узбекистон инсоният цивилизатсиясининг кадимги учокларидан бири

DOC 75.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1353502242_40075.doc www.arxiv.uz режа: 1.узбекистонда ибтидоий жамиятнинг тарихий ва археологик даврлари ҳамда ёдгорликлари. улкамизда чорвачилик, деҳкончилик ва хунармандчиликнинг пайдо булиши ва ривожланиши. 2.уруғ жамоаси ва унинг тараккиёти. 3.улкамизда дастлабки шахарларнинг пайдо булиши. сунъий суғориш иншоотларининг барпо килиниши. 4.дастлабки цивилизациянинг маънавий асослари. узбекистонда ибтидоий жамиятнинг тарихий ва археологик даврлари ҳамда ёдгорликлари. улкамизда чорвачилик, деҳкончилик ва хунармандчиликнинг пайдо булиши ва ривожланиши. ибтидоий жамият-ибтидоий одамларнинг пайдо булишидан то давлат юзага келгунга кадар булган даврдир. ибтидоий жамият полеолит, мезолит, неолит, энеолит ва бронза даврларига булиб урганилади. мазкур даврлар узига хос хусусиятларга эга булиб, улар куйидагилардир: полеолит даври –бу давр «кадимги тош даври» деб ҳам юритилади. полеолит даври уч боскичдан иборат: илк полеолит, урта полеолит ва юкори полеолит. аввало шуни такидлаш уринлики, бу даврда ибтидоий одамлар ҳали металл ишлатишни билмаганлар, улар асосан оддий тошлардан, йирик хайвонларнинг суякларидан, шоҳларидан ва дарахтларнинг каттик шохларидан меҳнат куроли ясаганлар ва ундан фойдаланганлар. илк полеолит даврининг диккатга сазоворлиги шундаки, бу даврда …
2
иси кадимги одамнинг жағ суяклари ва тишлари, елка суякларидир. ҳозир фанда «фарғона одами»-«фергантроп» деб номланган бу казилма урта осиё хусусан узбекистон инсоният пайдо булиб ривожланган учоклардан бири эканлигини узил-кесил исботлайди. илк полеолит манзилгоҳлари янада шимолий-шаркий узбекистоннинг, тошкент вилоятининг корабулок маконидан ҳам топилган. шунингдек оҳонгорон якинидаги кизилолмасой ва тошсой манзилгоҳларидан ҳам бу даврга оид манбалар топилган. урта полеолит-кадимги тош асрининг муҳим ва ажралмас кисми ҳисобланади. бу даврга оид дастлабки ёдгорликлар тешиктош (сурҳондарё) ғор макони 1938 йилда а. окладников томонидан очилган. сурхон воҳасидаги (бойсунтоғ) тешиктош ғор-макони топилмалари нафакат узбекистон, балки бутун дунё археология фанида машҳурдир. урта полеолит даврига мансуб бу ғордан 3 000 га якин тош куроллар топилган. энг муҳими шундаки, тешиктош маконининг юкори катламларида 9 яшар боланинг скелет суяклари топилган. тадкикотчилар фикрларига караганда, бу бола неантертал типидаги кадимги одам вакилидир. бу даврга оид археологик материаллар яна тошкент вилоятидаги обираҳмат маконидан самарканд вилоятининг каттакурғон худуддага кутирбулок маконидан ҳам топилган. урта полеолит даврида …
3
ярим ертулаларда яшай бошладилар. улар энди факат тоғли худудларда яшаб колмай воҳалар буйлаб таркалдилар. сунгги полеолит даврининг ютукларидан бири-найзанинг иҳтиро килиниши булди. найза туфайли овчилик ривожланди. мезолит (урта тош асри)-тош асрининг кейинги ривожланиш даври хисобланади. урта осиёда мезолит даври нисбий тарзда мил. авв. 12-7 минг йилликларни уз ичига олади. мезолит- одамларнинг ер юзи буйлаб кенг таркалиши булиб, уларга оид материаллар куплаб жойлардан топилган. урта осиёнинг мезолит даври маконлари сурхондарёнинг мачай, фарғонанинг обишир, марказий фарғонадан тошкентнинг бузсув, кушилиш, тожикистоннинг ошҳона, чилчорчашна каби жойларидан топилган. мезолит даврига келиб ер юзидаги улкан музликларнинг яна шимолга томон силзиши натижасида иклим баркарорлашиб хозирги даврдагига анча ухшаб колган эди. бунинг натижасида урта осиё хайвонот олами ва усимлик дунёсида анча узгаришлар содир булди. бу даврга келиб кишилар нисбатан нозикрок куролларни тайёрлашни узлаштира бошлаганлар. бу давр учун асосий аҳамиятли нарса шуки, бу даврда ук-ёй кашф этилди. бу даврнинг энг катта ютукларидан яна бири бу ёввойи ҳайвонларни, ит-куй, эчкиларни …
4
нча такомиллаштирилди, деҳкончилик ва чорвачилик кашф этилди. энеолит (мис-тош) даври тош ва бронза даври уртасидаги давр булиб, бу давр куроллар соф мисдан ясалганлиги маълум. урат осиёда энеолит (мис-тош) даври нисбий тарзда мил.авв. iv минг йилликнинг охири-iii минг йилликнинг бошларини уз ичига олади. бу даврнинг энг асосий хусусиятлари куйидагиларда намоён булган: 1. ҳайдаб деҳкончилик килиш анча ривожланган эди. 2. мис куроллар пайдо булди. 3. катта-катта жамоаларнинг пахса хом ғиштдан тикланган катта-катта уйлар пайдо булди. 4. кулолчиликда хумдонлардан фойдалана бошланди. 5. рангдор сопол идишлар пайдо булди ва хакозо. бу даврга оид урта осиёдаги мухим ёдгорликлар куйидагилар: жанубий туркистондаги анов ва номозгоҳтепа макони ва бошкалар. бронза даври. урта осиёдаги муҳим ёдгорликлар куйидагилар: жанубий туркистондаги анов ва номозгоҳтепа макони ва бошкалар. бронза даври. урта осиёда бронза даври мил. авв. iii минг йилликдан i минг йилликнинг бошларигача булган даврни уз ичига олади. узбекистон худудида бу даврга хос археологик материаллар анча куп топилган масалан фанда тоза …
5
ги пайдо булди бу хол деҳкончиликнинг келиб чикишига, чулли худудларда, азм дарё ва кул буйларида эса утрок овчилик хужалигини карор топишига сабаб булди. жамият тараккиётининг маълум бир ривожланиш боскичида чорвачилик деҳкончиликдан ажралиб чикди ва биринчи меҳнат таксимоти юз берди. мезолит даврида (мил.авв 12-7 минг йилликларда) инсоният тараккиётида, унинг хужалик фаолиятида муҳим ходиса содир булган. бу даврда ёввойи ҳайвонлардан ит, куй, эчки кабилар кулга ургатилди яъни хонакилаштирилди. шуни айтиш керакка бу даврда овчиликдан чорвачиликка утиш муҳим ҳодиса булди. одамлар турмуш тарзида темирдан фойдаланилиши хусусан, меҳнат ва ов куролларини темирдан ясалиши кишилик тараккиётида муҳим аҳамият касб килди. тадкикотчиларнинг фикрича марказий осиёда илк темир даври мил. авв. i-минг йилликнинг биринчи ярмига туғри келади. бу пайтга келиб ибтидоий жамоа тузуми узининг охирги боскичини утаётган эди. темир деҳкончилик ва хунармандчиликнинг ривожланишига катта таъсир курсатди. темир ибтидоий жамоа тузумини бузиб юборди ва хужалик табакаланишининг тезлашига олиб келди. темир туфайли чорвачилик деҳкончиликдан узил-кесил ажралди, куплаб ҳайвонларнинг эгалари …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "узбекистон инсоният цивилизатсиясининг кадимги учокларидан бири"

1353502242_40075.doc www.arxiv.uz режа: 1.узбекистонда ибтидоий жамиятнинг тарихий ва археологик даврлари ҳамда ёдгорликлари. улкамизда чорвачилик, деҳкончилик ва хунармандчиликнинг пайдо булиши ва ривожланиши. 2.уруғ жамоаси ва унинг тараккиёти. 3.улкамизда дастлабки шахарларнинг пайдо булиши. сунъий суғориш иншоотларининг барпо килиниши. 4.дастлабки цивилизациянинг маънавий асослари. узбекистонда ибтидоий жамиятнинг тарихий ва археологик даврлари ҳамда ёдгорликлари. улкамизда чорвачилик, деҳкончилик ва хунармандчиликнинг пайдо булиши ва ривожланиши. ибтидоий жамият-ибтидоий одамларнинг пайдо булишидан то давлат юзага келгунга кадар булган даврдир. ибтидоий жамият полеолит, мезолит, неолит, энеолит ва бронза даврларига булиб урганилади. мазкур даврлар узига хос хусусиятларга эга булиб, ул...

DOC format, 75.5 KB. To download "узбекистон инсоният цивилизатсиясининг кадимги учокларидан бири", click the Telegram button on the left.