ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663792348.doc ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари режа: 1. мулоқот хулқи ҳақида умумий тушунча. 2. мулоқотда нолисоний воситалардан фойдаланиш. 3. мулоқот хулқининг ижтимоий моҳияти. тилшуносликда тилнинг ижтимоий яшаши ва ижтимоий тараққиёт шароитини ўрганувчи соҳа сифатида юзага келган социологлар ва тилшуносларнинг тобора бир-бирига яқинлаштираётган замонавий-социлолингвистика шу фан соҳасидаги ўта назарийлик, нотиқлик ва айнан шунинг оқибатида юзага келаётган айрим нуқсонларни кўрсатиб бермоқда. бунга мулоқот жараёнининг ўта мураккаб ва серқирра эканлигини ва худди шунинг учун ҳам алоҳида бир фаннинг ўзи бу муаммони яхлит тадқиқ этишга ожизлик қилганлигини сабаб қилиб кўрсатиш мумкин. натижада, социолингвистика, этнолингвистика, психолингвистика каби янги соҳа ва йўналишлар юзага келди, инсон нутқини айнан мана шундай туташ нуқтасида тадқиқ этиш ўта мураккаб жараён бўлган мулоқотнинг асл моҳиятини, унинг ўзига хос қонуниятларини атрофлича ўрганиш имконини беради. умуман, бугунги кунга келиб, мулоқотлар жараёнини комплекс, яъни ижтимоий-лисоний аспектда тадқиқ этишга эҳтиёж пайдо бўлди. мулоқот деганда алоқа, фикр алмашиниш, сўзлашиш жараёнида бевосита …
2
қи омиллар киради: i. мулоқот вақти, вазият, ҳолат: ижтимоий муҳит. европалик қатор тилшунос олимлар, хусусан амстердам (голландия) университетининг профессори, нуфузли лингвист тайн а ван дейн мх масаласига доир кенг қамровли тадқиқотлари билан муҳим ишлар қилган. унинг фикрича, мх замонавий лингвистик грамматика, матн тушунчаси ва унинг пайдо бўлишида, оммавий ахборот тизимида тилнинг тутган ўрни каби масалаларни ижтимоий-лисоний нуқтаи-назардан тадқиқ этишда катта аҳамият касб этади. мулоқот хулқи (мх) муаммосини миллий характер-миллат аҳолисининг ўзига хос урф-одатлари, қадрият ва анъаналари (ташқи тб) ни ҳисобга олмасдан туриб ўрганиш мутлақо мумкин эмас. чунки мх миллат характерининг узвий бир қисми бўлиб, улар бир-бири билан чамбарчас боғлиқдир. миллий характер деганда, маълум ижтимоий гуруҳ ўртасида асрлар мобайнида авлоддан-авлодга ўтиб келган ўзига хосликлар мажмуи тушунилади. миллий характерга мазкур миллат аҳолиси сиғинадиган дин, атроф-муҳит ва ижтимоий турмуш тарзи жиддий таъсир кўрсатади ва бу таъсир ўз-ўзидан мх да намоён бўлади. нолисоний воситаларни қўллашда ҳам миллий ўзига хосликлар кузатилади. жумладан, шундай имо-ишоралар борки, …
3
глатадиган сўзларга нисбатан бўлмай, балки ҳар қандай тил бирлигига нисбатан ҳам бўлиши мумкин. масалан, радио ва телевидениеда милиция ходимлари баъзан ўз нутқларида айрим мулоҳазаларга кўра, -ҳозирча жиноятчиларнинг исми-шарифини айтмаймиз- деган жумлани қўллаб юборишади. бундан маълум бўладики, уларнинг исми шарифи изофали бирикмасининг маъносини билмайдилар. мулоқотда ҳатто сукут (жим туриш, гапирмаслик) ҳам новербал информация воситаси, услубий фигура сифатида иштирок этади ва ситуатив, социал ҳамда психологик факторларга боғлиқ ҳолда ўзига хос коммуникатив мазмун ифодалайди. жумладан, сукут- аломати ризо ибораси русларнинг молчание-знак согласия деган гапи билан айнан мос келса, немислар нутқида қўлланиладиган keyn antvort izot eysh ayn antvort, яъни жавоб бермасликнинг ўзи ҳам жавобдир. бу эса ахмоққа жавоб-сукут деган ўзбек халқ мақоли мазмунига анча мос келади. мулоқот инсон психологияси ва физиологияси билан анча чамбарчас боғлиқ ҳодисадир. чунки ҳар қандай нутқ тафаккур билан, тафаккур эса руҳият билан боғлиқдир. танани руҳ бошқариб туради. демак, руҳга таъсир этган ҳар қандай нарса танага ҳам таъсир этади. буларнинг ҳаммаси …
4
осў определить социалингвистики. -м.: наука, 1975. 4. бондалетов в.д. социальная лингвистика. –м: просвеҳение, 1987. 5. бодуэн де куртене. избраннўе трудў по обҳему язўкознания. м.:наука, 1957. 6. баскаков а.н. социально-экономические и этнолингвистические-русского двуязўчие и азербайджане. «социологические проблемў развиваюҳихся стран». –м: 1975, 273-274б 7. виноградов в.в. литературнўй язўк. -м: наука, 1978. 8. головин б.н. обҳее язўкознание. -м.1979.
5
ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари"

1663792348.doc ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари режа: 1. мулоқот хулқи ҳақида умумий тушунча. 2. мулоқотда нолисоний воситалардан фойдаланиш. 3. мулоқот хулқининг ижтимоий моҳияти. тилшуносликда тилнинг ижтимоий яшаши ва ижтимоий тараққиёт шароитини ўрганувчи соҳа сифатида юзага келган социологлар ва тилшуносларнинг тобора бир-бирига яқинлаштираётган замонавий-социлолингвистика шу фан соҳасидаги ўта назарийлик, нотиқлик ва айнан шунинг оқибатида юзага келаётган айрим нуқсонларни кўрсатиб бермоқда. бунга мулоқот жараёнининг ўта мураккаб ва серқирра эканлигини ва худди шунинг учун ҳам алоҳида бир фаннинг ўзи бу муаммони яхлит тадқиқ этишга ожизлик қилганлигини сабаб қилиб кўрсатиш мумкин. натижада, социолингвистика, э...

DOC format, 47.0 KB. To download "ўзбек мулоқот хулқининг ижтимоий-лисоний хусусиятлари", click the Telegram button on the left.