mashina detallari fanidan ma'ruzalar matni

PDF 96 pages 386.5 KB Free download

96 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 386.5 KB

File type PDF

Pages 96

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 96

o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi toshkent viloyat davlat pedagogika instituti umumtexnika fanlari kafedrasi mashina detallari fanidan ma’ruzalar matni angren-2008 annotatsiya mashinasozlik sanoat va qishloq xo’jaligining taraqqiyot etishi zarur bo’lgan texnikaviy baza yaratadi. shunday ekan, har bir ishchi, injener hamda olimning vazifasi zamonamiz talabiga to’la javob beradigan, yuqori unumli, mustahkam va foydali ish koeffitsienti yuqori bo’lgan yangidan-yangi mashinalar yaratishdan iborat. buning uchun mashinalar loyihalashda ular detallarining mumkin qadar engil etarli darajada mustahkam, ishqalanishga chidamli, shakli oddiy, ishlatilishi qulay va xavfsiz, shuningdek, davlat standartlarida qo’yilgan talabalarni to’la qondiradigan bo’lishiga erishish kerak. bundan tashqari, detallar ishdan chiqqanda yangisiga tez va oson almashtiriladigan bo’lishi ham zarur. tabiiyki, bunday vazifani yuqori malakali mutaxassislargina hal qila oladi. anna shunday mutaxassislar tayyorlashda “mashina detallari” kursi alohida o’rin tutadi. chunki bu fan mashinalarning tarkibiy qismi bo’lgan detal, uzel va mexanizmlarning vazifasini, tuzilishini, ishlashini, yutuq va kamchiliklarini hamda ularni hisoblash yo’l yo’riqlarini o’rgatadi. mashina detallari bo’yicha qariyb barcha asosiy …

2 / 96

i ” kursining tutgan o’rnini ko’rsatish. metodik ta’minot: a) adabiyotlar: 1. i.sulaymonov. “mashina detallari” t.1981 yil. 6-8 betlar. 2. j.botirmuxamedov. «” mashina detallari yuk ko’tarish mexanizmi” t.1995 y. 4-8 betlar. 3. p.g.guzenkov. «detali mashin”. 4. d.a.remitov «detali mashin”. 5. i.i.ustyugov. «detali mashin” 6. g.b.iosilovich «detali mashin”. 7. r.n.tojiboev va boshqalar «mashina detallari kursidan masalalar to’plami. 8. politexnika lug’ati”. 9. s.a.chernovskiy «kursovoe proektirovanie detali mashin”. reja: 1. fanning maqsad va vazifasi. 2. mashinalarning turlari. 3. mashina va mexanizmlar rivojlanishi tarixi. 4. talablar. “mashina detallari” fanining asosiy maqsadi mashina detallarining hisobi va loyihalash usullari, qoidalari, normalarini hozirgi zamon talablari asosida o’rganish, talabalarda injenerlik fikrlash qobilyatini oshirishdan iborat. detallar va uzellarning hisobi va loyihasini amalga oshirishda ko’nikma hosil qilish, ularning tuzilishi, ishlash jarayoni va qo’llanilish sohalarini o’rganish kursning asosiy vazifasi hisoblanadi. kirish. zamon talabiga javob beradigan yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash jarayonida umummuxandislik fanlari orasida «mashina detallari” fani alohida o’rin tutadi. bir qancha detallardan …

3 / 96

ar; v) ko’tarish kranlari; g) ko’targichlar. har bir mashina uch gruppa mexanizmdan tuzilgan: 1. harakatlantiruvchi; 2. ijro etuvchi; 3. uzatuvchi. mashinaning bir xil materialdan tayyorlangan va bo’laklarga ajralmaydigan eng kichik qismi detal’ deb ataladi. (masalan: gayka, bolt, shponka, prujina va x.k.) mashinaning ma’lum bir vazifasini bajarishga mo’ljallangan va bir necha detallardan tuzilgan qismi uzel deyiladi. (masalan: reduktor, mufta, podshipnik va x.k.). demak, mashina uzellardan, uzellar esa detallardan tuzilgan bo’lar ekan. juda ko’p shunday detallar va uzellar bo’ladiki, ular deyarli hamma turdagi mashinalarda ishlatiladi. bular jumlasiga : tishli g’ildiraklar, vallar, muftalar va boshqalar kiradi. ana shu detallar va uzellarning tuzilishi hamda ularni loyihalash usullari mashina detallari fanida o’rganiladi. mashina detallari fani nazariy mexanika m.m.n. materiallar qarshiligi, metallar texnologiyasi va chizmachilik fanlarga asoslanadi. odamlar o’z mehnatlarini engillashtirish maqsadida doimo izlanishda bo’lishgan. dastlab, richag va ponadan foydalanilgan bo’lsa, 25000 yillardan ortiq vaqtdan oldin kamondan o’q (strela) otish uchun prujinadan foydalanilgan. buyuk olim aflotun …

4 / 96

n foydalanila boshlandi. o’tgan asrning 70 yillarida velosipedning yaratilish bilan dumulash podshipniklaridan keng foydalanila boshlandi. k.d.frolov birinchi bo’lib chugundan tayyorlangan rel’sdan foydalanishni taklif etdi. rossiya mashinasozlik nazariyasiga asos solgan olim professor i.a.vishnegradskiydir. “mashina detallari” deb atalgan birinchi kitobni professor v.a.kiripichev 1881 yilda peterberg shahrida kashf ettirdi. fanni rivojlantirishda olimlardan p.k.xudyakov, a.i.sidorov, m.a.saverin, n.b.kudryavtsev, l.d.chasovnikov, d.n.remetov, m.n,ivanov, k.bax, f.retshed, o.reynol’ds, a.zemmerfel’d, v.a’yus, e.bekingem, d.shigley va boshqa olimlarning asarlari diqqatga sazovordir. loyihalanadigan detalga qo’yiladigan asosiy talablar: 1. detal ma’lum vaqt davomida o’z mustaxkamligini to’la saqlashi kerak; 2. ortiqcha ta’mirlashni talab qilmasligi kerak; 3. to’g’ri ishlashi kerak; 4. mashinadan foydalanishda inson uchun xavf tug’dirmaydigan bo’lishi kerak; 5. tayyorlanishi texnologik nuqtai nazardan qulay va tejamli, ya’ni mustaxkamligini saqlagan xolda o’lchamlari kichik, imkoni boricha engil bo’lishi va arzon tushish lozim. xulosa qilib shuni aytish joizki, xar bir konstruktor loyixalagan maxsulot yuqori sifatli bo’lishi uchun u yuqorida bayon etilgan barcha talablarni xisobga olmog’i zarur. mavzuga oid …

5 / 96

ni taxlil etish, hamda detalning xavfli kesimida yo’l qo’yilishi mumkin bo’lgan kuchlanishni aniqlash chora tadbirlarini ishlab chiqish. a) adabiyotlar: 1. i.sulaymonov. “mashina detallari” t.1981 yil. 7-10 betlar. 2. j.botirmuxamedov. ” mashina detallari yuk ko’tarish mexanizmi” t.1995 y. 9-10 betlar. 3. plakat, sxema. reja: 1. detallarning ishlash layoqatini belgilaydigan asosiy omillar. 2. ruxsat etilgan kuchlanishni aniqlash. mavzuning bayoni: o’tgan darsimizda ishlab chiqarilgan mashina detali yuqori sifatli va uzoq muddat ta’mirsiz ishlashligi uchun ya’ni, murakkab sharoitda ishlash layoqatiga ega bo’lishligi uchun kerakli talablarni sanab o’tgan edik. bugungi darsimizda detalning ishlash layoqatini belgilovchi omillarni taxlil etib, uni ta’minlash chora tadbirlarini ko’rib o’tamiz hamda detalning benuqson ishlashini ta’minlaydigan kuchlanish qiymatini topishni o’rganamiz. ishga layoqatlilik – buyumning shunday xolatiki, bunda u texnik xujjatlarda ko’rsatilgan ko’rsatkichlar bo’yicha berilgan vazifalarni bajarishga qodir bo’ladi. mustahkamlik, bikrlik, issiqbardoshlik, titrashga va eyilishga chidamlilik detalning ishlash layoqatini aniqlashning asosiy omillaridir. mustahkamlik. detallarning ishlash sharoitida, deformatsiyalanishi me’yorida, sinmay va benuqson ishlay olish …

Want to read more?

Download all 96 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mashina detallari fanidan ma'ruzalar matni"

o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi toshkent viloyat davlat pedagogika instituti umumtexnika fanlari kafedrasi mashina detallari fanidan ma’ruzalar matni angren-2008 annotatsiya mashinasozlik sanoat va qishloq xo’jaligining taraqqiyot etishi zarur bo’lgan texnikaviy baza yaratadi. shunday ekan, har bir ishchi, injener hamda olimning vazifasi zamonamiz talabiga to’la javob beradigan, yuqori unumli, mustahkam va foydali ish koeffitsienti yuqori bo’lgan yangidan-yangi mashinalar yaratishdan iborat. buning uchun mashinalar loyihalashda ular detallarining mumkin qadar engil etarli darajada mustahkam, ishqalanishga chidamli, shakli oddiy, ishlatilishi qulay va xavfsiz, shuningdek, davlat standartlarida qo’yilgan talabalarni to’la qondiradigan bo’lishiga erishish kerak. bundan tashqar...

This file contains 96 pages in PDF format (386.5 KB). To download "mashina detallari fanidan ma'ruzalar matni", click the Telegram button on the left.

Tags: mashina detallari fanidan ma'ru… PDF 96 pages Free download Telegram