витаминлар

DOC 53,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363265853_42183.doc витаминлар www.arxiv.uz режа: 1. витаминлар хакида тушунча, уларни биологик ахамияти. 2. номенклатура ва таснифи. 3. айрим витаминларнинг хоссалари. 4. витаминсимон моддалар ва актив витаминлар. хх асрнинг бошларига кадар айрим олимларнинг фикрича тирик организмнинг нормал хаёти учун овкат таркибидаги оксиллар, ёглар, углеводлар ва минерал моддалар ва сув етарли деб хисобланган. лекин кейинги купчилдик текширувларни натижалари организмнинг соглом яшаши усиши ва мехнатга кобилятли булиши учун озука таркибида юкоридагилрадан ташкари яна кандайдир моддалар хам булиши зарурлиги аникланган. бундай мухим хулосанинг чикарилишида рус олими н.и.луининнинг 80 йиллардаги илмий кашфиётлари катта ахмиятга эга булди. у сичконлар устида тажриба утказиб бу ишларни илмий асослади ва унинг хулосаларини рус олими к.а.соснин узининг илмий кашфиётларида яна бир тасдиклаган япон олими танаки 1882 йил 9 ой давомида япон денгизлари орасида кузатиш ишлари олиб бориб бери-бери касаллигини даволашга эришди. 1885 йилда рус олими и.в.пашутин эса синга ва скорбус касали яшил усимлик махсулотлари етишмаган пайтларда пайдо булишини айтиб утди. 1882 …
2
ган янги бир кимёвий брикма деб караб унга «витамин» номини берди. кейинчалик таркибида аминогруппаси ва умуман азот элементи мутлоко учрамайдиган купгина витаминлар хам аникланган. лекин функ томонидан берилган бу номга фанда ва турмушда мустахкам мослашиниб колгани учун узгартирилмади. витаминларнинг биринчи марта аниклашга катта хисса кушган олимлар н.и.лунин, к.функ, эйкманлар булиб кейинчалик бу сохада рус олимлари п.в.пашутин, с.а.сосин ва америкалик олим гонкинларнинг хизматлари катта. хозирда 30 яга якин витаминлар аникланган булиб уларни купчилиги табиий озукавий махсулотлар ва кимёвий йул билан хосил килинган улар хар-хил кимёвий таиатли органик брикмалар булиб улар одам ва хайвонлар организмининг хаёт фаолияти учун зарур булган жараёнларда катта рол уйнайди. улар асосан усимлик ва микроорганизмлар хужайраларида синтезланади. хайвонлар витаминларининг купчилигини тайёр холда озукавий махсулотлар билан кабул килади чунки уларнинг купчилиги хайвонлар организмида синтезланмайди. айрим в группа витаминлари кавиш кайтарувчи хайвонлар медасидаги микрорганизмларнинг фаолияти натижасида хосил булиши аникланган. хайвонлар организмида витаминлар оз микдорда булсада айрим тукималарнинг таркибига кириб уларнинг …
3
холатда эмас балки биологик актив моддаларга айланган холатда иштирок этади. демак витаминлар маълум даражада тирик организмдаги моддалар алмашинуви жараёнларини бошкаришда иштирок этадиган биологик актив моддалар хисобланади. масалан: фосфор кислоталарининг эфирлари холатида иштирок этади. озука таркибида бир витаминнинг етишмовчилиги натижасида содир буладиган касаллик авитаминоз дейилади ва бу касаллик хам учрайди. организм талабини озука таркибидаги айрим витаминлар кондира олмаслиги натижасида бирламчи гиповитаминоз касаллиги юзага келади. организмда иккиламчи гиповитаминознинг учрашига меъда ичакларнинг йуллари яллигланиши касалланиша натижасида озука таркибида керакли моддаларнинг суриб олиши кобиляти йуколиши саба булади. бундай касалланган организмларга витаминни препаратлар озука билан эмас балки тери остига мускул тукимасига ёки конга юборилади. организмда бир нечта витаминларнинг етишмовчилиги натижасида содир буладиган касалликлар поливитаминоз дейилади. организмда витаминларнинг етишмаслиги ёки умуман булмаслигига асосий сабалар озука таркибида витаминларнингкм ёки умуман булмаслиги баъзиларнинг эса ичак деворлари оркали чсурила олмай колиши озукалар таркибида витаминларнинг синтезланишига халакит киладиган салбий омиллар жумладан антибиотик ёки сулфаниламид препаратлари булиб уларни узулуксиз кабул килишдир. …
4
ининг айрим харфлари билан белгилаш кабул килинган кейинчалик уларни химявий тузилиши аниклангач уларнинг кимявий таркибига караб хам номланган. витаминларнинг узлари даволайдиган касалликларни номига «анти» кушимчасини кушиб йули билан хам хосил килинган. витаминларни номлашга 1913 йилда мах каллун асос солган десак хам булаверади. у хайвонлапрни нормал усиши учун ёгда эрийдиган а фактор зарурлигини аниклаган ва бу витаминлар а деб номланган. ёгда эрийдиган витаминлар. а витамин ретинол (антиксерофталмик) уни урганиш 1882 йилдан бошланган. чунки шу йили рус врачи м.в.савелев шапкурлик касалини даволаш учун бир хил ёг айникса балик ёги катта ахамиятга эгалигини аниклаган. а витаминни циклик туйинмаган бир атомли спирти унинг тузилишини биринчи булиб швециялик олим крррел 1931 йилда аниклаган. а витамин етишмаганда турли хил касалликлар ксерофталмия касаллиги учрайди. бунда биринчи навбатда куз косаси курийди. эпителий кавати ксеротинизацияга учрайди. кератинизаиця деганда куз ёшининг ажралмаслиги натижасида куз косаси курий бошлаб кератинлар билан копланиб колиши тушунилади. кузнинг шох пардаси ёрилиб инфекция тушиш натижасида йиринглаб …
5
ркалган ва биологик активлиги энг юкори булган витаминлар д2 ва д3 дир. эргостерол ва холестерол д2 ва д3 витаминларининг рангсиз кристаллар булиб сувда эримайди мой ва органик эритувчиларда эрийди. организмда д витамин етишмаса суяк тукималариджа фосфор ва калций алмашинуви ошкозон ичак йулларида калций ва фосфорнинг сурилиши бузилади. натижада инсон ва хайвонларнинг ёшлик даврларида рахит катта ёшларидан остиёмоляссия (суякнинг юмшок булиб колиши) хамда остиопород (суякнинг тешилиши) касалликлари учрайди. ултирабинафша нурлар таъсрида фотостеринларнинг вакили эргостериндан д2 ва зоостеринларнинг вакили холестирендан о3 синтезланади. такаферол (е витамин) у купайиш ёки антистирил витамин деб хам юритилади 1922 йилда бишон ва эванс сичконлар ва каламушлар уйида тажриба утказишиб агар бу жониворлар узок муддат сут билан бокилса купайиш хусусиятини йукотилиши аникланган. агар уларнинг озукасига бугдой ва яшил усимликлардан кушилса купайиш меёрига етиши мумкинлигини урганишган витамин е ёки такаферо (токос-авлод, ферол-утказаман) етишмаса эркак ва ургочи хайвонларнинг жинсий органларида салбий узгаришлар булади. яни ургочиларида оталаниш содир булсада эмбирион кайта …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "витаминлар"

1363265853_42183.doc витаминлар www.arxiv.uz режа: 1. витаминлар хакида тушунча, уларни биологик ахамияти. 2. номенклатура ва таснифи. 3. айрим витаминларнинг хоссалари. 4. витаминсимон моддалар ва актив витаминлар. хх асрнинг бошларига кадар айрим олимларнинг фикрича тирик организмнинг нормал хаёти учун овкат таркибидаги оксиллар, ёглар, углеводлар ва минерал моддалар ва сув етарли деб хисобланган. лекин кейинги купчилдик текширувларни натижалари организмнинг соглом яшаши усиши ва мехнатга кобилятли булиши учун озука таркибида юкоридагилрадан ташкари яна кандайдир моддалар хам булиши зарурлиги аникланган. бундай мухим хулосанинг чикарилишида рус олими н.и.луининнинг 80 йиллардаги илмий кашфиётлари катта ахмиятга эга булди. у сичконлар устида тажриба утказиб бу ишларни илмий асослади ва ун...

Формат DOC, 53,5 КБ. Чтобы скачать "витаминлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: витаминлар DOC Бесплатная загрузка Telegram