**vitaminlar**

PPT 64 pages 4.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 64
маъруза 4. витаминлар ва уларнинг организмдаги функцияси. ma`ruza: № 5-6 vitaminlar ma`ruzachi: dotsent, phd mustafakulov muhammadjon abduvaliyevich маъруза режаси: кириш. витаминлар тўғрисида умумий тушунчалар. витаминларнинг таснифи ва умумий хусусиятлари. витаминлар номенклатураси ва классификацияси. авитаминоз, гиповитаминоз ва гипервитаминоз. ёғда эрувчи витаминлар. сувда эрувчи витаминлар. антивитаминлар. витаминлар – органик моддалар бўлиб, овқат маҳсулотлари таркибида оз миқдорда учрайди ва организмда кечадиган биокимёвий ва физиологик жараёнларни таъминлайди. улар организмда модда алмашинувни бошқаришда фаол иштирок этадилар. рус олими н.и.лунин (1880) ва голландия олими эйкман (1897 й) ўз тажрибалари билан витаминлар тўғрисидаги таълимотга асос солдилар. 1911 й. польша олими казимир функ гуруч пўстлоғидан кристалл ҳолда органик модда ажратиб олади ва унга витамин (ҳаёт амини) деб ном беради, чунки унинг таркибида амино гуруҳ бор бўлган. бу модда бери-бери касаллигини даволаган. тирик организмларнинг ҳаёт фаолияти бир меъёрда кечиши учун зарур бўлган биологик фаол моддалардан бири витаминлардир. инсон ва ҳайвонларнинг нормал ҳаёти учун овқат таркибида оқсиллар, ёғлар, углеводлар, минерал …
2 / 64
га зарур эмаслиги ҳам аниқланган. масалан, l-аскорбин кислота одам, маймун учун зарур бўлиб, бошқа ҳайвонларда у синтезланмайди ва ҳаётий фаолияти учун зарур эмас. 1911 йилда поляк олими к.функ гуруч кепагидан овқатга оз миқдорда қўшиб берганида, бери-бери касаллигини даволайдиган кристалл, фаол модда олишга муваффақ бўлади. функ шу бирикманинг таркибида амин гуруҳи борлигини аниқлаб, унга «витамин» номини беради. «вита» - лотинча ҳаёт, «амин» - таркибида азот тутувчи кимёвий гуруҳ, бинобарин, витамин «ҳаёт амини» маъносини англатади. кейинчалик бу атама озуқа моддалар таркибида учрайдиган барча қўшимча омиллар учун қўлланиладиган бўлди. текширишлар натижасида бу қўшимча омилларнинг айримларида амин гуруҳи, ва умуман, азот тутмаслиги аниқланган бўлса ҳам, витамин сўзи биология ва тиббиётда сақланиб қолган. ҳозиргача 30 дан ортиқ витамин аниқланган бўлиб, улар эрувчанлигига қараб, икки гуруҳга: сувда эрийдиган ва ёғда эрийдиган витаминларга бўлинади. барча витаминлар лотин алифбосининг бош ҳарфлари: a, b, c, d ва ҳоказо билан ифодаланиб, кейинчалик уларга кимёвий номлар ҳам берилди. витаминларнинг умумий хусусиятлари. …
3 / 64
рининг катта дозаларини дори сифатида ишлатиш. гипо-, авитаминоз 2 ҳил бўлади: эндоген ва экзоген сабаблар. экзоген сабаблари: 1. бир ҳил овқатланиш, таркибида витамин кам бўлган овқатларни истемол қилиш; 2. дисбактериоз (ичак флораси нормал таркибининг бузилиши); 3. узоқ муддат давомида химиотерапевтик воситалар (антибиотиклар, сульфаниламид препаратлари) ни ишлатиш; эндоген сабаблар: витаминларнинг сўрилиши ва транспортини бузилиши; коферментлар ҳосил бўлишининг бузилиши (апофермент синтезининг генетик дефекти, коферментни синтезловчи ферментнинг дефекти); ферментлар парчаланишининг кучайиши; витаминларга бўлган талабнинг ортиши (ҳомиладорлик, орагнизмнинг ўсиш даври). витаминларнинг номланиши: 3 ҳил номланади: харфий номланиш кимёвий номланиш биологик таъсири бўйича номланиш масалан: витамин а ёки ретинол ёки антиксерофталмик витамин. витамин в1 ёки тиамин ёки антиневрит витамини. витаминларнинг синфланиши: 2 синфга бўлинади: ёғда эрувчи витаминлар сувда эрувчи витаминлар витаминларнинг синфларга бўлиниши ва номенклатураси ҳарф орқали белгиси кимёвий номи физиологик номи инсон учун бир кунлик эҳтиёжи, мг сувда эрувчилар b1 тиамин антиневрик 2,0 b2 рибофлавин ўсиш витамини 2,0 b3 пантотен кислота антидерматит 12,0 b5 …
4 / 64
балиқ жигари, тухум сариғи. катта одамлар учун 1 суткада 1-1.5 мг витамин а талаб қилинади. биокимёвий функцияси. қуйидаги жараёнларнинг бошқарилишида иштирок этади: ҳужайраларнинг ўсиши ва дифференцировкаси суяк ва тоғай ҳужайраларининг бўлиниши ва пролиферацияси. кўриш жараёнининг фотокимёвий реакцияси. сувда эрувчи витаминлар в1 витамин в2. рибофлавин в3 витамин – пантотен кислота рр витамин (никотин кислота, никотинамид, в5) витамин в6 (пиридоксин) витамин в12 (цианокобаламин) с витамин – аскорбин кислота ёғда эрувчи витаминлар витамин а (ретинол) d2 витамин (эргокальцифероль) d3 витамин (холекальцифероль) витамин е (токоферол) авитаминоз а ўсишнинг тўхташи “курыная слепота” – шапкўрлик – қоронғида кўрмаслик. ксерофтальмия – кўз пардаси (конъюктива)нинг қуриши. кератомаляция – кўз шох пардаси (роговица)нинг хиралашуви ва бўшашуви (парчаланиши). кўрлик. қоронғуда кўрмаслик сабаби: кўриш рецепторида родопсин пигменти бор. у оқсил опсин ва витамин а (ретинал) комплекси: родопсин ёруғда опсин + ретинал қоронғуда родопсин қоронғуда кўришни таъминлайди. витамин а етишмаса родопсин ҳосил бўлмайди ва қоронғуда кўриш бузилади. витамины группы а. 2 каротиноиды …
5 / 64
течение 2 лет. ёғда эрийдиган витаминларга a, d, k, e, q, f лар киради. бу гуруҳ витаминларининг энг муҳим биологик хусусиятларидан бири организмда заҳира ҳолда тўпланишидир. мазкур витаминларнинг деярли хаммаси таркибида қўшбоғ тутганлиги учун оксидланиш-қайтарилиш реакцияларида иштирок этади. витамин а (ретинол) кимёвий жиҳатадн тўйинмаган бир атомли спирт бўлиб, -ионон ҳалқа, иккита изоприн қолдиғидан иборат. витамин а нинг витамерлари бўлмиш а1, а2 аниқланган. а2 витамин ионон ҳалқада қўшимча равишда яна битта қўшбоғ тутади. озиқ-овқат таркибида а витамини етишмаслиги натижасида организм ўсишдан тухтайди. тери ва шилимшиқ парда қуруқлашиши натижасида организмга касаллик туғдирувчи микроблар ўтиб, дерматит, бронхит ҳамда нафас йўлларининг яллиғланиши каби касалликларни қузғатади. а авитаминоз бўлганда яна кўз ҳам шикастланиб, ғира-шира ёруғни кўрмайдиган (шапкўр) бўлиб қолади. кўзнинг ёруғликда сезувчанлиги унинг тўр пардаси таёқчаларида жойлашган кўриш пурпури–радопсиннинг концентрациясига боғлиқ. радопсин мураккаб оқсил, ёруғликда парчаланиб, оқсил-опсин ва а витаминнинг альдегиди бўлган ретинал ҳосил қилади. ретинал фермент ёрдамида тикланиб, ретинолга, яъни а витаминга айланади. қоронғида …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "**vitaminlar**"

маъруза 4. витаминлар ва уларнинг организмдаги функцияси. ma`ruza: № 5-6 vitaminlar ma`ruzachi: dotsent, phd mustafakulov muhammadjon abduvaliyevich маъруза режаси: кириш. витаминлар тўғрисида умумий тушунчалар. витаминларнинг таснифи ва умумий хусусиятлари. витаминлар номенклатураси ва классификацияси. авитаминоз, гиповитаминоз ва гипервитаминоз. ёғда эрувчи витаминлар. сувда эрувчи витаминлар. антивитаминлар. витаминлар – органик моддалар бўлиб, овқат маҳсулотлари таркибида оз миқдорда учрайди ва организмда кечадиган биокимёвий ва физиологик жараёнларни таъминлайди. улар организмда модда алмашинувни бошқаришда фаол иштирок этадилар. рус олими н.и.лунин (1880) ва голландия олими эйкман (1897 й) ўз тажрибалари билан витаминлар тўғрисидаги таълимотга асос солдилар. 1911 й. польша олими кази...

This file contains 64 pages in PPT format (4.2 MB). To download "**vitaminlar**", click the Telegram button on the left.

Tags: **vitaminlar** PPT 64 pages Free download Telegram