соҳибқирон амир темур (1336—1405)

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404124012_50820.doc сощиб+ирон амир темур соҳибқирон амир темур (1336—1405) амир темур кўрагон ибн амир тарағай кеш (шаҳрисабз)нинг хўжаилғор (ҳозирги пайтда бу қишлоқ яккабоғ туманига қарашли) қишлоғида 1336 йилнинг 9 апрелида таваллуд топган. унинг отаси амир тарағай ўзига тўқ, бадавлат киши бўлган. онаси тегина бегим эса бухоролик таниқли олим убайдуллоҳнинг қизи бўлган. темур 7 ёшидан билим олишни бошлайди. у ёш болалик давридан бошлаб мард, довюрак, жасур бўлиб ўсади. ҳарбий санъатни мукаммал эгаллайди. қуръони каримни ёд олади, ҳадис илмини ўрганади. дунёвий билимларга ҳам эга бўлади. шунинг учун ҳам иймон-эътиқодли, ҳалол пок, ақл-заковатли, ўз эътиқодига мустаҳкам риоя қиладиган, адолатли инсон бўлиб етишади. амир темур ўз давлати қудратини юқори кўтариб дунёга танитади. амир темур жоҳиллик, ёвузликни, зўравонликни ёқтирмас. инсонпарвар, адолатли ҳукмдор эди. масалан, «темур тузуклари» ҳукмдорнинг ҳокимиятни бошқариш қоидалари ҳамда одоб-ахлоқ меъёрини белгилаб берувчи йўриқномадир. таниқли олим бўрибой аҳмедов «темур тузуклари» подшоларнинг туриш-турмуш ва ахлоқ-одоб нормаларини белгиловчи рисоладир, деб таърифлайди. ҳақиқатан ҳам, мазкур асарни турмуш …

учун зарур бўлган қуйидаги ўн икки қоидани ўзига йўриқ қилиб олганини кўрамиз: ҳар ерда ва ҳар вақт ислом динини қувватлаш; давлат ва салтанатни бошқаришда ўн икки табақа, тоифадаги кишиларга таяниш; душман билан курашда маслаҳат, кенгаш, тадбиркорлик билан иш кўриш, фаоллик, ҳушёрлик, эҳтиёткорлик кўрсатиш, салтанат ишини юрғизишда муросаю мадора, мурувват ҳамда сабр-тоқат билан иш кўриш; давлат ишларини юрғизишда давлат қонун-қоидаларига қатъий риоя қилиш; адолат ва инсоф билан иш юритиш; саййидлар, уламо, машойих, оқилу донолар, муҳандислар, тарихчиларни иззат-ҳурмат қилиш; азму жазм билан иш кўриш (айтганига риоя этиш), бузуқчиликнинг олдини олиш; фуқаронинг аҳволидан огоҳ бўлиб туриш; барчага ҳурмат-эътиборда бўлиш, яхшилик, мурувват, эҳсон, иззату икром, ҳаққини адо этиш; фарзандлар, қариндошлар, ошнолар ва дўст биродарларни доимо ёдда тутиб, улар билан яқин алоқада бўлиш; сипоҳийларни ҳурмат этиш ва уларга ғамхўрлик қилиш. кўриниб турибдики, амир темур мазкур талабларга риоя этгани туфайли унинг салтанати ривож топди, фан ва маданият тараққий этди, давлатининг нуфузи ошиб, нафақат шарқда, балки ғарбда …

ўзи қатъий риоя этган, ҳақиқий етуклик белгиси саналган дин, имон, ақл билан иш юритиш ва илмга эътиқодни бошқаларга ҳам тавсия этган ҳамда авлодларни ҳам шу руҳда тарбиялашга эътибор берган. амир темур замонида мусиқа, бадиий адабиёт, рассомлик санъати ривож топиб, ёшларга шеър ёзиш, расм чизиш, мусиқа асбобларини чалиш, китобхонлик, лисон илми, ҳуснихат ўргатилар эди. бу санъат турлари ўша давр тарбияси таркибига киритилган эди. соҳибқироннинг буюк салтанатида ижод қилган шоирлар, рассомлар, машшоқлар ва бошқалар бунинг яққол далилидир. бу даврда катта шаҳар ҳунармандлари ҳам ашула, рақс, сухандонлик билан шуғулланганлари ҳақида шарафиддин али яздийнинг «зафарнома» асарида қайд этилган. амир темур жисмоний тарбияга ҳам катта эътибор берган. шарқда диловарлик тарбияси, яъни ёшларда мардлик, жасурликни тарбиялаш асосий масалалардан саналган. йигитлар болаликдан мерганлик, чавандозлик, сувда сузиш, овчилик, қиличбозлик, шахмат ўйини кабиларни моҳир мураббийлардан ўрганиб, бу борада машқ қилар эдилар. амир темурнинг ўзи кучли лашкарбоши сифатида ҳарбий илмнинг «минг аскар» услуби асосчиларидан бири бўлган. буюк соҳибқирон шундай таъкидлайди: …

ўша давр тарбияси — шатранж ўйинини ҳар бир ёш ўрганиши зарур саналган. ҳатто амир темурнинг суюкли ўғли шоҳруҳга исм қўйилиши ҳам шахмат ўйини билан боғланганлиги ҳақида ривоят юради. хулоса қилиб айтганда, амир темурнинг буюк давлатчилик сиёсати — мамлакатни ижтимоий-иқтисодий тараққий эттириш билан бирга тарих олдида маърифий хизматлари ҳам беқиёс. унинг таълим-тарбияга оид ўгитлари, тутган сиёсати ҳозир ҳам ўз қийматини йўқотмаган. амир темурнинг таълим-тарбияга оид ишлари, қарашлари ҳозирги баркамол инсонни шакллантиришда катта роль ўйнайди. фойдаланилган адабиётлар рўйхати 1. и.а.каримов. «ижобий ишларимизни охирига етказайлик». т.: ўзб, 1994 й. 2. и.а.каримов. ўзбекистон xxi аср бўсағасида: хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари. т.: ўзбекистон, 1997 йил 3. ибн халмиқон ҳақида. абу наср форобийнинг «фозил одамлар шаҳри» китобидан олинди. т. абдулла қодирий номидаги хлақ мероси нашириёти, 4. абу наср форобий. рисолалар. масъул муҳаррир ўзбекистон респебликаси фа ҳақиқий аъзоси м.м.хайруллаев. т. «фан», 1975. 5. www.ziyonet.uz

соҳибқирон амир темур (1336—1405) - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "соҳибқирон амир темур (1336—1405)"

1404124012_50820.doc сощиб+ирон амир темур соҳибқирон амир темур (1336—1405) амир темур кўрагон ибн амир тарағай кеш (шаҳрисабз)нинг хўжаилғор (ҳозирги пайтда бу қишлоқ яккабоғ туманига қарашли) қишлоғида 1336 йилнинг 9 апрелида таваллуд топган. унинг отаси амир тарағай ўзига тўқ, бадавлат киши бўлган. онаси тегина бегим эса бухоролик таниқли олим убайдуллоҳнинг қизи бўлган. темур 7 ёшидан билим олишни бошлайди. у ёш болалик давридан бошлаб мард, довюрак, жасур бўлиб ўсади. ҳарбий санъатни мукаммал эгаллайди. қуръони каримни ёд олади, ҳадис илмини ўрганади. дунёвий билимларга ҳам эга бўлади. шунинг учун ҳам иймон-эътиқодли, ҳалол пок, ақл-заковатли, ўз эътиқодига мустаҳкам риоя қиладиган, адолатли инсон бўлиб етишади. амир темур ўз давлати қудратини юқори кўтариб дунёга танитади. амир тему...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "соҳибқирон амир темур (1336—1405)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: соҳибқирон амир темур (1336—140… DOC Бесплатная загрузка Telegram