rezbalar, ularning turlari,belgilanishi va ishlatilishi

DOCX 36 pages 1.8 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

vint chiziqlari reja: 1.rezbalar , ularning turlari ,belgilanishi va ishlatilishi 2.ajraluvchi va ajralmas birikmalarxaqida umumiy ma’lumot. 3kavsharlash va pyvandlash. nuqta biror to‘g‘ri chiziq atrofida (r masofada) tekis aylanishi bilan bir vaqtda, unga nisbatan parallel yo‘nalishda tekis ilgarilama harakat qilsa, vintsimon harakat qilgan bo‘lib, vint chizig‘i chizadi. nuqtaning bu vaqtda bosib o‘tgan yo‘li, ya‘ni trayektoriyasi vint chiziq deyiladi. nuqta aylanish sirtlaridan birortasining sirtida harakat qilsa hosil bo‘lgan chiziq sirt turiga qarab, silindrik (9.1-rasm), konussimon (9.3-rasm) vint chiziq deyiladi. silindrik vint chiziq (texnikada eng ko‘p qo‘llanadigan chiziq). silindrik sterjenga o‘z o‘qi atrofida bir xil aylanma harakat berilsa va sterjenning a nuqtasiga keskich qo‘yilib, unga silindr o‘qi bo‘yicha ilgarilama harakat berilsa, keskich sterjen sirtida a—an vint chiziq kesadi (9.2-rasm). sterjenning o‘z o‘qi atrofida bir marta to‘la aylanib chiqishida keskich h masofaga siljiydi. bu masofa vint chiziqning qadami yoki yo‘li deyiladi. vint chiziqning o‘zi esa vint o‘rami deyiladi. vint chiziqlar sirtdagi nuqtaning harakati yo‘nalishiga …

2 / 36

isoblanadi. to‘g‘ri burchakning gorizontal kateti silindr aylanasining uzunligi (nd) ga, vertikal kateti vint chiziq qadamining balandligi h ga teng. nuqta konus yasovchilari bo‘yicha harakat qilib ko‘tariladi. konus sirti yoyilmasida uning vint chizig‘i yoyilmasi ham qo‘shib tasvirlangan. bu yoyilma aylana sektoridan iborat bo‘lib, u ф=180° d/l burchak bilan chegaralanadi.r£ _ )o‘lchamdagi silindrik truba rezbaning belgilanishiga misol: g(1 v) -a.shu o‘lchamdagi b sinf aniqligidagi, chap yo‘lli trubali rezba:g (v) n~ v deb belgilanadi. tashqi va ichki rezbalarni biriktirishda ularning 137 aniqliklari bir xil bo‘lsa - g(1v) a-a, har xil bo‘lsa - g(v)-a/b ko‘rinishida yoziladi. konussimon truba (o‘zdst 6211:2003) rezba 1:16 konuslikdagi sirtga o‘yiladi. konussimon truba rezbalarni shartli belgilashda r harfi qatnashadi. tashqi konussimon truba rezba - rl v, ichkisi - r (1v), shu rezba chap yo‘lli bo‘lsa - rc (l v) lh deb belgilanadi. trubalarni bir - biriga o‘tqazishda rc / r (1 v) a/b kabi yoziladi. ba’zi hollarda ichki silindrik truba …

3 / 36

- nominal diametri 50 mm, kirimi 8 mm., qadami 4 mm, shu parametrli rezba chap yo‘lli bo‘lsa - tr50x8(p4)lh deb belgilanadi. trapetsiyasimon rezbaning rezbasi qancha kiritilishini ko‘rsatish lozim bo‘lsa tr50x8(p4)-7e-180 deb belgilanadi (bu yerda 180 - rezbaning kiritilish uzunligi). rezbalarning birikkan holdagi ko‘rinishini belgilashga misol: tr50x8(p4)-7h/7e yoki tr50x8(p4) lh-7h/7e. tirak (o‘zdst 10177:2003) rezbalarning (10.7-rasm) yasovchisi teng yonsiz, ish bajarnvchi tomoni 3° burchak, ikkinchi yoni 30° burchak tashkil qiladi. rezba profilining o‘yiq qismi yumaloqlanadi, uchlari tekis kesilgan bo‘ladi. 10.7-rasm tirak rezbalar yirik, mayda qadamli, bir kirimli, ko‘p kirimli, o‘ng yo‘lli va chap yo‘lli bo‘ladi. tirak rezbalar asosan o‘q bo‘yicha bir tomonga yo‘nalgan, katta kuch bilan yuklanadigan vintlar (domkrat, iskanja) da ishlatiladi. diametri 50 mm, qadami 8 mm, bir kirimli tashqi rezbani belgilashga misol: s50x8, shu parametrdagi rezba chap yo‘lli bo‘lsa - s50x8lh. ko‘p kirimli tirak rezbaning shartli belgilanishiga uning kirimi soni qo‘shiladi, masalan, s50x20(p8). bu yerda lkki kirimli rezba diametri 50 …

4 / 36

ngan trapetsiyasimon rezbalar vaqti-vaqti bilan kuch ta'sir qilib turadigan vintlarda ishlatiladi. rezbalarni chizmada tasvirlash va belgilash (o‘zdst 2.311:2003). rezba sterjen sirtida o‘yilgan bo‘lsa, tashqi rezba deyilib, u bolt, shpilka, vintlarda uchraydi. teshikka o‘yilgan bo‘lsa, ichki rezba deyilib, u gayka, mufta, shpilka uyalarida tatbiq qilinadi. sterjendagi rezbaning tashqi (katta) diametri d asosiy tutash yo‘g‘on chiziq bilan ichki (kichik) diametri di ingichka tutash chiziq bilan, tasvirlanadi (10.8- rasm, a). teshikdagi rezbaning tashqi (katta) diametri d ingichka tutash, ichki (kichik) diametri di asosiy yo‘g‘on tutash chiziqlar bilan tasvirlanadi (10.8-rasm, b). rezbali teshik qirqimga tushmasa, ikkala (tashqi va ichki) diametr bir xil yo‘g‘onlikdagi shtrix chiziq bilan tasvirlanadi (10.8-rasm, c) # # konussimon rezbalarning chizmalarda tasvirlanishi 10.9-rasmda ko‘rsatigan. ichkitashqi 10.9-rasm rezbaning katta diametri d - 20 mm bo‘lsa, kichik diametri di = 0,85 bo‘lib, di =17 mm.da chiziladi (10.10-rasm, a, b). sterjenning o‘qiga parallel tekislikdagi tasvirida rezbaning ichki diametri ingichka tutash chiziqda sbegsiz tasvirlansa, toretsiga …

5 / 36

asm, b), yon ko‘rinishida sterjen rezbasi tasvirlanadi. sterjen uchi chiqib turmasa (10.15-rasm, c), teshik rezbasi tasvirlanadi. trapetsiyasimon, tirak, to‘g‘ri burchakli rezbali birikmalarda rezba profilini yaqqolroq ko‘rsatish uchun rezbaning bir qismi mahalliy qirqimda ko‘rsatiladi (10.16-rasm) 10.15-rasm 10.16-rasm rezbaning sbegi, protochkasi va faskasi. rezbali detallarning rezba o‘yilgan qismida to‘la profilli yuzasidan tashqari to‘la bo‘lmagan yuzasi mavjud bo‘lib, u rezbaning chiqishi deyiladi. rezbaning chiqishi ikki xil bo‘lib, ular sbeg va protochka deyiladi. profili to‘la bo‘lmagan rezbaning chiqishi rezbaning sbegi deyiladi va u chizmada rezba chegarasidan so‘ng konturga yo‘nalgan ingichka tutash chiziqda tasvirlanadi (10.17-rasm, b ). kerak bo‘lganda sbeg uzunligi o‘lchami ko‘rsatiladi (10.17-rasm, c). rezba uzunligi sbegsiz (10.17-rasm, a), sbegi bilan (10.17-rasm, b) ko‘rsatilishi mumkin. sbeglar rezbaning tiralish (tayanch) yuzalarigacha bo‘lgan to‘la qirqilmagan t qismi 10.18-rasm, a, c yoki 10.18-rasm, b, d lardagidek tasvirlanishi mumkin. 10.17-rasm 10.18-rasm # # # sbeg o‘rniga ishlangan halqasimon ariqcha protochka deyiladi (10.19-rasm, a, . rezba qirqish asbobining rezba …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rezbalar, ularning turlari,belgilanishi va ishlatilishi"

vint chiziqlari reja: 1.rezbalar , ularning turlari ,belgilanishi va ishlatilishi 2.ajraluvchi va ajralmas birikmalarxaqida umumiy ma’lumot. 3kavsharlash va pyvandlash. nuqta biror to‘g‘ri chiziq atrofida (r masofada) tekis aylanishi bilan bir vaqtda, unga nisbatan parallel yo‘nalishda tekis ilgarilama harakat qilsa, vintsimon harakat qilgan bo‘lib, vint chizig‘i chizadi. nuqtaning bu vaqtda bosib o‘tgan yo‘li, ya‘ni trayektoriyasi vint chiziq deyiladi. nuqta aylanish sirtlaridan birortasining sirtida harakat qilsa hosil bo‘lgan chiziq sirt turiga qarab, silindrik (9.1-rasm), konussimon (9.3-rasm) vint chiziq deyiladi. silindrik vint chiziq (texnikada eng ko‘p qo‘llanadigan chiziq). silindrik sterjenga o‘z o‘qi atrofida bir xil aylanma harakat berilsa va sterjenning a nuqtasiga keskich qo‘...

This file contains 36 pages in DOCX format (1.8 MB). To download "rezbalar, ularning turlari,belgilanishi va ishlatilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: rezbalar, ularning turlari,belg… DOCX 36 pages Free download Telegram