ўлчамлар четланишлар қўйимлар ва ўтқазмалар

DOCX 170.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1538809188_72611.docx dmax dmin smax li ls dmax dmin ls smax smin li td td=es td td x min n max li td es=td m km xmin nmax li td es=td mkm s max li l s =n max td es=td smax li ls=nmax td es=td dm 3 ариыча кенглиги щйиы кенглиги чиыиы кенглиг и узунлик щйиы чуыурлиги тешик чуыурлиги чиыиы диаметри ариыча кенглиги щйиы кенглиги чиыиы кенглиги узунлик щйиы чуыурлиги тешик чуыурлиги чиыиы диаметри вал нул 0 чизиьи тешик вал нул 0 чизиьи тешик d max d min s max li ls d max d min ls s max s min li td td=es td td ўлчамлар четланишлар қўйимлар ва ўтқазмалар режа: 1. ўлчам тўғрисида тушунча. 2. ички ва ташқи ўлчамлар. 3. номинал, ҳақиқий, чегаравий ва ўртача ўлчамлар ўлчам - чизиқли катталикнинг танланган ўлчов бирликларидаги сонли миқдори. ички (қамровчи) ўлчамлар - тешик диаметри, ўйиқ кенглиги, ортиқча кенглиги ва шу кабилар. …
2
рида бурчакли ва радиусли ўлчамлар, шунингдек, ўқлар ҳолатини белгиловчи, детал резба қисмини, сиртларнинг турли ғадир-будирликдаги қисмларини, термик ишлов бериш, пардозлаш, қопламалаш қисмларини белгиловчи ва бошқа ўлчамлар мавжуд. ўлчам қўйишда детал бошқа деталлар билан ўзаро боғлиқликда қаралиши керак, яъни ўлчамларни конструкторлик базаларига нисбатан қўйилиши керак. унга нисбатан бошқа сирт ва ўқларнинг ҳолати аниқланадиган сирт ёки ўқ база дейилади. конструктив база эса деталнинг бошқа деталлар сиртлари билан уринадиган сирти ёки сиртининг қисмидир. тугуннинг деталлари бирикадиган ёки тўқнашадиган сиртлар туташувчи сиртлар дейилади. туташувчи сиртлар ўлчамларини ҳам ўз навбатида туташувчи ўлчамлар дейилади. қолган сиртлар ва уларга мос келувчи ўлчамлар туташмайдиган (эркин) ўлчамлар деб аталади. туташувчи ўлчамлар эркин ўлчамларга нисбатан бир мунча аниқроқ бажарилади, шунинг учун детал чизмасида туташувчи ўлчамлар сони имкон қадар камроқ, туташмайдиган (эркин) ўлчамлар сони - кўпроқ бўлиши керак. туташувчи ўлчамлар чизмада кам бўлиши учун ўлчам қўйишда туташувчи сиртлар ўртасида бир ўлчамли боғланишни вужудга келтириш керак. номинал ўлчам (l, d, d) - …
3
билан аниқланган ўлчами. ишлаб чиқариш шароитида детални чизмада кўрсатилган номинал ўлчам бўйича мутлоқ аниқликда тайёрлаб бўлмайди. дастгоҳларнинг емирилиши, эластик қолдиқ ва иссиқлик деформациялари ва бошқа сабаблар бунга имкон бермайди. шу боисдан деталнинг ҳақиқий ўлчами номинал ўлчамидан маълум миқдорга фарқ қилади. чегаравий ўлчамлар - элементнинг икки чегаравий рухсат этилган ўлчамлари, ҳақиқий ўлчам улар ўртасида жойлашиши керак ёки улар ўртасига тенг бўлиши мумкин. чегаравий ўлчамларнинг кичиги - куйи чегаравий ўлчам (dmin, dmin), каттаси - юқори чегаравий ўлчам (dmax, dmax) ҳақида таққослашдан кейин мулоҳаза юритиш мумкин. ўлчами рухсат этилган чегаралардан ташқарига чиққан (юқори чегаравий ўлчамдан катта ёки қуйи чегаравий ўлчамдан кичик) детал нуқсонли ҳисобланади. нуқсонлар ҳам ҳақиқий ўлчамга кўра тузатиладиган (“мусбат” нуқсон) ва тузалмас (“манфий” нуқсон) ларга бўлинади. ҳақиқий ўлчами юқори чегаравий ўлчамдан катта бўлган нуқсонни ишлов бериб тузатиш мумкин, ҳақиқий ўлчами қуйи чегаравий ўлчамдан кичик бўлган нуқсонни ишлов бериб тузатиб бўлмайди, у тузалмас нуқсондир. ўртача ўлчам (dm, dm) - чегаравий ўлчамлар йиғиндисининг …
4
четланишлар алгебраик миқдорлар бўлиб, мусбат ва манфий ишорали ва нулга тенг бўлиши мумкин. агар чегаравий ёки ҳақиқий ўлчам номинал ўлчамдан катта бўлса – мусбат, чегаравий ёки ҳақиқий ўлчамдан кичик бўлса – манфий, айтилган ўлчамларга тенг бўлса нулга тенг. ўлчам қўйими тўғрисида тушунча. қўйим майдони амалиётда деталлар ҳақиқий ўлчамларининг тарқоқлиги шубҳасиз учрайди, лекин бу вазиятда ҳам деталлар ва уларнинг ишга лайоқатлилиги бузилмаслиги, яъни яроқли деталларнинг ҳақиқий ўлчамлари йўл қўйиладиган чегаралар доирасида бўлиши керак, бу ҳолат ҳар бир муайян вазият учун чегаравий ўлчамлар ва чегаравий четланишлар билан белгиланади. ўлчам қўйими тушунчаси худди шу жойда вужудга келади. ўлчам қўйими (т) - юқори ва қуйи чегаравий ўлчамлар ўртасидаги алгебраик фарқ. тешик қўйими тd, вал қўйими тd ва бошқа ўлчамлар қўйими тi учун қуйидаги муносабатлар ўринли: тd = dmax-dmin; тd = dmax-dmin; тl=lmax-lmin; (4.6) тd = es-ei; тd = es-ei; те = s-i; қўйим яроқли деталлар ҳақиқий ўлчамларининг мумкин бўлган ўзгариши миқдорини (рухсат этилган сочилишини) …
5
и билан аниқланади. чизмада қўйим майдони нул чизиққа нисбатан юқори ва қуйи четланишларга мос келувчи чизиқлар оралиғида кўрсатилади. нул чизиққа номинал ўлчам мос келиб, ундан бошлаб ўлчамларнинг четланишлари қўйилади. мусбат четланишлар юқорига, манфий четланишлар қуйига кўрсатилади. бу ҳолат қўйимлар майдонини график тасвирлашни анча содда усулда - фақат четланишлар воситасида кўрсатиш имконини беради (расм 4.2.б). бундай соддалашган чизмаларда номинал ва чегаравий ўлчамлар кўрсатилмайди. нул чизиқлар ҳолати ҳар доим қуйидан юқорига йўналган номинал ўлчам векторининг охирига мос келади. бунинг афзаллиги шундаки, соддалашган шаклларни масштабда чизиш мумкин, чизмалар кўргазмали, содда ва ихчам чиқади. ўтқазмалар тўғрисида тушунча. тирқиш ва жипслик. тирқишли ва жипс ўтқазмалар. оралиқ ўтқазмалар барча машиналар ва дастгоҳларнинг механизмлари, бино ва иншоотларнинг тузилмалари ўзаро бирикадиган деталлар ва йиғма бирликлардан таркиб топади. бирикмалар хусусияти детал ва йиғма бирикмаларнинг аниқ ҳолатини ёки ҳаракатини, фойдаланиш ишончлилигини, таъмирлаш соддалигини таъминлаш керак. шунинг учун тузилмаларнинг бирикмалари турлича бўлиши ва уларга турлича талаблар қўйилиши мумкин. айрим вазиятларда тирқишли …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўлчамлар четланишлар қўйимлар ва ўтқазмалар"

1538809188_72611.docx dmax dmin smax li ls dmax dmin ls smax smin li td td=es td td x min n max li td es=td m km xmin nmax li td es=td mkm s max li l s =n max td es=td smax li ls=nmax td es=td dm 3 ариыча кенглиги щйиы кенглиги чиыиы кенглиг и узунлик щйиы чуыурлиги тешик чуыурлиги чиыиы диаметри ариыча кенглиги щйиы кенглиги чиыиы кенглиги узунлик щйиы чуыурлиги тешик чуыурлиги чиыиы диаметри вал нул 0 чизиьи тешик вал нул 0 чизиьи тешик d max d min s max li ls d max d min ls s max s min li td td=es td td ўлчамлар четланишлар қўйимлар ва ўтқазмалар режа: 1. ўлчам тўғрисида тушунча. 2. ички ва ташқи …

DOCX format, 170.4 KB. To download "ўлчамлар четланишлар қўйимлар ва ўтқазмалар", click the Telegram button on the left.