъни грекча цитос - ҳужайра, лотинча - cеллула. 1839 йилда м.я.шлейден ва т.шванлар тамонидан яратилагн ҳужайра назариясини таълимоти яратилгандан сўнг, ҳужайра барча тирикликка хос бўлган универсал орган эканлиги тан олинди. бу маълумотлар сизларга ўрта мактабдан маълум. ҳужайра таълимотида прокариотлар - шакилланган ядрога эга бўлмаган организмлар, эукариотлар шакиллнган ядрога эга бўлган ҳужайраи организмлар, киради. ҳужайра девори-қобиқ билан ўралган вакуола, протопласт, уни таркибига микроскопик тузилмалар (ядро, хлоропласт, митох.), цитоплазма унинг таркибиган микроскопик ...

Bu fayl PPTX formatida 16 sahifadan iborat (756,4 KB). "ўсимликлар ҳужайрасининг физиологияси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.