илк палеолит даври археологияси

DOC 58.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1352828220_38647.doc www.arxiv.uz режа: 1. ер юзида илк палеолит даври маконлари. 2. энг кадимги даврда урта осиё. 3. урта осиёнинг илк палеолит даври маконлари. тош даври кишилик жамияти тараккиётида энг узок вактни уз ичига олади. бу давр археология фанида уч боскични уз ичига олади. илк палеолит даври 3 миллион йил илгари бошланиб, 100 минг йил олдин тугаган. палеолит сузи юнонча суз булиб, кадимги тош даври деган маънони англатади. бу давр шелль ва ашель боскичларига булинади. француз олими мортилье палеолитнинг илк боскичини шелль даври деб аташни таклиф килган эди. биз яшаб турган ер сайёраси хозирги фан хулосаларига кура уз ривожланишида бир неча даврларни босиб утган. ер тарихи геологик жихатдан архей, палеозой, мезозой, ва кайназой эраларига булинади. кайназой эрасининг туртламчи боскичида ер юзида илк одамлар таркала бошлаган. ер юзидаги илк одамлар фанда зинжантроп, питекантроп каби номлар билан юритилади. булардан ташкари энг кадимги одам вакиллари хомо хабилис, яъни ишбилармон одам деб хам юритилади. энг …
2
ёнинг хам бир канча ерларидан топиб текширилган. 1891-1892 йилларда голланд олими е.дюбуа индонезиянинг ява оролидаги тринил деган жойидан питекантроп суякларини топган. питекантроп маймун одам деган маънони англатади. бундай одамнинг мия кутиси хажми 800-900 см 3 булиб, улар 700-800 минг йиллар илгари яшаган. 1927 йилда канадалик олим д.блэк пекин якинидаги чжоу-коу-тянь деган жойдан синантропга тегишли 25 та бош ва жаг суяклари колдикларини топди. синантроплар ривожланиши жихатидан питерантропга нисбатан юкорирок турсада унчалик куп фарк килмайди, лекин миясининг хажми 1200 см 3 булиб, бошнинг тепаси, питекантропникидан баландрокдир. бу ердан жуда калин кул катламлари топилган булиб, одамнинг узок вакт яшаганлигини курсатади. синантроплар 400-500 минг йиллар илгари яшаган. 1963 йилда хитой олими ву хуанхэ дарёсининг урта окимидан лантянь одамига тегишли суяк колдикларини топди. текширишлар лантянь одамининг синантропдан кадимийрок эканлигини курсатди. энг кадимги одамларнинг колдиклари германиянинг гейдельберг деган жойидан, венгрия пойтахти будапешт якинидан хам топилган. арманистон худудидан топилган сатанидар макони хам илк палеолит даври одамларининг манзилгохи …
3
иклимдан фарк килувчи узига хос табиий географик ахвол мавжуд булган. тогларнинг баландлиги денгиз саткидан уртача 500метр, энг баландлариники эса 1000 метр булган халос. бу нарса урта осиёга арабистон денгизи, хинд океанининг иссик ва нам хаво окимининг кириб келишига имконият яратган. юра давридан бошлаб иклим кургокчил булиб борди ва учламчи давр охирларида конетдог, химолай помир, тянь-шаннинг кутарилиши натижасида нам ва илик хавонинг йули тусилиб колди. туртламчи даврнинг яна бир хусусияти иклимнинг совиши билан богликдир. урта осиёда иклимнинг совиши европадаги музлик даврларига тугри келади. курукликнинг кутарилиши, тогларда кор ва музликларнинг хосил булиши йирик дарё водийларнинг пайдо булишига олиб келди. айнан шу даврда амударё ва сирдарё пайдо булди. дарё сувларининг узгариши натижасида каспий ва орол хавзаси хам узгариб турди. урта осиё тогликларида кучли муз катламлари вужудга келмади. музликлар факат водий характерида булган. палеоботаника маълумотларига караганда урта осиёнинг усимлик дунёси хозиргидан анча бой булган. намлик куп булган даврда хозирги чул зоналарда бута ва дарахтлар …
4
эди. уларнинг тадкикотидан фойдаланиб к.курдиков жанубий фаргона ва шимолий-гарбий панжоб иклими ухшашлиги хакида маълумот беради. 3. урта осиё худуди бугунги кун археологик ва бошка маълумотларига кура, антроногенез жараёни юз берган худудлардан бири хисобланади. археолог олимларининг маълумотларига кура, бу ерда энг кадимги одамлар 700-500 минг йиллар илгари яшай бошлаган. бу маконлар илк палеолитнинг ашель даврига мансубдир. шундай маконлар жумласига урта осиёнинг турли худудларидан топилган селенгур, кулбулок, учтут, буриказган, танирказган, онарча, коратангир, кизкалъа, янгажа, такали, камар, шабакти, учбулок, узунбулок, коратог, лохутий i, хаволанг ва бошкаларни киритиш мумкин. селенгур макони фаргона вилоятининг сух туманидан топилган. ушбу маконни биринчи булиб, 1958 йилда окладников текширган эди. 1985 йилда архсолог у.исломов бу ердан турли купол тош куроллар топди. бу ерда одамлар 700000 йил илгари яшаган деган хулосага келинди. кулбулок макони тошкент вилоятининг охангарон туманидан 1963 йилда топилган. бу очик тарздаги куп катламли ёдгорлик булиб, 13 маданий катламдан иборат. унинг куйи катламлари илк палеолитнинг ашель даврига, кейинги …
5
ун булок, сари арка, семиз бугу, кудайкул, жамон айбат, мангишлок маконлари топилган булиб, уларнинг ёши 500-100 минг йилларни уз ичига олади. 1953 йилда тянь-шанда денгиз сатхидан 2400-2500 метр баландликда онарча макони урганилди. бу ердан чакмоктошдан ясалган кул чукморлари, нуклеуслар топилди. топилган куроллар хранологияси 300-100 минг йилга тенгдир. шунингдек нориннинг сирдарёга куйилиш жойидан хожи бакиргонсой макони топилган булиб, ундаги тош куроллар онарча тош куролларига тенглашади. юкоридаги жой маконлар киргизистон ерларидан топилган. хх асрнинг 70 йилларида тожикистон худудидан хам илк палеолит даврига оид коратог, лохутий i, хаволанг каби жой-маконлари топилди. коратог i макони душанбе шахри якинидан топилган булиб, океан сатхидан 1720 метр баландликда жойлашган. бу ердан чакмоктош ва дарё тошларидан тайёрланган киргич, чоппер, купол тош, чопкилар топилган булиб, уларни геологик ва киёсий урганиш натижасида мазкур моддий ашёлар 250-180 минг йил олдин ясалганлиги аникланди. хаволанг жой-макони денгиз сатхидан 1800-2000 метр баландликда жойлашган булиб, бу ердаги ханко i, ii катламларидан тош учриндилар, чопкилар топилган, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "илк палеолит даври археологияси"

1352828220_38647.doc www.arxiv.uz режа: 1. ер юзида илк палеолит даври маконлари. 2. энг кадимги даврда урта осиё. 3. урта осиёнинг илк палеолит даври маконлари. тош даври кишилик жамияти тараккиётида энг узок вактни уз ичига олади. бу давр археология фанида уч боскични уз ичига олади. илк палеолит даври 3 миллион йил илгари бошланиб, 100 минг йил олдин тугаган. палеолит сузи юнонча суз булиб, кадимги тош даври деган маънони англатади. бу давр шелль ва ашель боскичларига булинади. француз олими мортилье палеолитнинг илк боскичини шелль даври деб аташни таклиф килган эди. биз яшаб турган ер сайёраси хозирги фан хулосаларига кура уз ривожланишида бир неча даврларни босиб утган. ер тарихи геологик жихатдан архей, палеозой, мезозой, ва кайназой эраларига булинади. кайназой эрасининг туртламчи ...

DOC format, 58.0 KB. To download "илк палеолит даври археологияси", click the Telegram button on the left.