birikmalar

DOC 13 pages 129.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.5 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

birikmalar reja: 1. boltli birikma 2. shpilkali birikma 3. vintli birikma birikmalar ikkiga bo’linadi: ajraladigan va ajralmaydigan. birikma tarkibidagi detallarni sindirmasdan, yormasdan, qayirmasdan ya'ni shikast yetkazmasdan bo’laklarga ajratilsa, ajraladigan birikma deyiladi. birikmani tarkibidagi detallarni shikast yetkazmasdan bo’laklarga ajratish imkoni bo’lmasa, ajralmaydigan birikma deb ataladi. ajraladigan birikma o’z navbatida ikkiga bo’linadi: qo’zg’almaydigan birikma va qo’zg’aladigan birikma. qo’zg’almaydigan birikmaga barcha rezbali birikmalar (boltli, shpilkali, vintli, fitingli birikmalar) kiradi. qo’zg’aladigan birikma esa shponkali, shlitsali va shtiftli birikma turlariga bolinadi. ajralmaydigan birikmaga payvand birikma mix parchin birikma va kavsharlash, kleylash yordamida hosil qilingan birikmalar kiradi. boltli birikma boltli birikmada birikuvchi detallar, bolt, shayba, gayka zaruriyat bo’lganda shplintdan foydalaniladi. bolt va gaykalar bosh ko’rinishda ularning uchta yoklari ko’rinadigan qilib joylashtiriladi. gost 2305-96 bo’yicha bolt, vint, shpilkalar bo’ylama qirqimda kesilmagan holda tasvirlanadi. gayka va shaybalar ham yig’ma chizmada kesilmagan holda tasvirlanadi. bitta detalning barcha tasvirlarda qirqim shtirixovkasi qiyaligi bir tomonga bo’lishi kerak. boltli birikmada mahkamlash detallari …

2 / 13

kichik bo’lsa shartli tasvirlash mumkin. soddalashtirib tasvirlaganda faska, yumaloqlashlar, bolt sterjeni bilan teshik orasidagi oraliq ko’rsatilmaydi. shpilkali birikma shpilka yordamida detallarni biriktirish uchun detallardan biri to’liq teshilmaydi va unga rezba chiqarilgan bo’ladi. unga shpilkaning o’tkazuvchi uchi burab qotiriladi. ikkinchi birikuvchi detalga to’liq silindrik teshik o’yilgan bo’lib, bu detal shpilkaning siquvchi uchidan kiygiziladi. so’ngra shayba kiygizilib, undan keyin gaykani burab, birinchi detalga ikkinchisi qisiladi. shpilkaning o’lchamlari orasidagi o’zaro munosabat va shpilkali birikmaning tasviri 3.1-shakl, b da berilgan. shpilkaning uzunligini hisoblash formulasi: ℓshp=a+s+h+k. gost 2315-96 bo’yicha shpilka yordamida detallarni biriktirishni soddalashtirib tasvirlash mumkin. boltli va shpilkali birikmaga oid amaliy ish 3.1-shaklda ko’rsatilgandek bajariladi. bu ishga oid topshiriq variantlari 2.4, 3.1-jadvallardan olinadi. vintli birikma vint yordamida detallarni biriktirish uchun detallardan biri (1) to’liq teshilmaydi va unga rezba chiqarilgan bo’ladi (3.2-jadval, a, b). ikkinchi birikuvchi detal (2) to’liq silindrik teshik o’yilgan bo’ladi (3.2-shakl, v). bu teshik diametri l,ld ga teng bo’ladi. vint birinchi detal …

3 / 13

a biriktiruvchi detalning rezbali qismini oxiriga 2-4 mm yetkazmay tasvirlanadi. shuning uchun trubaning rezbali qismi briktiruvchi detaldan chiqib turadi. bundan tashqari birikadigan trubalarning biriga kontrgayka buralishi (o’rnatilishi)ni nazarda tutib, trubalarga rezba keragidan 4-6 mm ortiqcha chiqariladi. vintli va fitingli birikmaga oid amaliy ish 3.3-shaklda ko’rsatilganidek bajariladi. bu ishga oid topshiriq va variantlari 2.4 va 3.1 - jadvallardan olinadi. shponkali va shlitsali birikma shponkali birikma shponka aylanma harakatni valdan shkivga, tishli g’ildirakka, maxovikka va shunga o’xshashlarga uzatish uchun foydalanishadi. shponka - o’zaro birikib turgan ikki detalning o’yiqlari (pazlari) ga o’rnatilib ularning bir-biriga nisbatan buralishiga yoki siljishiga to’sqinlik qiladi. shponka o’zining tuzilishiga qarab kallaksiz ponasimon (3.4-shakl), kallaklik ponasimon (3.5-shakl), prizmatik (3.6- shakl) va segment (3.7-shakl) shponkalarga bo’linadi. amaliyotda eng ko’p prizmatik va ponasimon shponka ishlatiladi. prizmatik shponka gost 23360-96 va gost 8790-96 bo’yicha ponasimon shponka gost 24068-96; gost 8791-96; gost 8792-96; gost 8793-96 bo’yicha tayyorlanadi. prizmatik shponka va uning uchun val va …

4 / 13

yo’naltiruvchi prizmatik shponka uzun bo’lib, u albatta valga vintlar bilan mahkamlangan bo’ladi. 3.8-shakl, a, b, v, g da segment shponkali birikmani hosil qilish etaplari ko’rsatilgan. 3.9-shakl, a) da kallaksiz ponasimon shponkali birikma; 3.9-shakl, v) da segment shponkali birikma ko’rsatilgan. shlitsa (tish) li birikma val bilan vtulka qo’shimcha detalsiz val va vtulkadagi tishlar (shlitsalar) va o’yiqlarning bir-biriga kirib turishi natijasida hosil bo’lgan birikma shlitsali birikma deb ataladi (3.10-shakl, 3,4,7; 3.12-shakl). shlitsali birikma detalni val o’qi bo’ylab joyini osonlik bilan o’zgartirish, yaxshi markazlanish va katta miqdordagi aylanma kuchlarni uzata olish imkoniyatiga hamda yuqori mustahkamlikka ega. shlitsa profili to’g’ri yonli (to’rtburchak), evolventa va uchburchak shaklida bo’ladi. to’g’ri yon profili shlitsalari bo’lgan valning tasviri 3.10 - shakl, 1 da, teshikning tasviri 3.10 - shakl, 2 da, evolventasimon profili shlitsalari bo’lgan valning tasviri 3.10-shakl, 5 da, teshikning tasviri 3.10-shakl, 6 da berilgan. profili to’g’ri yonli shlitsa ko’p foydalaniladi. bunday shlitsalarning o’lchamlari gost 1139-96 da berilgan. …

5 / 13

shlitsali birikmani yig’ma holda tasvirlayotganda, teshik tishlari sirtining val bilan to’silib qolmagan qismigina ko’rsatiladi (3.10-shakl, 4). 3.11-shakl, a da shlitsa profili tog’ri yonli valning uning o’qiga perpendikulyar bo’lgan tekislikdagi proetsiyasi tasvirlangan. bundan tashqari tish profilining faskasi va yumaloqlash radiusi o’lchamlari kattalashtirilgan masshtabda (m2:l) chiqarib (i) ko’rsatilgan. 3.11-shakl, b da shlitsali teshik, uning o’qiga perpendikulyar bo’lgan tekislikdagi proeksiyasi tasvirlangan. bundan tashqari tish profilining faskasi va yumaloqlash radiusi o’lchamlari kattalashtirilgan masshtabda (m2:l)chiqarib (i) ko’rsatilgan. val va teshiklarning tishlari va o’yiqlari orasidagi radius bo’yicha joylashgan oraliq (zazor) ko’rsatilmaydi. tasvirda shlitsalarning sbeggacha bo’lgan qismini yani to’liq profili shlitsalarning uzunligi (ℓ) ni albatta ko’rsatish kerak. zaruriyat bo’lganda shlitsalarning to’la uzunligi (l) ni, sbegining uzunligi (ℓ1)ni, shuningdek yumaloqlash radiuslari (r) ni ko’rsatish mumkin (3.12-shakl). tog’ri yonli o’rtacha seriyadagi shlitsali birikmaning o’lchamlari 3.5- jadvalda berilgan. o’rtacha seriyadagi shlitsali birikmalarning o’lchamlari jadval nominal o’lchamlarrri zxdxd b, mm hisobida d1, mm hisobida l, mm hisobida c, mm hisobida r,mm …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "birikmalar"

birikmalar reja: 1. boltli birikma 2. shpilkali birikma 3. vintli birikma birikmalar ikkiga bo’linadi: ajraladigan va ajralmaydigan. birikma tarkibidagi detallarni sindirmasdan, yormasdan, qayirmasdan ya'ni shikast yetkazmasdan bo’laklarga ajratilsa, ajraladigan birikma deyiladi. birikmani tarkibidagi detallarni shikast yetkazmasdan bo’laklarga ajratish imkoni bo’lmasa, ajralmaydigan birikma deb ataladi. ajraladigan birikma o’z navbatida ikkiga bo’linadi: qo’zg’almaydigan birikma va qo’zg’aladigan birikma. qo’zg’almaydigan birikmaga barcha rezbali birikmalar (boltli, shpilkali, vintli, fitingli birikmalar) kiradi. qo’zg’aladigan birikma esa shponkali, shlitsali va shtiftli birikma turlariga bolinadi. ajralmaydigan birikmaga payvand birikma mix parchin birikma va kavsharlash, kleylash yorda...

This file contains 13 pages in DOC format (129.5 KB). To download "birikmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: birikmalar DOC 13 pages Free download Telegram