неолит даври археологияси

DOC 71,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1664041959.doc неолит даври археологияси режа: 1. неолит даврининг асосий хусусиятлари 2. калтаминор маданияти ёдгорликлари: а) зарафшон ва кизилкум ёдгорликлари. б) устюрт ва фаргона неолит даври маконлари неолит куп минг йил давом этган тош даврининг юкори ва охирги боскичи булиб, милоддан аввалги vі-іv минг йилликларни уз ичига олади. неолит тушунчасини фанга 1865 йилда инглиз археологи леббок киритган, леббок неолит даврини силликлаган тош даври деб атади ва у узок вакт хамма томонидан кабул килинди. лекин кейинги тадкикотлар ушбу аниклаш тугри эмаслигини курсатди. неолит тушунчаси анча кенг тушунчадир. неолит даврида иклим хозиргигга анча якин булган, ахоли ер юзининг анча катта кисмининг узлаштирган. турли иклим шароити мехнат куроллари, уй-жойлар, хужаликларнинг хам хар-хил булиши, ривожланишнинг нотекис булишини вужудга келтирди. жанубий худудларда ишлаб чикарувчи хужалик-дехкончилик ва чорвачилик ривожланган булса, шимолда овчилик ва теримчилик узок вакт одамларнинг асосий машгулоти булиб колаверган. неолит даврида ахоли куп холларда дарё сохиллари, уларнинг ирмоклари буйларида яшаганлар. неолит даври одамлари ишлаб чикарувчи …
2
пайдо булди. ана шулардан бири болтадир. умуман, неолит даврида макролитлар пайдо булди ва такомиллашди. урта осиёнинг жанубида копетдог этакларида ишлаб чикарувчи хужалик шакллари дехкончилик ва чорвачилик пайдо булди. неолит даврида урта осиёда хужаликнинг турларига кура жойтун, калтаминор, хисор маданиятлари шаклланиб, ривожланди. неолит даврининг хронологик чегараси мил.ав. vі-іv минг йиллар билан белгиланади. урта осиёда неолит даврига оид маконлар куплаб топилган. узбекистон ерларидан топилган мазкур даврга оид овчи ва баликчилар маданияти умумий ном билан калтаминор маданияти деб юритилади. ушбу маданиятга тегишли ёдгорликлар республикамизнинг деярли барча худудидан топилган. урта осиё шимолидаги неолит даврининг машхур ёдгорликларидан бири жонбос калъа іv булиб, 1946 йилда с.п.толстов уни бошка материаллар билан тадкик килиб, фанга калтаминор маданияти тушунчасини киритди. жонбос калъа ёдгорлиги 290 м2 хажмли (24х17м) турар жой колдигидир. с.п.толстов фикрича мазкур макон чайла шаклида булиб, ёгоч устун ва синчлар билан кутарилган. жонбос калъа маконидан неолит даврига хос булган нуклеуслар, найза пайконлари, киргич, камон уки учлари топилган. маданий …
3
ври маконларидан хх асрнинг 60-70йилларда 45 таси топиб урганилди. неолит даврига мансуб ёдгорликлар катта ва кичик тузкон сохилидаги 35 та макон топилиб, биттаси куп катламли, биттаси бир катламли маконлардир. кичик тузконда эса учта жой-макон топиб текширилди. дарвоза кир жой-макони узбекистондан топилган маданий катламга эга ягона ёдгорлик хисобланади. мазкур макон бухоро вилоятида жойлашган, уч маданий катламдан иборат. маконнинг юкори катламида силликланган тош болта, киргич, тешгич, урок ранда, парма топилган. иккинчи катламдан гулхан колдиклари, оз микдорда куроллар топилган булса, учинчи катламдан учоклар, турар-жой колдиги, тош болта, сопол идишлар, хайвон суяклари колдиклари топилган. бу ерда сакланиб колган турар жой тугри туртбурчакли булиб 80 м2 (7х11,6) ни ташкил этади. дарвозакир іі макони катлами бир катламли неолит даври макони булиб, бу ердан топилган ашёларнинг 35% ни тош куроллар ташкил килади. бу ердан яна чиганок ва мармардан ясалган турли шаклдаги мунчоклар хам топилган. сопол идишлар олдин кулда ишланиб кейин пиширилган. маълумки, неолит даврида зарафшон дарёси амударёга …
4
иятига мансуб ёдгорликлар кизилкумдан хам топиб текширилган. зарафшоннинг куриб колган узани мохан дарёдан илк неолит даврига мансуб чинкелди турар жой макони топилган. бу ердан топилган нуклеус, учринди, тош болта ва бошка топилмалар мил.ав. vі-v минг йилликка мансубдир. дарё - сой типидаги неолит даври ёдгорликларига эчкили сой, хужа гумбаз, коракат маконлари хам киради. улардан тош куроллар билан бирга сопол идиш колдиклари хам топилган. мазкур маконларнинг хронологияси мил.ав.vі-іv минг йиллар билан белгиланади. неолит даври маконлари шимолий-гарбий устюртдаги айдабол ва жайрон кудук деган жойлардан топилган. айдабол маконларига 1,5,7,13,17,19,23,23,26, маконлари киради. ушбу маконлардан тешкичлар, пармалар, пайконлар, сопол идишлари топилган булиб улар мил.ав. vі-ііі минг йилликка мансуб. жайронкудук і мезолит маконига якин жойдан неолит даврига мансуб жойдан кудук іі ва ііі маконлари топилган. мазкур маконлардан учринди, нуклеус, тош парчалари, пайконлар топилган булсада, сопол идишлар топилган жайрон кудук іі ва ііі маконлари мил.ав. v ва ііі минг йилликка мансуб. уст юртининг илк неолит маконлари мил.ав. іv …
5
ш куролларига ухшаб кетади. мазкур маконлар мил.ав іv-ііі минг йилликларга мансубдир. ушбу маконлар ахолиси хужалиги овчилик, баликчилик ва чорвачиликдан иборат булган. марказий фаргонадан неолит даврига мансуб 80 дан ортик маконлар топиб урганилган. улар фанда марказий фаргона неолит маданияти деб юритилади. ушбу неолит даври маконлари жумласига замбар 1,3, янгикадам 12,14,16,19,23,35, дарозкул 1,2, сариксув, мингбулок, узункул, 1,5, тайпок 2,4,6,7,8,9,10,11,12, янгисув, гуртепа, сигирчилик, дамкул, мадёр, 1,2,3,4 киради. марказий фаргонанинг неолит даври маконлари б.з.гинзбург, и.г.горбунова (1958) ю.а.заднепровский (1963) томонидан урганилган. марказий фаргонанинг неолит даври маконларидан нуклеуслар, киогичлар, тешкичлар парраклар, урок-ранда, тош такинчоклар, ёргучоклар, камон уклари, сопол синиклари топилган. марказий фаргона неолит даври ёдгорликлари мезолитнинг охири, неолит бошларига мансуб булиб, уларнинг хронологияси мил.ав. vі-v минг йилликларга мансуб. шу билан бирга мадёр 3,4 ва бошка шимолий фаргона маконлари сунги неолит -мил.ав. іv-ііі минг йилларга мансуб. бу ернинг ахолиси хужалигини хам овчилик, теримчилик, баликчилик ташкил этган. юкоридаги фикрлардан куриниб турибдики, узбекистон худудидан топилган неолит даври маконлари дарё …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "неолит даври археологияси"

1664041959.doc неолит даври археологияси режа: 1. неолит даврининг асосий хусусиятлари 2. калтаминор маданияти ёдгорликлари: а) зарафшон ва кизилкум ёдгорликлари. б) устюрт ва фаргона неолит даври маконлари неолит куп минг йил давом этган тош даврининг юкори ва охирги боскичи булиб, милоддан аввалги vі-іv минг йилликларни уз ичига олади. неолит тушунчасини фанга 1865 йилда инглиз археологи леббок киритган, леббок неолит даврини силликлаган тош даври деб атади ва у узок вакт хамма томонидан кабул килинди. лекин кейинги тадкикотлар ушбу аниклаш тугри эмаслигини курсатди. неолит тушунчаси анча кенг тушунчадир. неолит даврида иклим хозиргигга анча якин булган, ахоли ер юзининг анча катта кисмининг узлаштирган. турли иклим шароити мехнат куроллари, уй-жойлар, хужаликларнинг хам хар-хил булиши, ...

Формат DOC, 71,0 КБ. Чтобы скачать "неолит даври археологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: неолит даври археологияси DOC Бесплатная загрузка Telegram