витаминлар, минерал моддалар ва сувнинг одам организми учун аҳамияти

DOC 144,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708835735.doc витаминлар, минерал моддалар ва сувнинг одам организми учун аҳамияти режа: 1. истеъмол қилинадиган маҳсулотлар витаминлари ва уларнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти. 2. инсон организмининг соғлом шаклланишида минерал моддаларнинг ўрни. 3. сув ва унинг аҳамияти истеъмол қилинадиган маҳсулотлар витаминлари ва уларнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти. олимлар xix асргача таомлар таркиби асосан оқсиллардан, углеводлардан, ёғлардан ва минерал моддалардан иборат деб тахмин қилиб келишган. xix асрнинг 80-йилларида оқсил, углевод, ёғ ва минерал моддалардан иборат бўлган сунъий таомларнинг организмга таъсирини ўрганиш натижалари бўйича рус олими н.и. лунин биринчилардан бўлиб, қуйидаги энг муҳим илмий хулосага келган: таомлар таркибида оқсил, углевод, ёғ ва минерал моддалардан ташқари организмнинг фаолиятини бошқаришда иштирок қиладиган бошқа моддалар ҳам бўлиши лозим. бўлиши керак бўлган бошқа моддалар устида илмий-тадқиқот ишларининг бошланиб кетиши учун н.и. луниннинг ушбу илмий хулосаси катта туртки бўлди. биринчи бўлиб, 1912 йилда полшалик олим казимир функ гуруч кепагидан ана шундай моддалардан бирини ажратиб олди. …

ишлари шарт. махсус адабиётлардаги маълумотларга қараганда витаминлар одамнинг ақлий ва жисмоний иш қобилиятини ҳамда организмнинг турли хил юқумли касалликларга қаршилигини оширади. бундан ташқари витаминлар ёшларнинг униб-ўсишида ҳам катта аҳамиятга эга. мавжуд витаминлар сувда ва ёғда эрийдиганларга ҳамда витаминга ўхшаш моддаларга бўлинади (жадвал). жадвал витаминларнинг гуруҳларга бўлиниши сувда эрийдиган витаминлар ёғда эрийдиган витаминлар витаминга ўхшаш моддалар витамин с витамин а холин витамин р витамин д миоинозит витамин в1 витамин е витамин в9 витамин в2 витамин к липой кислотаси витамин в6 орот кислотаси витамин рр витамин в15 витамин в12 витамин в3 фолий кислотаси биотин аҳолининг оқилона овқатланишини ташкил қилиш учун витаминларнинг асосий манбаларини яхши билиш шарт. баргли сабзавотлар (карам, кўк пиёз, отқулоқ, шпинат ва ш.ў.) ва кўкатлар с, р ва е витаминларига жуда ҳам бой. оқилона овқатланиш тамойилларига улардан хом таомлар тайёрлаб истеъмол қилиш организмни сон ва миқдор жиҳатдан витаминлар билан тўлик таъминлашга имкон беради. с, р ва а (провитамин а) витаминлари …

жойларда қайта ишланишини ташкил этиш орқали аҳолининг оқилона овқатланишида йил давомида зарур бўлган барча витаминлар билан таъминлаш мумкин. ҳар бир витаминнинг одам организмида бажарадиган вазифаси бор. қуйида сувда ва ёғда эрийдиган баъзи асосий витаминларнинг одам организмида бажарадиган функцияси кўриб чиқилади. витамин с. ушбу витамин аксарият ҳолларда аскорбин кислота дейилади. у ўзининг манбаларида, оксидланган эркин ҳолда ва оксидланмаган ва бошқа моддалар билан кимёвий бириккан ҳолда учрайди. мева ва сабзавотларда унинг бириккан шакли 70%гача етади. с-витаминнинг учта шакли ҳам витаминлик хоссаларига эга. фақат бошқа моддалар билан бириккан с витаминнинг активлиги оксидланмаган ёки оксидланган шакллари активлигининг 50%ни ташкил қилади. витамин с ферментлар таркибида ва эркин ҳолда ҳам барча биокимёвий жараёнларда иштирок қилади. у юрак ва қон томирлари системасидаги, жигар ва бошқа органлардаги қон томирларининг деворларини мустаҳкамлайди. шу сабабли ҳам уларнинг фаолиятини меъёрида таъминлашда катта аҳамиятга эга. агар истеъмол қилинган таомлар таркибидаги витамин с миқдори етарли бўлмаса, қон томирлари, айниқса милк ва тери томирлари, …

1 ушбу витаминнинг асосий вазифаларидан бири углеводлар ва сув алмашинувида в2, в6 витаминлари ҳамда пантотен кислотаси билан биргаликда оқсилларнинг углеводларга, углеводларнинг эса аминокислоталарга айланиш жараёнларида қатнашишидир. нерв, қон айланиш ва сўлаклар ажралиб чиқариш системаларининг ишига ижобий таъсир кўрсатади. бу витамин етишмаганда биринчи навбатда марказий нерв ва таомлар ҳазм қилиш системаларининг функциялари бузилади, натижада одам жисмоний ва ақлий жиҳатдан тез чарчайдиган бўлиб қолади ва иштаҳаси йўқолиб боради. витамин в2 бу витамин ҳам, худди тиаминга ўхшаб, моддалар алмашинувида иштирок этади, организмнинг меъёрида ўсишини ва ривожланишини таъминлайди. пантотен кислотасининг ва витамин в6 нинг ҳазм бўлишини, рр-витаминининг активлигини оширади. ушбу витаминнинг организмда етишмаслик сабабларидан бири- унинг асосий манбаи бўлган сут маҳсулотларини истеъмол қилмаслик ёки таомлар ҳазм қилиш системасининг касаллиги ҳисобланади. бу витамин етишмаган ҳолларда оғиз қурийди, лабларида ёриқлар пайдо бўлади, сочлар оқариб ва тушиб кетиши ҳам мумкин. витамин в6. пиридоксал, пиридоксаламин ва пиридоксинлар унинг асосий вакилларидан ҳисобланади. бу моддалар аминокислоталар (асосан триптофан ва глутамин …

ишлашини таъминлашда иштирок қилади. у баланд ҳарорат таъсирига чидамли бўлганлиги учун маҳсулотлар таркибидаги миқдори кам парчаланади. шу боисдан ҳам организмда унинг етишмаслиги, агар таомлар таркибидаги озиқа моддалар, айниқса оқсил, меъёрида бўлганда, сезилмайди. лекин унинг етишмаслиги фақат сурункали равишда оқсили етишмайдиган таомларни истеъмол қилиб келинганда сезилади. бундай ҳолларда организм тез чарчайди, умумий кучсизланиш пайдо бўлади ва истеъмол қилинган таомнинг ҳазм бўлиши ёмонлаша бошлайди. витамин а. уни болалар витамини ҳам деб аташади, чунки у ёш организмнинг меъёрида униб-ўсишидаги жараёнларда иштирок қилади. бундан ташқари витамин а кўзнинг кўриш қобилиятини оширишда қатнашади. у оқсиллар алмашинувида, гормонлар синтезида, таомнинг ҳазм бўлишида ва организм иммунитетини оширишда иштирок қилади. ушбу витаминнинг етишмаслиги уларнинг манбаларини ҳисобга олмасликда, иссиқлик таъсирида нотўғри ишлов беришда ва ёғсиз таомларни сурункали истеъмол қилишда кузатилади, чунки у ёғда эриган ҳолда қонга сингилади. унинг организмда етишмаслиги натижасида тери оқариб, сувсизланади ва шўрланади, шабкўрлик касаллиги юзага келади, ёш болаларнинг ўсиш жараёни бузилади. витамин д. ушбу витаминнинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "витаминлар, минерал моддалар ва сувнинг одам организми учун аҳамияти"

1708835735.doc витаминлар, минерал моддалар ва сувнинг одам организми учун аҳамияти режа: 1. истеъмол қилинадиган маҳсулотлар витаминлари ва уларнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти. 2. инсон организмининг соғлом шаклланишида минерал моддаларнинг ўрни. 3. сув ва унинг аҳамияти истеъмол қилинадиган маҳсулотлар витаминлари ва уларнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти. олимлар xix асргача таомлар таркиби асосан оқсиллардан, углеводлардан, ёғлардан ва минерал моддалардан иборат деб тахмин қилиб келишган. xix асрнинг 80-йилларида оқсил, углевод, ёғ ва минерал моддалардан иборат бўлган сунъий таомларнинг организмга таъсирини ўрганиш натижалари бўйича рус олими н.и. лунин биринчилардан бўлиб, қуйидаги энг муҳим илмий хулосага келган: таомлар таркибида оқсил, углевод, ёғ ва минерал моддал...

Формат DOC, 144,5 КБ. Чтобы скачать "витаминлар, минерал моддалар ва сувнинг одам организми учун аҳамияти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: витаминлар, минерал моддалар ва… DOC Бесплатная загрузка Telegram